Τραμπ–Πούτιν–Σι: Το Ιράν στο τραπέζι των τριών υπερδυνάμεων – Εκτός η Ουκρανία, «όχι» Ρούμπιο σε νέα πλήγματα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραμπ–Πούτιν–Σι: Το Ιράν στο τραπέζι των τριών υπερδυνάμεων – Εκτός η Ουκρανία, «όχι» Ρούμπιο σε νέα πλήγματα
Η προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στις 19 Νοεμβρίου φέρνει το Ιράν στο επίκεντρο των σχέσεων των τριών μεγάλων δυνάμεων, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της αντιπαράθεσης με την Τεχεράνη από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην οικονομική και διπλωματική πίεση.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που αποδίδονται στον Λευκό Οίκο, η συνάντηση σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας–Ειρηνικού (APEC), με βασικά θέματα το Ιράν και τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών.
Η μεγαλύτερη πολιτική ιδιαιτερότητα βρίσκεται, ωστόσο, σε ένα ζήτημα που δεν περιλαμβάνεται στην ανακοινωθείσα ατζέντα: τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Παρά την παρουσία του Ρώσου προέδρου, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να επιλέγει τη διατήρηση χωριστών διπλωματικών διαδικασιών για την Ουκρανία και το Ιράν.
Η επιλογή αυτή αναδεικνύει τον διαφορετικό ρόλο που αποδίδει η Ουάσινγκτον στο Πεκίνο στις δύο κρίσεις.
Το Ιράν στην ατζέντα – Γιατί η Ουάσινγκτον στρέφεται σε Μόσχα και Πεκίνο
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, περιέγραψε την πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να θέσει το ιρανικό ζήτημα απευθείας στους ηγέτες της Ρωσίας και της Κίνας.
«Πιστεύω ότι ο πρόεδρος πρόκειται να θέσει το ζήτημα του Ιράν κατά τη διάρκεια της τριμερούς συνάντησης με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν», ανέφερε.
Η εμπλοκή των δύο δυνάμεων έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Κίνα διατηρεί εκτεταμένα οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντα που συνδέονται με το Ιράν, ενώ η Ρωσία έχει αναπτύξει στρατηγική συνεργασία με την Τεχεράνη.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, επομένως, οποιαδήποτε προσπάθεια διαμόρφωσης ενός σταθερότερου πλαισίου για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα συνδέεται και με τη στάση των δύο αυτών κρατών.
Το Πεκίνο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο, ενώ η Μόσχα επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως σημαντικού διπλωματικού και στρατηγικού παράγοντα στη Μέση Ανατολή.
Οι διαφορετικές επιδιώξεις τους δεν σημαίνουν ότι υπάρχει κοινή προσέγγιση στο ιρανικό ζήτημα.
Αναδεικνύουν, όμως, γιατί η Ουάσινγκτον επιδιώκει να συζητήσει το θέμα σε επίπεδο κορυφής.
Γιατί η Ουκρανία μένει εκτός της τριμερούς
Η απόφαση να μη συμπεριληφθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία στην προγραμματισμένη ατζέντα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές πτυχές της συνάντησης.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσινγκτον ακολουθεί διαφορετική διαδικασία για τις συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
«Η Ουάσινγκτον ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση», εξήγησε, επισημαίνοντας ότι το Πεκίνο «δεν αποτελεί ουσιαστικά μέρος αυτής της διαδικασίας».
Η αμερικανική επιλογή αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις συζητήσεις για το μέλλον της ουκρανικής ασφάλειας.
Η μη ένταξη της Ουκρανίας στην τριμερή δεν συνεπάγεται ότι το ζήτημα έχει υποχωρήσει στη συνολική αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Δείχνει, σύμφωνα με την αμερικανική εξήγηση, ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να διαχωρίσει τις διαδικασίες διαπραγμάτευσης, αντί να συνδέσει όλες τις διεθνείς κρίσεις σε μία ενιαία συμφωνία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.
Για το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η εξέλιξη δημιουργεί ερωτήματα για το πώς θα διαμορφωθούν οι επόμενες φάσεις της διπλωματικής προσπάθειας και ποιοι θα συμμετέχουν στις κρίσιμες αποφάσεις.
Πυρηνικά όπλα: Η νέα διαπραγμάτευση που επιδιώκει ο Τραμπ
Πέρα από το Ιράν, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να ανοίξει συζήτηση για τον περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών.
