Η CVS σπάει στα δύο για να σωθεί από την πολιτική θύελλα – Τέλος στο μοντέλο των «γιγάντων» της Υγείας;

Ο αμερικανικός κολοσσός διαχωρίζει 9.000 φαρμακεία από τις ασφαλιστικές και φαρμακευτικές δραστηριότητές του, επιχειρώντας να περιορίσει την έκθεσή του στις αντιμονοπωλιακές πιέσεις. Η μετοχή βυθίστηκε 12,5%, ενώ Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί ζητούν περιορισμούς στην εξουσία των μεγάλων ομίλων Υγείας.

Μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές στην αμερικανική αγορά Υγείας βρίσκεται σε εξέλιξη. Η CVS Health, ο όμιλος που επί σχεδόν δύο δεκαετίες επένδυσε δισεκατομμύρια δολάρια για να συγκεντρώσει φαρμακεία, ασφαλιστικές υπηρεσίες και διαχείριση φαρμακευτικών παροχών κάτω από την ίδια εταιρική στέγη, αποφάσισε να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 4 Νοεμβρίου ότι σχεδιάζει τη διάσπασή της σε δύο ανεξάρτητες, εισηγμένες επιχειρήσεις, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το πρώτο εξάμηνο του 2028.

Πίσω από την επιχειρηματική απόφαση βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση: ποιος ελέγχει την πρόσβαση των Αμερικανών στα φάρμακα, ποιος καθορίζει το κόστος τους και πόση δύναμη μπορεί να συγκεντρώνει ένας όμιλος στον χώρο της περίθαλψης.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η CVS επιχειρεί να προλάβει τις πολιτικές και ρυθμιστικές εξελίξεις που απειλούν το επιχειρηματικό μοντέλο της, καθώς η αντίδραση απέναντι στη συγκέντρωση ισχύος στον κλάδο της Υγείας αποκτά διακομματικό χαρακτήρα.

Δύο εταιρείες αντί για έναν πανίσχυρο όμιλο

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία δύο ξεχωριστών επιχειρήσεων με διαφορετικές δραστηριότητες και διοικήσεις.

Η πρώτη θα διατηρήσει την επωνυμία CVS Health και θα περιλαμβάνει την ασφαλιστική Aetna, τη διαχειρίστρια φαρμακευτικών παροχών CVS Caremark, την CVS Specialty και τις υπηρεσίες περίθαλψης Oak Street Health και Signify Health.

Η δεύτερη, με την επωνυμία CVS Pharmacy, θα αναλάβει το δίκτυο περίπου 9.000 φαρμακείων, τις ταχυδρομικές αποστολές συνταγογραφούμενων φαρμάκων, τις κλινικές MinuteClinic και την τεχνολογική δραστηριότητα Health100.

Στο τιμόνι της πρώτης εταιρείας θα παραμείνει ο σημερινός διευθύνων σύμβουλος David Joyner, ενώ τη δεύτερη θα αναλάβει ο Prem Shah, σημερινός επικεφαλής επιχειρησιακών δραστηριοτήτων του ομίλου.

Οι υφιστάμενοι μέτοχοι της CVS θα αποκτήσουν μετοχές και στις δύο εταιρείες, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η διάσπαση τελεί υπό προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η τελική έγκριση του διοικητικού συμβουλίου και οι απαιτούμενες ρυθμιστικές διαδικασίες.

Από την εξαγορά της Aetna στη διάλυση του επιχειρηματικού μοντέλου

Η απόφαση σηματοδοτεί σημαντική ανατροπή της στρατηγικής που ακολούθησε η CVS από τα μέσα της δεκαετίας του 2000.

Το 2007 απέκτησε την Caremark, ενισχύοντας την παρουσία της στη διαχείριση φαρμακευτικών παροχών.

Το 2018 ολοκλήρωσε την εξαγορά της ασφαλιστικής Aetna, σε μια συναλλαγή που αποτιμήθηκε περίπου στα 70 δισ. δολάρια ως αξία εξαγοράς, με το συνολικό τίμημα να προσεγγίζει τα 78 δισ. δολάρια εάν συμπεριληφθεί το χρέος.

