Ισπανία: Η κάλπη στη Θέουτα, το αέριο της Αλγερίας και το Μαρόκο – Ποιος κρατά τα κλειδιά;
Πηγή Φωτογραφίας: Campaign posters for Spanish Socialist Workers' Party leader Pedro Sanchez, People's Party President Alberto Feijoo, and Vox leader Santiago Abascal, candidates in upcoming Spanish snap general elections, are displayed in Bilbao, Spain, November 13, 2026. REUTERS/Vincent West
Η Ισπανία ετοιμάζεται να ψηφίσει στις 29 Νοεμβρίου, αλλά η πραγματική σημασία της εκλογικής αναμέτρησης ξεπερνά τα όρια της Μαδρίτης. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που συνδέει τη μεταναστευτική ασφάλεια, την ενεργειακή επάρκεια και τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Βόρεια Αφρική.
Στη Θέουτα, το ζήτημα είναι ποιος ελέγχει τα σύνορα. Στην Αλγερία, ποιος εξασφαλίζει το φυσικό αέριο. Και στο Μαρόκο, ποιος διαμορφώνει τις ισορροπίες της δυτικής Μεσογείου.
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπος με την προοπτική απώλειας της εξουσίας, ενώ ο συντηρητικός Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο διεκδικεί την πρωθυπουργία, με πιθανό κυβερνητικό εταίρο το δεξιό Vox του Σαντιάγο Αμπασκάλ.
Η πολιτική αλλαγή στην Ισπανία θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τη μεταναστευτική πολιτική της χώρας, αλλά και τη σχέση της με δύο ανταγωνιστικές περιφερειακές δυνάμεις: το Μαρόκο και την Αλγερία.
Η Θέουτα έγινε το σύμβολο της ισπανικής κρίσης
Η μαζική είσοδος περισσότερων από 70.000 μεταναστών στη Θέουτα, στα τέλη Ιουλίου, προκάλεσε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Θέουτα, ισπανικό έδαφος στις ακτές της Βόρειας Αφρικής, αποτελεί μαζί με τη Μελίγια ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο της ευρωπαϊκής συνοριακής αρχιτεκτονικής.
Η κρίση αποκάλυψε πόσο γρήγορα μπορεί να δοκιμαστεί η δυνατότητα της Μαδρίτης να ελέγξει τα σύνορά της.
Ο Φεϊχόο επέλεξε να αναδείξει τη Θέουτα σε κεντρικό πεδίο της προεκλογικής του εκστρατείας, υποσχόμενος αυστηρότερη πολιτική και αποτελεσματικότερη προστασία των συνόρων.
Η επιλογή του δεν ήταν τυχαία.
Η μεταναστευτική κρίση έδωσε στην αντιπολίτευση την ευκαιρία να αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης Σάντσεθ σε ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια.
Ωστόσο, η υπόθεση έχει και μια σημαντική διπλωματική διάσταση.
Η Ισπανία χρειάζεται τη συνεργασία του Μαρόκου για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, τις επιστροφές και την αντιμετώπιση των δικτύων παράτυπης διακίνησης.
Χωρίς αυτή τη συνεργασία, ακόμη και η αυστηρότερη συνοριακή πολιτική θα αντιμετώπιζε σοβαρές πρακτικές δυσκολίες.
Το Μαρόκο κρατά τα σύνορα, η Αλγερία την ενεργειακή τροφοδοσία
Πίσω από τη δημόσια συζήτηση για τη μετανάστευση βρίσκεται μια δεύτερη, εξίσου κρίσιμη πραγματικότητα.
Η Αλγερία αποτελεί βασικό προμηθευτή φυσικού αερίου της Ισπανίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για το πρώτο εξάμηνο του 2026, η αλγερινή συμμετοχή στις ισπανικές εισαγωγές φυσικού αερίου προσέγγισε το 34%.
Η σημασία της Αλγερίας έχει ενισχυθεί σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς ενεργειακής αβεβαιότητας.
Ο υποθαλάσσιος αγωγός Medgaz συνδέει απευθείας την Αλγερία με την Ισπανία, επιτρέποντας τη μεταφορά φυσικού αερίου χωρίς να απαιτείται διέλευση από τις θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη αξία όσο οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα διατηρούν την ενεργειακή αγορά σε κατάσταση έντασης.
Για τη Μαδρίτη, επομένως, η Αλγερία δεν είναι απλώς ένας ακόμη εμπορικός εταίρος.
Είναι μέρος της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.
