Ο Μητσοτάκης θέτει την Ευρώπη προ των ευθυνών της: Κυρώσεις στην Άγκυρα αν… το παρατραβήξει με το καλώδιο

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου εξελίσσεται σε μια νέα δοκιμασία για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιδιώκει τη μεταφορά της αντιπαράθεσης από τα νερά της Ανατολικής Μεσογείου στο τραπέζι των Ευρωπαίων ηγετών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η «Απογευματινή», η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο να θέσει ζήτημα ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Τουρκίας, εφόσον η Άγκυρα προχωρήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση, ιδίως με κινήσεις πολεμικών πλοίων που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τις εργασίες του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει ότι η αντιπαράθεση δεν αφορά αποκλειστικά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά την υλοποίηση μιας ενεργειακής υποδομής ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το γαλλικό ερευνητικό Abeille Marengo αναμένεται να επιχειρήσει σε θαλάσσια περιοχή κοντά στην Κάρπαθο, όπου η Τουρκία προβάλλει αξιώσεις στηριζόμενη στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο Μητσοτάκης διεθνοποιεί το ζήτημα – Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες

Η ελληνική διπλωματία κινείται στη γραμμή της διεθνοποίησης του ζητήματος, επιχειρώντας να εντάξει τις τουρκικές αντιδράσεις σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.

Κατά τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, τις οποίες αποδίδει και στο Politico, ο πρωθυπουργός προτίθεται να θέσει την ηλεκτρική διασύνδεση και το τουρκολιβυκό μνημόνιο στις συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο.

Η ελληνική επιχειρηματολογία στηρίζεται στο ότι μια πιθανή παρεμπόδιση των ερευνητικών εργασιών δεν θα συνιστούσε μόνο διμερή ελληνοτουρκική ένταση.

Θα μπορούσε να επηρεάσει την υλοποίηση ενός έργου που αποσκοπεί στη σύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.

Το βασικό διπλωματικό ερώτημα είναι εάν οι Ευρωπαίοι εταίροι θα αντιμετωπίσουν μια ενδεχόμενη τουρκική παρεμπόδιση ως πρόβλημα ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής και όχι αποκλειστικά ως ελληνοτουρκική διαφορά.

Κυρώσεις κατά της Άγκυρας: Το σενάριο που εξετάζεται

Στο παρασκήνιο των συζητήσεων εμφανίζεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το ενδεχόμενο ευρωπαϊκών περιοριστικών μέτρων εάν η Τουρκία προχωρήσει σε ενέργειες που θα αυξήσουν την ένταση.

Το σενάριο αφορά κυρίως πιθανή επιχειρησιακή παρεμπόδιση των εργασιών από τουρκικά πολεμικά πλοία.

Προς το παρόν, ωστόσο, δεν υπάρχει ανακοινωμένη ευρωπαϊκή απόφαση για κυρώσεις ούτε επιβεβαιωμένη επίσημη ελληνική πρόταση με συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Η συζήτηση αφορά ένα ενδεχόμενο μέσο διπλωματικής πίεσης, η ενεργοποίηση του οποίου θα απαιτούσε πολιτική συμφωνία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Αθήνα επιδιώκει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να καταστήσει σαφές ότι η αμφισβήτηση των εργασιών σε μια ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα χωρίς ευρύτερες συνέπειες.

Η Κάρπαθος, το Abeille Marengo και το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η παρουσία του γαλλικού ερευνητικού πλοίου αποτελεί το πρακτικό επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Το Abeille Marengo συμμετέχει στις εργασίες που συνδέονται με την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, σε μια περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να προβάλει δικαιοδοτικές αξιώσεις.

Η Άγκυρα επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Ελλάδα απορρίπτει ως παράνομο και ανυπόστατο, υποστηρίζοντας ότι παραγνωρίζει τα θαλάσσια δικαιώματα ελληνικών νησιών.

Η σημασία της περιοχής δεν είναι μόνο γεωγραφική.

