Συμφωνία πριν από τις κάλπες ή νέα επίθεση; Το 12ωρο θρίλερ Κατάρ–Ιράν και το δίλημμα Τραμπ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Συμφωνία πριν από τις κάλπες ή νέα επίθεση; Το 12ωρο θρίλερ Κατάρ–Ιράν και το δίλημμα Τραμπ
Περισσότερες από 12 ώρες συνομιλιών στην Τεχεράνη, συνεχής επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο και διαβουλεύσεις που αναμένονταν να συνεχιστούν στη Ντόχα το Σάββατο 31 Οκτωβρίου: το Κατάρ επιχειρεί να διαμορφώσει μια διπλωματική έξοδο πριν η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν περάσει σε νέο γύρο στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το Axios, που επικαλείται διπλωματικές και αμερικανικές πηγές, η προσπάθεια αποσκοπεί σε συμφωνία για αμοιβαία βήματα που θα επιτρέψουν την επανέναρξη απευθείας διαπραγματεύσεων.
Το άμεσο ζητούμενο δεν είναι μια ολοκληρωμένη επίλυση του πυρηνικού ζητήματος. Είναι να συμφωνηθεί μια ακολουθία ενεργειών αρκετά αξιόπιστη ώστε οι δύο πλευρές να επιστρέψουν στο ίδιο τραπέζι.
Δεν έχει ανακοινωθεί τελική συμφωνία. Ούτε το ενδεχόμενο νέας επίθεσης ισοδυναμεί με δημόσια επιβεβαιωμένη απόφαση έναρξής της.
«Υπήρξε θετική πρόοδος»
Διπλωματική πηγή περιέγραψε στο Axios κινητικότητα στις συνομιλίες της Παρασκευής:
«Υπήρξε θετική πρόοδος. Οι συνομιλίες συνεχίζονται σε μια προσπάθεια να ξεκλειδώσει μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν».
Οι Καταριανοί διαμεσολαβητές φέρονται να βρίσκονταν σε τακτική επαφή με την Ουάσιγκτον, προσπαθώντας να γεφυρώσουν δύο διαφορετικές απαιτήσεις.
Η αμερικανική πλευρά ζητά πυρηνικές παραχωρήσεις ως μέρος της επιστροφής στις συνομιλίες. Η Τεχεράνη απαιτεί προηγουμένως άρση του ναυτικού αποκλεισμού, αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και δυνατότητα πώλησης πετρελαίου.
Το αδιέξοδο αφορά επομένως και το ποιος θα κινηθεί πρώτος. Κάθε πλευρά ζητά από την άλλη μια χειροπιαστή ένδειξη προθέσεων πριν αναλάβει το δικό της πολιτικό κόστος.
Η φόρμουλα: Επιθεωρητές έναντι ανακούφισης από κυρώσεις
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το Κατάρ επιχειρεί να εξασφαλίσει ιρανική αποδοχή επισκέψεων επιθεωρητών του ΟΗΕ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν δεχθεί πλήγματα.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με αμερικανικό αντάλλαγμα κάποια ανακούφιση από τις κυρώσεις.
Η λογική της διαμεσολάβησης είναι να συνδεθούν οι παραχωρήσεις: κάθε βήμα της μίας πλευράς να συνοδεύεται από αντίστοιχη ενέργεια της άλλης.
Η πρόσβαση επιθεωρητών, πάντως, δεν θα έλυνε από μόνη της όλες τις διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία επανεκκίνησης μιας διαδικασίας που σήμερα παραμένει εύθραυστη.
Οι διαφορετικές γραμμές μέσα στον Λευκό Οίκο
Το Axios περιγράφει διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των στενών συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίζονται ιδιαίτερα δύσπιστοι απέναντι στην πιθανότητα αποδεκτής συμφωνίας με τη σημερινή ιρανική ηγεσία. Κατά Αμερικανό αξιωματούχο, θεωρούν ότι η περαιτέρω αποδυνάμωση του καθεστώτος, ακόμη και με νέα πλήγματα, πρέπει να αποτελεί κεντρική επιδίωξη.
