Η Κίνα κρατά τα κρίσιμα ορυκτά στα χέρια της — Ο Τραμπ πιέζει πριν από τη συνάντηση με Σι

Οι αμερικανικές επενδύσεις δεν έχουν ακόμη σπάσει την εξάρτηση από το Πεκίνο. Ημιαγωγοί, εξοπλισμοί και Τεχνητή Νοημοσύνη βαραίνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ προσέρχεται στη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ με ένα βασικό κομμάτι της εμπορικής στρατηγικής του ακόμη ανολοκλήρωτο: την εξασφάλιση αμερικανικής παραγωγής κρίσιμων ορυκτών, ικανής να περιορίσει την εξάρτηση από την Κίνα.

Παρά τις σημαντικές ομοσπονδιακές επενδύσεις, πολλά αμερικανικά έργα απέχουν χρόνια από την παραγωγή. Στο μεταξύ, οι βιομηχανίες που στηρίζουν την τεχνολογική και στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ εξακολουθούν να χρειάζονται κινεζικά υλικά.

Αυτή η εξάρτηση δίνει στο Πεκίνο ισχυρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Ο Τραμπ θέλει να πιέσει για καλύτερους εμπορικούς όρους, αλλά πρέπει ταυτόχρονα να διατηρήσει ανοικτή την πρόσβαση στις πρώτες ύλες που χρειάζονται οι αμερικανικές επιχειρήσεις.

Το κινεζικό πλεονέκτημα πίσω από την τεχνολογική υπεροχή

Κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες βρίσκονται στην καρδιά της παραγωγής ημιαγωγών, ρομποτικών συστημάτων, στρατιωτικού εξοπλισμού και τεχνολογιών που υποστηρίζουν την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μειώσει αυτή την εξάρτηση, αναπτύσσοντας εγχώριες εφοδιαστικές αλυσίδες. Ωστόσο, η χρηματοδότηση ενός έργου δεν σημαίνει ότι η παραγωγή του μπορεί να καλύψει άμεσα τις ανάγκες της αγοράς.

Το κινεζικό προβάδισμα εκτείνεται και στην επεξεργασία, τη διύλιση και την κατασκευή βιομηχανικών εξαρτημάτων. Πρόκειται για δυνατότητες που απαιτούν εγκαταστάσεις, τεχνογνωσία και χρόνο για να αναπτυχθούν.

Ενδεικτική είναι η απόσταση στην ετήσια παραγωγική δυναμικότητα μαγνητών νεοδυμίου–σιδήρου–βορίου, που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα και στρατιωτικό εξοπλισμό: σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που επικαλείται το Reuters, το 2025 ανερχόταν σε περίπου 4.500 τόνους στις ΗΠΑ, έναντι 210.000 τόνων στην Κίνα.

Οι επενδύσεις τρέχουν, τα εργοστάσια αργούν

Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να επιταχύνει τα έργα εξόρυξης και επεξεργασίας. Το πρόβλημα είναι ότι ο πολιτικός χρόνος των διαπραγματεύσεων κινείται πολύ ταχύτερα από τον χρόνο ανάπτυξης της βιομηχανίας.

Ο Σαμίρ Καπάντια, επικεφαλής εμπορίου στη συμβουλευτική εταιρεία Vogel Group, περιέγραψε χαρακτηριστικά την κατάσταση στο Reuters: «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερες παρουσιάσεις PowerPoint παρά άδειες».

Ορισμένες επενδύσεις προχωρούν, αλλά οι ημερομηνίες παραγωγής δείχνουν το μέγεθος της πρόκλησης. Το έργο λιθίου Thacker Pass αναμένεται να ξεκινήσει παραγωγή το 2028, ενώ η Perpetua Resources σχεδιάζει παραγωγή αντιμονίου στο Αϊντάχο έως το 2029. Άλλα σημαντικά έργα μεταφέρονται χρονικά στην επόμενη δεκαετία.

Έτσι, ακόμη και η επιτυχής υλοποίηση των σημερινών σχεδίων δεν προσφέρει άμεση απάντηση στις ανάγκες των αμερικανικών κατασκευαστών.

Το δίλημμα Τραμπ: Δασμοί ή πρόσβαση στα υλικά;

Η εξάρτηση περιπλέκει την εμπορική αντιπαράθεση. Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί δασμούς και περιορισμούς εξαγωγών για να αυξήσει την πίεση στην Κίνα. Το Πεκίνο διαθέτει τη δυνατότητα να περιορίσει την πρόσβαση σε υλικά που οι ΗΠΑ δεν παράγουν σε επαρκείς ποσότητες.

Η Κίνα έχει ήδη αξιοποιήσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Από την πλευρά της, κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι κάνουν κατάχρηση των ελέγχων εξαγωγών, εμποδίζοντας την πρόσβασή της σε προηγμένους ημιαγωγούς.

Κάθε πλευρά πιέζει στο σημείο όπου η άλλη παραμένει ευάλωτη. Για τον Τραμπ, όμως, η δυσκολία είναι πρακτική: η αμερικανική βιομηχανία χρειάζεται σήμερα υλικά που τα νέα εγχώρια έργα θα μπορούν να προσφέρουν αργότερα.

Η εμπορική εκεχειρία και ο έλεγχος στο εσωτερικό

Στη συνάντηση των δύο προέδρων ενδέχεται να εξεταστεί παράταση της υφιστάμενης εμπορικής εκεχειρίας, η οποία λήγει τον Ιανουάριο και περιλαμβάνει εξαιρέσεις από περιορισμούς εξαγωγών για ορισμένα κρίσιμα ορυκτά.

Παράλληλα, η αμερικανική στρατηγική αντιμετωπίζει αυξανόμενο πολιτικό έλεγχο στο εσωτερικό, με ερωτήματα για τις κυβερνητικές επενδύσεις σε ιδιωτικές εταιρείες και την αποτελεσματικότητά τους.

Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε ότι είναι «ευτυχής να εξηγήσει όλα όσα έχουμε κάνει», υπερασπιζόμενος τις χρηματοδοτικές παρεμβάσεις.

Για την Ουάσιγκτον, το ζητούμενο παραμένει να μετατραπούν οι επενδύσεις σε πραγματική παραγωγή. Μέχρι τότε, η κινεζική κυριαρχία στα κρίσιμα υλικά εξακολουθεί να περιορίζει τα περιθώρια πίεσης του Τραμπ.

Πηγή: pagenews.gr