Η εξέλιξη των εργασιών συνδέεται με το κατά πόσον οι τουρκικές διεκδικήσεις μπορούν στην πράξη να επηρεάσουν την υλοποίηση ενός έργου που έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Η Λευκωσία απαντά με αντι-NAVTEX: «Μόνο το JRCC Λάρνακας»

Στην τουρκική δραστηριότητα απάντησε και η Κυπριακή Δημοκρατία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου.

Η Λευκωσία αμφισβητεί την αρμοδιότητα της Άγκυρας να εκδίδει αναγγελίες στην περιοχή ευθύνης της κυπριακής NAVTEX.

«Ο μοναδικός εξουσιοδοτημένος σταθμός στην περιοχή ευθύνης NAVTEX της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι το JRCC Λάρνακας», αναφέρεται στη σχετική κυπριακή θέση.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυπριακή αναγγελία έχει ισχύ έως τις 20 Μαρτίου 2027, ενώ η αντίστοιχη ελληνική NAVTEX ισχύει έως τις 6 Μαρτίου, με δυνατότητα παράτασης εφόσον χρειαστεί.

Η έκδοση αντικρουόμενων NAVTEX αποτυπώνει τη διαφωνία για τις αρμοδιότητες ναυτικών αναγγελιών, χωρίς μια τέτοια αναγγελία να συνιστά από μόνη της αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Μαρινάκης: «Καμία άδεια δεν εκδόθηκε από την Τουρκία»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να αποσαφηνίσει την ελληνική θέση, επιμένοντας ότι το γαλλικό πλοίο κινείται βάσει των αδειών των ελληνικών και κυπριακών αρχών.

«Είχαν προεξοφλήσει κάποιοι ότι δεν θα ποντιστεί το καλώδιο, τελικά ποντίζεται. Μετά είπαν ότι θα ζητηθεί άδεια από την Τουρκία, καμία άδεια δεν εκδόθηκε από την Τουρκία, όπως φαίνεται από την ανακοίνωση από την εταιρεία», ανέφερε στο Action 24.

Στη συνέχεια έδωσε έμφαση στη γεωγραφική διάσταση των εργασιών:

«Σε αυτό, μάλιστα, που αναφέρεται το παράνομο και ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο κινείται πλοίο με ελληνική και κυπριακή άδεια».

Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να διαχωρίσει την τεχνική ή διπλωματική ενημέρωση τρίτων χωρών από την αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης.

Η διαφορά αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης με την Τουρκία.

Η Άγκυρα μιλά για «συγκατάθεση» και προβάλλει δική της εκδοχή

Η τουρκική πλευρά παρουσιάζει διαφορετική εικόνα για τις εξελίξεις.

Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα που επικαλείται η «Απογευματινή», η Άγκυρα απέστειλε στις 10 Νοεμβρίου διπλωματική νότα προς τη Γαλλία, με την οποία υποστήριξε ότι παρείχε συγκατάθεση για τις προγραμματισμένες έρευνες.

Η τουρκική επιχειρηματολογία στηρίζεται στην αξίωση ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα της και ότι απαιτείται η δική της συναίνεση για σχετικές δραστηριότητες.

Παράλληλα, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι «απέτρεψε μια νέα προσπάθεια της Ελλάδας να δημιουργήσει τετελεσμένα στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή».

Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την ερμηνεία, επιμένοντας ότι δεν ζητήθηκε ούτε χορηγήθηκε τουρκική άδεια.

Το γεγονός ότι η Τουρκία επικαλείται συγκατάθεση δεν αποδεικνύει ότι η ελληνική ή η κυπριακή πλευρά αναγνώρισε σχετική αρμοδιότητα.

Η γαλλική ρηματική διακοίνωση και το διπλωματικό παρασκήνιο

Ένα ακόμη σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης αφορά τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία και την Αίγυπτο.

