Ο χρυσός εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καταφύγια κεφαλαίων στη διεθνή οικονομία, αλλά η σύνθεση της ζήτησης αλλάζει. Οι κεντρικές τράπεζες και τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια αναλαμβάνουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο, την ώρα που τα νοικοκυριά περιορίζουν τις αγορές τους εξαιτίας των ιδιαίτερα υψηλών τιμών.
Τα στοιχεία του World Gold Council για το τρίτο τρίμηνο του 2026 αποτυπώνουν αυτή τη μετατόπιση. Η συνολική ζήτηση χρυσού, συμπεριλαμβανομένων των εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών και άλλων ροών, διαμορφώθηκε στους 1.369 τόνους, σημειώνοντας οριακή ετήσια υποχώρηση 1%.
Στο εννεάμηνο, η ζήτηση έφθασε τους 3.881 τόνους, πλησιάζοντας το ιστορικό υψηλό των 3.884 τόνων της αντίστοιχης περιόδου του 2025.
Η μεγάλη ανατροπή καταγράφεται στην αξία των συναλλαγών, η οποία ανήλθε στο επίπεδο-ρεκόρ των 566 δισ. δολαρίων.
Πίσω από τους αριθμούς αναδεικνύεται μια νέα πραγματικότητα: ο χρυσός δεν αγοράζεται πλέον με την ίδια ένταση για κατανάλωση, αλλά αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα ως στρατηγικό αποθεματικό και επενδυτικό μέσο.
Κεντρικές τράπεζες: Αγορές 321 τόνων μέσα σε τρεις μήνες
Οι κεντρικές τράπεζες αναδεικνύονται σε βασικό στήριγμα της παγκόσμιας αγοράς χρυσού.
Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι καθαρές αγορές του επίσημου τομέα ανήλθαν στους 321 τόνους, αυξημένες κατά 42% σε ετήσια βάση.
Πρόκειται για επίδοση αισθητά υψηλότερη από τον μέσο τριμηνιαίο όρο των 227 τόνων της τελευταίας πενταετίας.
Στο σύνολο του εννεαμήνου, οι αγορές έφθασαν τους 675 τόνους, καταγράφοντας αύξηση 6%.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη στρατηγική διαφοροποίησης των συναλλαγματικών αποθεμάτων και στην προσπάθεια περιορισμού της έκθεσης σε νομισματικούς, δημοσιονομικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μόνο 120 τόνοι από τις συνολικές καθαρές αγορές του τριμήνου εμφανίζονται στις δημοσιοποιημένες επίσημες στατιστικές.
Το υπόλοιπο, περίπου 63%, προκύπτει από τις εκτιμήσεις του World Gold Council για δραστηριότητα που δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί ή δεν καταγράφεται εγκαίρως.
Κίνα και Πολωνία στην πρώτη γραμμή
Η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας βρέθηκε στην κορυφή των δημοσιοποιημένων αγοραστών, προσθέτοντας 63 τόνους χρυσού στα αποθέματά της.
Ακολούθησε η κεντρική τράπεζα της Πολωνίας με περίπου 40 τόνους.
Μαζί, οι δύο χώρες αντιπροσώπευσαν περίπου το 86% των ανακοινωμένων καθαρών αγορών του τριμήνου.
Η ενίσχυση των κινεζικών αποθεμάτων εντάσσεται στη μακροχρόνια προσπάθεια διαφοροποίησης των διεθνών αποθεματικών της χώρας, ενώ η Πολωνία συνεχίζει να αυξάνει τη συμμετοχή του χρυσού στη σύνθεση των συναλλαγματικών της διαθεσίμων.
Αγορές 14 τόνων πραγματοποίησαν τόσο το Καζακστάν όσο και το Ουζμπεκιστάν, ενώ η Τσεχία πρόσθεσε περίπου 5 τόνους.
Στον αντίποδα, η Ρωσία κατέγραψε μείωση των αποθεμάτων της κατά 19 τόνους, τη μεγαλύτερη σημαντική δημοσιοποιημένη υποχώρηση της περιόδου.
Τα ETF επιστρέφουν δυναμικά – Εισροές 31 δισ. δολαρίων
Η επενδυτική ζήτηση ενισχύθηκε σημαντικά μέσω των διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων που διαθέτουν φυσική κάλυψη σε χρυσό.
Τα ETF κατέγραψαν εισροές 211 τόνων στο τρίτο τρίμηνο, αντιστρέφοντας τις εκροές 47 τόνων του προηγούμενου τριμήνου.
Σε χρηματικούς όρους, οι εισροές έφθασαν το ιστορικό υψηλό των 31 δισ. δολαρίων.
Τα συνολικά αποθέματα των συγκεκριμένων επενδυτικών προϊόντων αυξήθηκαν στους 4.256 τόνους, επίσης επίπεδο-ρεκόρ.
Η Ευρώπη πρωταγωνίστησε στην επιστροφή των επενδυτών, με εισροές 92 τόνων, τη μεγαλύτερη τριμηνιαία αύξηση από τις αρχές του 2022.
Μόνο τα ETF που είναι εισηγμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο προσέλκυσαν 53 τόνους, ενώ σημαντική ήταν η συνεισφορά της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ελβετίας.
Στη Βόρεια Αμερική οι εισροές διαμορφώθηκαν στους 81 τόνους και στην Ασία στους 34 τόνους.
Η επιστροφή κεφαλαίων στον χρυσό πραγματοποιήθηκε παρά την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων και την ενίσχυση του δολαρίου, δύο παράγοντες που συνήθως περιορίζουν την ελκυστικότητα του πολύτιμου μετάλλου.