Η λογική ήταν ότι ένας ενιαίος όμιλος θα μπορούσε να συντονίζει καλύτερα την ασφάλιση, τη φαρμακευτική κάλυψη και την παροχή υπηρεσιών Υγείας.

Η CVS επιδίωκε να μετατραπεί από μια μεγάλη αλυσίδα φαρμακείων σε ολοκληρωμένο πάροχο υγειονομικών υπηρεσιών.

Ωστόσο, η στρατηγική αυτή δημιούργησε και το βασικό πολιτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα: όταν μια εταιρεία συμμετέχει σε διαφορετικά στάδια της ίδιας αγοράς, τίθενται ερωτήματα για συγκρούσεις συμφερόντων, ανταγωνισμό και διαμόρφωση τιμών.

Οι PBMs στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται οι λεγόμενοι Pharmacy Benefit Managers (PBMs), δηλαδή οι εταιρείες που διαχειρίζονται τις φαρμακευτικές παροχές για λογαριασμό ασφαλιστικών οργανισμών και εργοδοτών.

Οι PBMs διαπραγματεύονται εκπτώσεις με τις φαρμακοβιομηχανίες, διαμορφώνουν καταλόγους καλυπτόμενων φαρμάκων και επηρεάζουν τους όρους αποζημίωσης των φαρμακείων.

Οι υποστηρικτές τους υποστηρίζουν ότι η διαπραγματευτική τους ισχύς μπορεί να περιορίζει το κόστος.

Οι επικριτές, όμως, θεωρούν ότι η έλλειψη διαφάνειας και η συγκέντρωση δραστηριοτήτων δημιουργούν στρεβλά κίνητρα και επιβαρύνουν ασθενείς και ανεξάρτητα φαρμακεία.

Η CVS Caremark βρίσκεται ανάμεσα στους μεγαλύτερους παίκτες της συγκεκριμένης αγοράς.

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC) έχει εντείνει τον έλεγχο των πρακτικών του κλάδου, ενώ νομοθέτες και από τα δύο μεγάλα κόμματα πιέζουν για αυστηρότερους κανόνες.

Ο αναλυτής πολιτικής Υγείας της Raymond James, Chris Meekins, περιέγραψε στους Financial Times το κλίμα με μια χαρακτηριστική φράση:

«Οι PBMs έχουν γίνει ο αποδιοπομπαίος τράγος».

Η πολιτική πίεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται πλέον στις δημόσιες δηλώσεις.

Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί απέναντι στους κολοσσούς

Η μεταρρύθμιση του συστήματος διαχείρισης φαρμακευτικών παροχών αποτελεί ένα από τα λίγα ζητήματα στα οποία διαμορφώνεται ουσιαστική διακομματική σύγκλιση στην Ουάσιγκτον.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Josh Hawley και η Δημοκρατική Elizabeth Warren έχουν προωθήσει νομοθετική πρωτοβουλία για τον περιορισμό της δυνατότητας μεγάλων εταιρειών διαχείρισης φαρμακευτικών παροχών να κατέχουν φαρμακεία.

Μετά την ανακοίνωση της CVS, ο Hawley υποστήριξε ότι οι μεγάλοι όμιλοι που εξαγοράζουν τοπικά φαρμακεία πρέπει να διασπαστούν.

Από την πλευρά των Δημοκρατικών, ο γερουσιαστής Ron Wyden, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει τον Ιανουάριο την προεδρία αρμόδιας επιτροπής της Γερουσίας, προανήγγειλε αυστηρότερο έλεγχο των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων της Υγείας.

Η νέα ισορροπία δυνάμεων στο Κογκρέσο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας για τις εταιρείες του κλάδου.

Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι η αύξηση του κόστους περίθαλψης και η συγκέντρωση επιχειρηματικής ισχύος δεν αντιμετωπίζονται πλέον μόνο ως οικονομικά ζητήματα, αλλά και ως πεδία νομοθετικής παρέμβασης.

Αρκάνσας και Τενεσί: Οι πολιτείες που άνοιξαν τον δρόμο

Η ομοσπονδιακή πολιτική πίεση συνοδεύεται από συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πολιτειών.

Το Αρκάνσας και το Τενεσί έχουν θεσπίσει περιορισμούς στη συνδυασμένη ιδιοκτησία φαρμακείων και εταιρειών διαχείρισης φαρμακευτικών παροχών.

Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις έχουν αμφισβητηθεί δικαστικά από επιχειρήσεις του κλάδου, με αποτέλεσμα η τελική εφαρμογή τους να παραμένει αντικείμενο αντιδικίας.

Η κυβερνήτης του Αρκάνσας, Sarah Huckabee Sanders, είχε υποστηρίξει σε συνέντευξή της στους Financial Times ότι το πρόβλημα προκύπτει όταν οι ίδιες επιχειρήσεις ελέγχουν διαφορετικές πλευρές της διαπραγμάτευσης.

«Όταν ελέγχουν και τις δύο πλευρές της διαπραγμάτευσης, αυτοί που χάνουν είναι οι καταναλωτές», είχε δηλώσει.

Η σχεδιαζόμενη διάσπαση της CVS φαίνεται να ανταποκρίνεται στη βασική κατεύθυνση αυτών των περιορισμών, διαχωρίζοντας τα φυσικά φαρμακεία από την Caremark.

Δεν σημαίνει, πάντως, ότι καταργείται κάθε μορφή καθετοποίησης: η Aetna και η Caremark θα παραμείνουν στην ίδια εταιρεία.

Ο CEO αρνείται ότι πρόκειται για κίνηση ανάγκης

Η διοίκηση της CVS επιχειρεί να παρουσιάσει τη διάσπαση ως στρατηγική επιλογή και όχι ως υποχώρηση μπροστά σε οικονομική ή πολιτική πίεση.

Ο David Joyner δήλωσε στους αναλυτές:

«Δεν λαμβάνουμε αυτή την απόφαση επειδή βρισκόμαστε σε κατάσταση ανάγκης».

Στην επίσημη ανακοίνωση της εταιρείας, υποστήριξε ότι η CVS έχει ενισχύσει τη χρηματοοικονομική της θέση και μπορεί πλέον να δημιουργήσει δύο περισσότερο εξειδικευμένες επιχειρήσεις.

«Από θέση ισχύος και με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σχεδιάζουμε να δημιουργήσουμε δύο εταιρείες με σαφή προσανατολισμό», ανέφερε.

Ωστόσο, σε συνέντευξή του στο CNBC αναγνώρισε ότι το ρυθμιστικό περιβάλλον αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που επηρέασαν την απόφαση.

Η διάκριση είναι ουσιαστική: η διοίκηση απορρίπτει την εικόνα μιας επιχείρησης που διασπάται λόγω οικονομικής αδυναμίας, αλλά δεν αρνείται ότι η νομοθετική πίεση έχει βαρύτητα.

Η Wall Street τιμώρησε τη CVS: Πτώση 12,5%

Παρά τη διαβεβαίωση της διοίκησης, η πρώτη αντίδραση των επενδυτών ήταν έντονα αρνητική.

Η μετοχή της CVS υποχώρησε κατά 12,5% στη συνεδρίαση της Τετάρτης 4 Νοεμβρίου, καθώς η αγορά επιχείρησε να αποτιμήσει τις επιπτώσεις της διάσπασης.

Οι βασικές ανησυχίες αφορούν το πώς θα κατανεμηθεί το χρέος, ποια θα είναι η κεφαλαιακή διάρθρωση των δύο εταιρειών και κατά πόσο η μακρά διαδικασία διαχωρισμού θα επηρεάσει την καθημερινή λειτουργία του ομίλου.

Ο διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Gabelli, Daniel Barasa, εκτίμησε ότι η αγορά αντιδρά στην προοπτική μιας περιόδου περίπου 18 μηνών γεμάτης αβεβαιότητες.

Η πίεση στη μετοχή αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η εταιρεία είχε παρουσιάσει βελτιωμένα οικονομικά αποτελέσματα.

Στο τρίτο τρίμηνο του 2026, τα έσοδα ανήλθαν σε 108,4 δισ. δολάρια, έναντι 102,9 δισ. δολαρίων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή διαμορφώθηκαν στα 2,09 δολάρια, υψηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών.

Η CVS αύξησε επίσης την πρόβλεψή της για τα προσαρμοσμένα ετήσια κέρδη σε τουλάχιστον 8,20 δολάρια ανά μετοχή.