Η αντιπολίτευση ζητά να γνωστοποιηθεί το ακριβές περιεχόμενο της ενημέρωσης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πρόκειται αποκλειστικά για γνωστοποίηση των εργασιών ή εάν περιλαμβάνει διατυπώσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν διαφορετικές ερμηνείες.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης γνωστοποίησε, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1 FM, ότι η ρηματική διακοίνωση θα δοθεί στη δημοσιότητα.

Η δημοσιοποίησή της αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο για την αξιολόγηση των διπλωματικών χειρισμών.

Στην ίδια παρέμβαση, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπερασπίστηκε την κυβερνητική πολιτική έναντι της Τουρκίας, αναφερόμενος στον Έβρο, στην κρίση του 2020, στις αμυντικές συμφωνίες με τη Γαλλία και στην προμήθεια των F-35.

«Θα χάναμε στον Έβρο, όπου οι μετανάστες θα περνούσαν τα σύνορα. Δεν έγινε. Θα χάναμε στο Αιγαίο το 2020, οι Κασσάνδρες διαψεύστηκαν», ανέφερε.

Και ολοκλήρωσε την απάντησή του με τη φράση:

«Κάπου όπα…»

Μπακογιάννη: Αν είχε ζητηθεί άδεια, η Τουρκία θα το είχε κάνει «φέιγ βολάν»

Στη συζήτηση παρενέβη και η Ντόρα Μπακογιάννη, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενο γαλλικό αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία θα αποτελούσε ισχυρό επικοινωνιακό και διπλωματικό επιχείρημα για την Άγκυρα.

Κατά την εκτίμησή της, εάν η γαλλική πλευρά είχε ζητήσει έστω και τυπικά άδεια, οι τουρκικές αρχές θα το είχαν κάνει «φέιγ βολάν» προκειμένου να στηρίξουν τις διεκδικήσεις τους.

Η παρέμβασή της εντάσσεται στην κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι η ενημέρωση για τις εργασίες δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας.

Γεραπετρίτης: Ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών στις 14 Νοεμβρίου

Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, η κυβέρνηση προχωρά σε ενημέρωση των αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει προγραμματίσει κατ’ ιδίαν συναντήσεις για το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, προκειμένου να παρουσιάσει τις διπλωματικές εξελίξεις και τους χειρισμούς της Αθήνας.

Η πρωτοβουλία πραγματοποιείται ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν σαφείς απαντήσεις για τη γαλλική ενημέρωση, την τουρκική NAVTEX και το κατά πόσον έχει διασφαλιστεί η απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου.

Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί τόσο στα πραγματικά δεδομένα των θαλάσσιων εργασιών όσο και στη διπλωματική στρατηγική της κυβέρνησης.

Η επόμενη δοκιμασία για την Ευρώπη

Η ελληνική πλευρά επιχειρεί να μετατρέψει ένα ζήτημα ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης σε ευρωπαϊκό θέμα ενεργειακής ασφάλειας και διεθνούς δικαίου.

Το Great Sea Interconnector δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο. Η ολοκλήρωσή του συνδέεται με τη δυνατότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αποκτήσει ηλεκτρική διασύνδεση με την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες, η συζήτηση θα αφορά πλέον και την αντίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι σε ενέργειες που επηρεάζουν μια υποδομή ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Το ερώτημα που θέτει η Αθήνα στους εταίρους της είναι κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διατεθειμένη να υπερασπιστεί έμπρακτα την υλοποίηση ενός στρατηγικού ενεργειακού έργου, εφόσον η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο κλιμακωθεί.

Προς το παρόν, οι κυρώσεις παραμένουν ένα ενδεχόμενο διπλωματικό εργαλείο και όχι ειλημμένη απόφαση.

Η πραγματική δοκιμασία θα είναι η συνέχιση των εργασιών, η στάση της Άγκυρας στο πεδίο και η ανταπόκριση των Ευρωπαίων ηγετών.

Πηγή: pagenews.gr