Η λήξη της τελευταίας συνθήκης στρατηγικού ελέγχου των πυρηνικών όπλων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας, τον Φεβρουάριο του 2026, έχει δημιουργήσει νέο πεδίο αβεβαιότητας.
Η Ουάσινγκτον επιθυμεί να εξετάσει ένα ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο θα συμμετέχει και η Κίνα.
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την αλλαγή των παγκόσμιων στρατηγικών ισορροπιών.
Οι προηγούμενες συμφωνίες ελέγχου των στρατηγικών πυρηνικών όπλων είχαν ως βασικούς συνομιλητές την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα.
Η ενίσχυση του κινεζικού πυρηνικού οπλοστασίου έχει καταστήσει το Πεκίνο ολοένα σημαντικότερο παράγοντα στον σχετικό διάλογο.
Ωστόσο, η διαμόρφωση μιας τριμερούς συμφωνίας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, καθώς τα πυρηνικά οπλοστάσια, τα στρατηγικά δόγματα και οι προτεραιότητες των τριών χωρών διαφέρουν.
Η αμερικανική πλευρά δεν αναμένει άμεση συμφωνία από την πρώτη συνάντηση, αντιμετωπίζοντάς την ως πιθανή αφετηρία ενός ευρύτερου διαλόγου.
Ρούμπιο: «Δεν υπάρχει ανάγκη για στρατιωτική δράση»
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιχειρεί να αποσαφηνίσει τη νέα φάση της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στο Ιράν.
Μιλώντας σε εκδήλωση της Federalist Society, υποστήριξε ότι η οικονομική πίεση που ασκείται στην Τεχεράνη έχει ήδη επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις.
«Ο οικονομικός πόνος που προκαλούμε σε αυτό το καθεστώς είναι τόσο μεγάλος που δεν υπάρχει ανάγκη για στρατιωτική δράση, επειδή το έχουμε αποδυναμώσει τόσο πολύ», δήλωσε.
Η τοποθέτηση αυτή σηματοδοτεί, σε επίπεδο δημόσιας ρητορικής, την προτίμηση της Ουάσινγκτον να αξιοποιήσει τις οικονομικές κυρώσεις και τους περιορισμούς αντί να προχωρήσει άμεσα σε νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο Ρούμπιο συνέδεσε τη στρατηγική αυτή με τον βασικό αμερικανικό στόχο να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η σύγκρουση έχει επιφέρει οικονομικές επιπτώσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα μέσω της αύξησης του κόστους των καυσίμων και των αναταράξεων στην παγκόσμια οικονομία.
Κατά την επιχειρηματολογία του, ο Τραμπ επέλεξε να αντιμετωπίσει το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα παρά το οικονομικό και πολιτικό κόστος.
Η αποτελεσματικότητα, ωστόσο, της οικονομικής πίεσης ως μέσου επίτευξης μιας πυρηνικής συμφωνίας παραμένει ζήτημα που θα κριθεί από τις επόμενες διπλωματικές και στρατηγικές εξελίξεις.
Μπαχρέιν: Drones, αμερικανικές αναχαιτίσεις και αντικρουόμενοι ισχυρισμοί
Παρά τις δηλώσεις περί περιορισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων, η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο παραμένει τεταμένη.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού, δύο ιρανικά επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν ενώ κατευθύνονταν προς το Μπαχρέιν.
Το βασίλειο φιλοξενεί την έδρα του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και αποτελεί σημαντικό κόμβο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν υποστήριξαν ότι έπληξαν αμερικανικό σύστημα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης.
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) διέψευσε τον ισχυρισμό, αναφέροντας ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί ή ζημιές.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, η Τεχεράνη παρουσίασε την επίθεση ως απάντηση σε αμερικανικό πλήγμα κατά τηλεπικοινωνιακής εγκατάστασης στο λιμάνι Σιρίκ, στο νότιο Ιράν.
Οι αντικρουόμενες ανακοινώσεις δείχνουν ότι η αποκλιμάκωση σε επίπεδο πολιτικών δηλώσεων δεν συνεπάγεται αυτομάτως απουσία στρατιωτικών περιστατικών.
Στενά του Ορμούζ: Η ενεργειακή απειλή που αφορά ολόκληρο τον πλανήτη
Ένα ακόμη περιστατικό εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγραερίου προσέκρουσε σε νάρκη κατά τη διέλευσή του από τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας έκρηξη.
Κατά τον ιρανικό ισχυρισμό, το πλοίο αγνόησε επανειλημμένες προειδοποιήσεις.
Οι πληροφορίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Η σημασία του περιστατικού υπερβαίνει το ίδιο το πλοίο.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διεθνώς.