Η χρηματιστηριακή αντίδραση δείχνει ότι οι επενδυτές δεν αξιολογούν μόνο την τρέχουσα κερδοφορία, αλλά και το κόστος της επιχειρηματικής αναδιάρθρωσης.

Amazon, Walmart και η κρίση των παραδοσιακών φαρμακείων

Η πολιτική πίεση δεν αποτελεί τη μοναδική πρόκληση για την CVS.

Τα φυσικά φαρμακεία στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν εντεινόμενο ανταγωνισμό από την Amazon, τη Walmart και τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής παραγγελίας και παράδοσης φαρμάκων.

Παράλληλα, τα περιθώρια κέρδους πιέζονται, ενώ η μετατόπιση των καταναλωτών προς τις διαδικτυακές αγορές επηρεάζει τις πωλήσεις προϊόντων καθημερινής χρήσης.

Για τις μεγάλες αλυσίδες, οι πωλήσεις αυτές είχαν παραδοσιακά σημαντική συμβολή στην κερδοφορία.

Η νέα CVS Pharmacy θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει αυτό το περιβάλλον ως ανεξάρτητη επιχείρηση, χωρίς την πλήρη εταιρική ενοποίηση με την ασφαλιστική Aetna και την Caremark.

Από την άλλη πλευρά, η αυτονομία ενδέχεται να της επιτρέψει να συνεργάζεται με περισσότερους ασφαλιστικούς οργανισμούς και διαχειριστές φαρμακευτικών παροχών.

Θα ακολουθήσουν UnitedHealth και Cigna;

Η ανακοίνωση της CVS ανοίγει αναπόφευκτα τη συζήτηση για το μέλλον και άλλων μεγάλων αμερικανικών ομίλων Υγείας.

Η UnitedHealth Group και η Cigna διαθέτουν επίσης σύνθετες επιχειρηματικές δομές, συνδυάζοντας ασφαλιστικές υπηρεσίες και άλλες δραστηριότητες του κλάδου.

Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η περίπτωση της CVS είναι ιδιαίτερη λόγω του τεράστιου δικτύου φυσικών φαρμακείων που διαθέτει.

Ο Daniel Barasa της Gabelli δεν θεωρεί ότι η ανακοίνωση αποτελεί κατ’ ανάγκην προάγγελο αντίστοιχων διασπάσεων σε ολόκληρη την αγορά.

Η CVS, όπως εκτίμησε, επιχειρεί να κινηθεί προληπτικά απέναντι στις ρυθμιστικές πιέσεις.

Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι υπόλοιποι όμιλοι να ακολουθήσουν διαφορετικές στρατηγικές, ανάλογα με τις δραστηριότητες και τη νομοθετική τους έκθεση.

Το μεγάλο ερώτημα για τους ασθενείς

Η CVS διαβεβαιώνει ότι η διαδικασία δεν θα διακόψει την πρόσβαση των πελατών της σε φάρμακα, ασφαλιστικές καλύψεις και υπηρεσίες περίθαλψης.

Οι δύο εταιρείες αναμένεται να συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά κατά τη μεταβατική περίοδο.

Ωστόσο, η επίδραση της διάσπασης στις τελικές τιμές των φαρμάκων και στο κόστος ασφάλισης δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί.

Ο εταιρικός διαχωρισμός ενδέχεται να περιορίσει συγκεκριμένες συγκρούσεις συμφερόντων, αλλά δεν εγγυάται αυτομάτως χαμηλότερες τιμές ή μεγαλύτερο ανταγωνισμό.

Για να συμβεί αυτό, θα έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο θα λειτουργούν οι νέες εταιρείες, οι συμβάσεις τους με ασφαλιστικούς φορείς και οι κανόνες που θα θεσπίσουν οι ρυθμιστικές αρχές.

Η CVS έχει ορίσει ως στόχο το πρώτο εξάμηνο του 2028 για την ολοκλήρωση της διάσπασης. Μέχρι τότε, η εξέλιξη της νομοθεσίας για τους PBMs, οι δικαστικές αποφάσεις στις πολιτείες και η στάση του νέου Κογκρέσου θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την επόμενη ημέρα του αμερικανικού συστήματος Υγείας.

Πηγή: pagenews.gr