Οι υψηλές τιμές αλλάζουν τη συμπεριφορά των επενδυτών
Η μέση τιμή αναφοράς LBMA PM διαμορφώθηκε στα 4.262 δολάρια ανά ουγγιά στο τρίτο τρίμηνο.
Παρά την ετήσια άνοδο 23%, η τιμή υποχώρησε κατά 5% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο.
Η διόρθωση αυτή φαίνεται ότι δημιούργησε ευκαιρίες για ορισμένους θεσμικούς επενδυτές και κεντρικές τράπεζες.
Για τους ιδιώτες καταναλωτές, ωστόσο, ο χρυσός παραμένει ακριβός.
Οι αγορές ράβδων και νομισμάτων υποχώρησαν κατά 19%, στους 268 τόνους, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο τετραετίας.
Στην Ινδία η ζήτηση μειώθηκε κατά 40%, στους 55 τόνους, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες σημειώθηκε αντίστοιχη ποσοστιαία πτώση, με τις αγορές να περιορίζονται στους 8 τόνους.
Η Ευρώπη κατέγραψε μείωση 31%, περίπου στους 20 τόνους.
Αντίθετα, η Κίνα εμφάνισε αύξηση 7%, στους 79 τόνους, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση ισχυρού επενδυτικού ενδιαφέροντος για φυσικό χρυσό.
Κοσμήματα: Οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερα και αγοράζουν λιγότερα
Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στην αγορά κοσμημάτων.
Η παγκόσμια κατανάλωση χρυσών κοσμημάτων μειώθηκε κατά 17%, στους 313 τόνους, καταγράφοντας το ασθενέστερο τρίτο τρίμηνο από το 2000.
Πρόκειται για τη 13η συνεχόμενη τριμηνιαία περίοδο ετήσιας υποχώρησης.
Παρά τη μείωση των ποσοτήτων, η αξία της ζήτησης αυξήθηκε κατά 2%, στα 43 δισ. δολάρια.
Στο εννεάμηνο, οι ποσότητες περιορίστηκαν κατά 19%, στους 889 τόνους, αλλά η αξία των αγορών αυξήθηκε κατά 15%, πλησιάζοντας τα 130 δισ. δολάρια.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική της επίδρασης των υψηλών τιμών: τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερα χρήματα για μικρότερες ποσότητες χρυσού.
Στην Κίνα η κατανάλωση κοσμημάτων μειώθηκε κατά 22%, ενώ στην Ινδία κατά 20%.
Οι καταναλωτές στρέφονται σε ελαφρύτερα κοσμήματα, χαμηλότερα καράτια και μικρότερα τεμάχια, επιχειρώντας να συγκρατήσουν το κόστος.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα ζήτηση
Μια διαφορετική πηγή στήριξης για την αγορά προέρχεται από την τεχνολογία.
Η χρήση χρυσού σε τεχνολογικές εφαρμογές αυξήθηκε κατά 3%, στους 85 τόνους, ενώ η ηλεκτρονική βιομηχανία απορρόφησε 72,5 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 5%.
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, των κέντρων δεδομένων, των προηγμένων ημιαγωγών και των τηλεπικοινωνιακών υποδομών ενισχύει τη βιομηχανική κατανάλωση.
Ωστόσο, οι υψηλές τιμές οδηγούν τις εταιρείες σε τεχνολογικές λύσεις που περιορίζουν την ποσότητα χρυσού ανά εξάρτημα, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό.
Έτσι, η επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες ανάγκες, αλλά δεν συνεπάγεται απεριόριστη αύξηση της κατανάλωσης του μετάλλου.
Παραγωγή-ρεκόρ, αλλά περιορισμένη ανακύκλωση
Η εξορυκτική παραγωγή αυξήθηκε κατά 3%, στους 1.071 τόνους, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό για τρίτο τρίμηνο.
Παρά τη μεγαλύτερη παραγωγή, η συνολική προσφορά μειώθηκε κατά 1%, καθώς η ανακύκλωση περιορίστηκε κατά 8%, περίπου στους 314 τόνους.
Το στοιχείο αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Ακόμη και με τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, πολλοί κάτοχοι χρυσού δεν προχωρούν σε πωλήσεις.
Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται με προσδοκίες για μελλοντική ανάκαμψη των τιμών, αλλά και με την επιθυμία διατήρησης ενός περιουσιακού στοιχείου που θεωρείται μέσο προστασίας σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας.
Τι περιμένει το World Gold Council για το τέλος του 2026
Παρά τη δυναμική των κεντρικών τραπεζών και των ETF, το World Gold Council εμφανίζεται πιο συγκρατημένο για την αύξηση της συνολικής επενδυτικής ζήτησης.
Η εκτίμησή του περιορίστηκε στους 200 τόνους για το σύνολο του έτους, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 400 τόνων.
Η επιβράδυνση στις αγορές ράβδων και νομισμάτων αντισταθμίζει μέρος της ισχυρής ζήτησης από τα ETF.
Αντίθετα, οι αγορές των κεντρικών τραπεζών αναμένεται να διατηρηθούν τουλάχιστον στα επίπεδα του 2025.
Οι εξελίξεις στα αμερικανικά επιτόκια, στο δολάριο, στις αγορές ομολόγων και στις γεωπολιτικές εντάσεις θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την πορεία του πολύτιμου μετάλλου.
Η αγορά χρυσού εισέρχεται έτσι στο τελευταίο δίμηνο του 2026 με μια σαφή διαφοροποίηση: η ζήτηση από κεντρικές τράπεζες και επενδυτικά κεφάλαια παραμένει ισχυρή, ενώ οι υψηλές τιμές περιορίζουν τις αγορές των νοικοκυριών.
Πηγή: pagenews.gr