Αντίθετα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και οι απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ φέρονται να υποστηρίζουν την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από πηγές του ρεπορτάζ. Δεν αποτελούν επίσημη ανακοίνωση διαφωνίας μεταξύ των μελών της κυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Τραμπ διατήρησε ανοιχτή τη διπλωματική επιλογή, χωρίς να εμφανιστεί βέβαιος για την κατάληξή της:
«Υπάρχουν συνομιλίες. Θέλουν να μιλήσουν. Συνεχίζουν να μιλούν… Έχουμε χρόνο, ειλικρινά. Είναι πόλεμος, αλλά δεν είναι ένας τυπικός πόλεμος», δήλωσε την Παρασκευή.
Η οικονομική πίεση ως εναλλακτική στην άμεση επίθεση
Ξεχωριστό ρόλο έχει ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος ηγείται της εκστρατείας οικονομικής πίεσης με την ονομασία «Operation Economic Outcast».
Σύμφωνα με το Axios, ζητά από τον Τραμπ να επιτρέψει στην πρωτοβουλία να αποδώσει, αντί να επισπεύσει την επιστροφή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η προσέγγιση αυτή διατηρεί την πίεση προς την Τεχεράνη, με διαφορετικό εργαλείο. Το ερώτημα για την αμερικανική ηγεσία είναι αν οι οικονομικοί περιορισμοί μπορούν να οδηγήσουν σε παραχωρήσεις που θα θεωρήσει επαρκείς.
Για το Ιράν, η άρση του αποκλεισμού και η πρόσβαση σε έσοδα αποτελούν κεντρικές απαιτήσεις. Γι’ αυτό οι οικονομικές διευθετήσεις βρίσκονται στον πυρήνα της διαμεσολάβησης.
Οι midterms ως χρονικό ορόσημο — και η διάψευση
Οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου εμφανίζονται στο ρεπορτάζ ως κρίσιμο χρονικό ορόσημο.
Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι μια βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να ενισχύσει την προδιάθεση του Τραμπ για μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση.
«Αν νιώσει ταπεινωμένος ή αποδυναμωμένος, θα κάνει κάτι τολμηρό. Αυτό λένε όλοι στους Ιρανούς. Η καλύτερη ευκαιρία τους για συμφωνία είναι τώρα», υποστήριξε.
Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει αυτή τη σύνδεση: αξιωματούχος του δήλωσε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα δεν θα αποτελέσει παράγοντα στη λήψη αποφάσεων για το Ιράν.
Η αντίθεση πρέπει να παραμένει σαφής. Η εκτίμηση μιας πηγής για τα πιθανά κίνητρα του προέδρου δεν τεκμηριώνει ειλημμένη απόφαση ούτε βέβαιη σύνδεση κάλπης και πολέμου.
Οι χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι θα πληρώσουν το τίμημα
Αίγυπτος, Τουρκία, Ιράκ, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία πιέζουν, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή, για επιστροφή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις.
Οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας και της Τουρκίας φέρονται επίσης να ζήτησαν από τον Τραμπ περισσότερο χρόνο για τη διπλωματία. Στην αντίθετη κατεύθυνση, το Axios αναφέρει ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει υπέρ κοινής επιχείρησης κατά του Ιράν μετά τις εκλογές.
Οι κυβερνήσεις του Κόλπου έχουν άμεσο λόγο να επιδιώκουν αποκλιμάκωση. Η Τεχεράνη έχει απειλήσει ότι πλήγματα στις ενεργειακές της εγκαταστάσεις θα απαντηθούν με επιθέσεις σε υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Σαουδική Αραβία, στα ΗΑΕ, στο Κατάρ, στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.
Ένας νέος κύκλος επιθέσεων θα μπορούσε επομένως να επεκταθεί πέρα από το Ιράν και το Ισραήλ, επιβαρύνοντας την παραγωγή ενέργειας, τη ναυσιπλοΐα και το κόστος μεταφορών.
Αυτή η έκθεση στον κίνδυνο εξηγεί την ένταση της διαμεσολάβησης. Το Κατάρ επιχειρεί να μετατρέψει τις επαφές σε εφαρμόσιμα βήματα, ενώ ο Τραμπ εξακολουθεί να κρατά ανοιχτές περισσότερες από μία επιλογές:
«Έχουμε χρόνο, ειλικρινά. Είναι πόλεμος, αλλά δεν είναι ένας τυπικός πόλεμος».
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