Οποιαδήποτε διατάραξη της ναυσιπλοΐας μπορεί να επηρεάσει τις ενεργειακές τιμές, τα ασφάλιστρα μεταφοράς, το κόστος των εμπορευμάτων και τις οικονομικές προοπτικές χωρών που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας.
Για την Ευρώπη, η σταθερότητα της περιοχής έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ενεργειακή ασφάλεια εξακολουθεί να αποτελεί κεντρική οικονομική και στρατηγική προτεραιότητα.
Η Κίνα, το ιρανικό πετρέλαιο και τα όρια των κυρώσεων
Η συμμετοχή του Σι Τζινπίνγκ στην προγραμματισμένη τριμερή αναδεικνύει και την οικονομική διάσταση της αμερικανικής πίεσης.
Η Κίνα αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο του Ιράν και διατηρεί ενεργειακά συμφέροντα που συνδέονται με την πρόσβαση σε πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή.
Αυτό σημαίνει ότι η αποτελεσματικότητα των αμερικανικών περιορισμών εξαρτάται εν μέρει από το κατά πόσο μπορούν να περιοριστούν οι οικονομικές και εμπορικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Για το Πεκίνο, όμως, η σταθερότητα των ενεργειακών προμηθειών και η αποφυγή μεγάλης περιφερειακής κρίσης αποτελούν επίσης σημαντικές προτεραιότητες.
Η Κίνα δεν έχει επομένως κατ’ ανάγκην ταυτόσημα συμφέροντα με την Ουάσινγκτον.
Αντίστοιχα, η Ρωσία διατηρεί δικούς της στρατηγικούς υπολογισμούς, καθώς η συνεργασία της με το Ιράν συνδέεται με ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και περιφερειακής επιρροής.
Αυτό καθιστά την προγραμματισμένη συζήτηση ιδιαίτερα σύνθετη: οι τρεις δυνάμεις μπορούν να επιδιώκουν την αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης κρίσης, χωρίς να συμφωνούν στα μέσα ή στους πολιτικούς όρους της αποκλιμάκωσης.
Η Ευρώπη εκτός τραπεζιού – Οι επιπτώσεις για ΝΑΤΟ και ενεργειακή ασφάλεια
Η απουσία ευρωπαϊκής συμμετοχής από την προγραμματισμένη τριμερή εγείρει ερωτήματα για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαμόρφωση των διεθνών ισορροπιών.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν άμεσο ενδιαφέρον τόσο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα όσο και για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και οι κίνδυνοι μιας ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή οικονομία.
Παράλληλα, η συζήτηση για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών συνδέεται με τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Η συμμετοχή της Ρωσίας σε έναν νέο διάλογο με τις ΗΠΑ και την Κίνα θα μπορούσε να επηρεάσει μελλοντικά τις στρατηγικές ισορροπίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα αποδεχθούν αυτομάτως τις επιλογές των τριών δυνάμεων.
Για το ΝΑΤΟ, η εξέλιξη αναδεικνύει την ανάγκη συντονισμού ανάμεσα στις αμερικανικές πρωτοβουλίες και στις προτεραιότητες ασφάλειας των Ευρωπαίων συμμάχων.
Η τριμερής της 19ης Νοεμβρίου και το επόμενο γεωπολιτικό κεφάλαιο
Η προγραμματισμένη συνάντηση Τραμπ–Πούτιν–Σι συγκεντρώνει τρία μεγάλα ζητήματα της διεθνούς πολιτικής: το μέλλον του Ιράν, την αποτροπή μιας νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και τη διαμόρφωση κανόνων για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών.
Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται να επιδιώκει την αξιοποίηση της οικονομικής πίεσης, ενώ διατηρεί τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή.
Η Μόσχα και το Πεκίνο προσέρχονται με διαφορετικά στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, παραμένει αντιμέτωπη με σημαντικές πιέσεις, αλλά και με ένα περιφερειακό περιβάλλον όπου εξακολουθούν να καταγράφονται στρατιωτικά περιστατικά.
Η απουσία της Ουκρανίας από την ανακοινωθείσα ατζέντα δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιλέγει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να διατηρήσει χωριστά τα διαφορετικά διπλωματικά μέτωπα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η συνάντηση θα αποτελέσει την αρχή μιας ουσιαστικής διαδικασίας αποκλιμάκωσης ή θα περιοριστεί σε μια πρώτη ανταλλαγή θέσεων μεταξύ τριών δυνάμεων με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