Και αυτό δημιουργεί μια δύσκολη εξίσωση: η Ισπανία χρειάζεται το Μαρόκο για τη διαχείριση των συνόρων της και την Αλγερία για την ενεργειακή της τροφοδοσία.
Η Δυτική Σαχάρα: Η παλιά πληγή που μπορεί να ανοίξει ξανά
Το βαθύτερο πρόβλημα στις σχέσεις της Ισπανίας με τις δύο χώρες βρίσκεται στη Δυτική Σαχάρα.
Το 2022, ο Πέδρο Σάντσεθ προχώρησε σε σημαντική μεταβολή της ισπανικής πολιτικής, υποστηρίζοντας το μαροκινό σχέδιο αυτονομίας ως βάση για την επίλυση της διαφοράς.
Η κίνηση αυτή βελτίωσε τις σχέσεις με το Ραμπάτ, αλλά προκάλεσε σοβαρή κρίση με το Αλγέρι.
Η Αλγερία, η οποία στηρίζει το Μέτωπο Πολισάριο, αντέδρασε αναστέλλοντας τη συνθήκη φιλίας με την Ισπανία και επιβάλλοντας περιορισμούς στις εμπορικές σχέσεις.
Η κρίση έδειξε ότι η στάση της Μαδρίτης απέναντι στη Δυτική Σαχάρα δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική επιλογή.
Μπορεί να επηρεάσει την οικονομία, το εμπόριο και την ενεργειακή συνεργασία.
Το καλοκαίρι του 2026, ο Σάντσεθ επιχείρησε να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την Αλγερία, χωρίς να ανατρέψει την προηγούμενη τοποθέτησή του για τη Δυτική Σαχάρα.
Αυτό το δύσκολο ισοζύγιο ενδέχεται να δοκιμαστεί εκ νέου εάν αλλάξει η κυβέρνηση.
Ο Φεϊχόο, το Vox και ο κίνδυνος μιας νέας σύγκρουσης με το Ραμπάτ
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν ισχυρές πιθανότητες σχηματισμού κυβέρνησης από το Λαϊκό Κόμμα και το Vox.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει το ύφος και τις προτεραιότητες της ισπανικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο Φεϊχόο έχει ασκήσει κριτική στους χειρισμούς Σάντσεθ για τη Δυτική Σαχάρα, ενώ το Vox υιοθετεί ιδιαίτερα σκληρή στάση απέναντι στο Μαρόκο και στη μετανάστευση.
Ωστόσο, η προεκλογική ρητορική δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε κυβερνητικές αποφάσεις.
Το Λαϊκό Κόμμα έχει επίσης υποστηρίξει την ανάγκη ισορροπημένων σχέσεων με το Μαρόκο και την Αλγερία.
Η δυσκολία θα προκύψει εάν το Vox αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό και στη λειτουργία της επόμενης κυβέρνησης.
Σε αυτή την περίπτωση, η μεταναστευτική πολιτική, η Δυτική Σαχάρα και οι σχέσεις με το Ραμπάτ θα μπορούσαν να αποτελέσουν πεδία διαπραγμάτευσης μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων.
Το ερώτημα είναι εάν ο Φεϊχόο θα μπορέσει να διατηρήσει την απαραίτητη διπλωματική ευελιξία.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση ως ισπανική υπόθεση
Η σημασία των ισπανικών εκλογών δεν περιορίζεται στην εσωτερική πολιτική.
Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν εξωτερικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αφρική.
Το Μαρόκο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στη δυτική Μεσόγειο.
Η Αλγερία, από την άλλη, αποτελεί σημαντικό προμηθευτή φυσικού αερίου για την ευρωπαϊκή αγορά.
Μια σοβαρή επιδείνωση των σχέσεων της Ισπανίας με οποιαδήποτε από τις δύο χώρες θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερες συνέπειες.
Εάν οι σχέσεις με το Μαρόκο επιδεινωθούν, η πίεση στα σύνορα μπορεί να αυξηθεί.
Εάν προκύψει νέα αντιπαράθεση με την Αλγερία, οι εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις ενδέχεται να επηρεαστούν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα βρεθεί τότε αντιμέτωπη με δύο διαφορετικές προκλήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια και η μεταναστευτική διαχείριση παραμένουν υψηλά στην πολιτική της ατζέντα.
Ο αγωγός Medgaz και η νέα ενεργειακή γεωγραφία
Η σημασία του αλγερινού φυσικού αερίου δεν περιορίζεται στις ανάγκες της Ισπανίας.
Η Ευρώπη αναζητά σταθερούς προμηθευτές, διαφοροποιημένες οδούς μεταφοράς και μικρότερη έκθεση στις γεωπολιτικές κρίσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι υποδομές που συνδέουν απευθείας τη Βόρεια Αφρική με τη νότια Ευρώπη αποκτούν ιδιαίτερη αξία.
Ο Medgaz προσφέρει στην Ισπανία μια στρατηγική δυνατότητα που δεν εξαρτάται από τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από ευάλωτες θαλάσσιες περιοχές.
Παράλληλα, η Αλγερία έχει αποδείξει ότι οι ενεργειακές υποδομές μπορούν να συνδέονται με πολιτικές επιλογές.
Το 2021 δεν ανανέωσε τη λειτουργία του αγωγού Maghreb–Europe μέσω Μαρόκου, σε μια περίοδο σοβαρής επιδείνωσης των σχέσεων των δύο βορειοαφρικανικών χωρών.
Η εξέλιξη αυτή υπογράμμισε πόσο στενά συνδέονται η ενέργεια και η γεωπολιτική στην περιοχή.
Για την επόμενη ισπανική κυβέρνηση, η ενεργειακή συνεργασία με το Αλγέρι θα αποτελέσει αναπόφευκτα σημαντικό μέρος της εξωτερικής πολιτικής.
Τρία σενάρια για την επόμενη ημέρα
Το πρώτο και πιθανότερο πολιτικά σενάριο, εφόσον επικρατήσει η Δεξιά, είναι η σκληρότερη μεταναστευτική ρητορική να συνδυαστεί με ουσιαστική συνέχεια της ισπανικής εξωτερικής πολιτικής.
Μια κυβέρνηση Φεϊχόο θα μπορούσε να επιδιώξει αυστηρότερο έλεγχο των συνόρων, χωρίς να ανατρέψει τις βασικές συμφωνίες με το Μαρόκο.
Παράλληλα, θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή συνεργασία με την Αλγερία.
Το δεύτερο σενάριο είναι μια πιο έντονη μεταβολή της ισπανικής στάσης απέναντι στη Δυτική Σαχάρα, ιδίως εάν το Vox επιβάλει συγκεκριμένες δεσμεύσεις σε μια κυβερνητική συμφωνία.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει αντίδραση του Ραμπάτ και να περιπλέξει τη συνεργασία στα σύνορα.
Το τρίτο σενάριο αφορά είτε την πολιτική επιβίωση του Σάντσεθ είτε μια νέα κυβέρνηση που θα επιχειρήσει να βελτιώσει ταυτόχρονα τις σχέσεις με Μαρόκο και Αλγερία.
Σε αυτή την περίπτωση, η Μαδρίτη θα μπορούσε να επιδιώξει αναβαθμισμένο ρόλο ως διαμεσολαβητής ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική.
Κανένα από τα παραπάνω σενάρια δεν είναι δεδομένο. Η εφαρμογή τους θα εξαρτηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα, τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες και τις επιλογές της νέας κυβέρνησης.
29 Νοεμβρίου: Η ισπανική κάλπη και η επόμενη ημέρα στη Μεσόγειο
Η εκλογική αναμέτρηση στην Ισπανία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική αξία της δυτικής Μεσογείου αυξάνεται.
Η Θέουτα έχει καταστεί σύμβολο της μεταναστευτικής πίεσης.
Η Αλγερία αποτελεί κρίσιμο ενεργειακό εταίρο.
Το Μαρόκο παραμένει απαραίτητος συνομιλητής για την ασφάλεια και τη διαχείριση των συνόρων.
Η Δυτική Σαχάρα εξακολουθεί να αποτελεί το πιο ευαίσθητο διπλωματικό ζήτημα ανάμεσα στις δύο βορειοαφρικανικές δυνάμεις.
Και η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα τη μεταναστευτική και την ενεργειακή της πολιτική.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει την Ισπανία μετά τις 29 Νοεμβρίου.
Είναι εάν η επόμενη κυβέρνηση θα μπορέσει να διατηρήσει τις ισορροπίες με το Μαρόκο και την Αλγερία, χωρίς να μετατρέψει τη Θέουτα και το φυσικό αέριο σε πεδία μιας νέας διπλωματικής κρίσης.
Γιατί στη δυτική Μεσόγειο, η πολιτική των συνόρων και η πολιτική της ενέργειας δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως δύο ξεχωριστές υποθέσεις.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο