Χατζησωκράτης για Πολυτεχνείο: «Ανεπίτρεπτο να μετράμε νεκρούς μέσα ή έξω από την πύλη»
Πηγή Φωτογραφίας: Πολυτεχνείο, Νοέμβριος 1973 Ιστορικό φωτογραφικό υλικό. Αρχείο ΕΡΤ
«Το Πολυτεχνείο είναι ένα ιστορικό θεμέλιο της δημοκρατίας». Με αυτή τη φράση ο Δημήτρης Χατζησωκράτης, μέλος της συντονιστικής επιτροπής κατάληψης του Πολυτεχνείου το 1973, παρεμβαίνει στη συζήτηση για την ιστορική σημασία της εξέγερσης και την αντιπαράθεση γύρω από τους νεκρούς της δικτατορικής καταστολής.
Μιλώντας ανήμερα της επετείου της 17ης Νοεμβρίου 2026 στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή «Εκείνη κι εγώ», με τη Στέλλα Γκαντώνα και τον Θανάση Φουσκίδη, ο κ. Χατζησωκράτης αναφέρθηκε στις δραματικές ημέρες της κατάληψης, στον ρόλο των φοιτητών και στην ιστορική παρακαταθήκη του αντιδικτατορικού αγώνα.
Παράλληλα, απάντησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο σε όσους επικεντρώνουν τη συζήτηση στο εάν τα θύματα βρίσκονταν μέσα ή έξω από τις πύλες του Πολυτεχνείου.
«Οι νεκροί είναι καταγεγραμμένοι» – Η απάντηση για το πόρισμα Τσεβά
Ο Δημήτρης Χατζησωκράτης τοποθετήθηκε ευθέως απέναντι στην αντιπαράθεση για τα θύματα της εξέγερσης, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση για το ακριβές σημείο όπου σκοτώθηκαν απομακρύνει την προσοχή από την ουσία των γεγονότων.
«Στην αρχή προσπάθησαν να πούνε ότι δεν υπήρξαν νεκροί, μετά όταν βγήκαν τα ντοκουμέντα έγινε αποδεκτό ότι υπήρχαν νεκροί. Και μετά άρχισε ότι “ναι υπήρχαν αλλά όχι μέσα στο Πολυτεχνείο”», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία μετατοπίζει το επίκεντρο της ιστορικής συζήτησης.
«Αυτό είναι το μότο που έρχεται για να καλύψει ένα γεγονός, να μιλάμε αν ήταν μέσα στην πύλη ή έξω από αυτή και να μην μιλάμε για τη σημασία», υπογράμμισε.
Ο κ. Χατζησωκράτης επικαλέστηκε τον αριθμό των θυμάτων, σημειώνοντας:
«Οι νεκροί είναι καταγεγραμμένοι, είναι 24 με αδιευκρίνιστους άλλους 14. Είχαμε νεκρούς μέσα στο Πολυτεχνείο και είχαμε και νεκρούς ακριβώς δίπλα».
Οι αριθμοί αυτοί αποδίδονται στη δική του δήλωση. Η ιστορική έρευνα έχει τεκμηριώσει 24 επώνυμους νεκρούς κατά τα γεγονότα, ενώ οι επιμέρους μαρτυρίες και οι ισχυρισμοί για πρόσθετα θύματα απαιτούν ξεχωριστή τεκμηρίωση.
«Ανεπίτρεπτος και ανάξιος ο διαχωρισμός» – Η αιχμή προς τον αντιπρόεδρο της ΝΔ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτρη Τσεβά, το οποίο έχει βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Όπως εξήγησε, η έρευνα εκείνης της περιόδου επιχείρησε να καταγράψει τα θύματα, χωρίς να διαθέτει το σύνολο των μαρτυριών και των στοιχείων που θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν κάθε περιστατικό.
«Ο Τσεβάς ενδιαφερόταν να καταγράψει τους νεκρούς, το πόσοι ήταν μέσα ή έξω ήταν αδιευκρίνιστο ακόμα και δεν υπήρχαν και οι μαρτυρίες», δήλωσε.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν είχαν ληφθεί καταθέσεις από αρκετούς ανθρώπους που βρίσκονταν μέσα στο Πολυτεχνείο.
Αναφέρθηκε ειδικότερα στον Παυλάκη, τον οποίο περιέγραψε ως υπεύθυνο του ιατρείου της κατάληψης, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να καταθέσει για περιστατικά θανάτων από πραγματικά πυρά.
Στη συνέχεια εξαπέλυσε την πιο αιχμηρή επίθεσή του, με σαφή αναφορά στον αντιπρόεδρο του κυβερνώντος κόμματος.
«Και το πόρισμα νεκρούς αναφέρει, το να κάνουμε τον διαχωρισμό αυτό το θεωρώ ανεπίτρεπτο και ανάξιο, ακόμα κι αν αυτός είναι ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος, για να γίνει συζήτηση επ’ αυτού», τόνισε.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία καθώς πραγματοποιείται εν μέσω της αντιπαράθεσης για τις αναφορές του Άδωνι Γεωργιάδη στο πόρισμα Τσεβά.
«Όλο το κέντρο της Αθήνας είχε γίνει ένα Πολυτεχνείο»
Πέρα από την αντιπαράθεση για τους νεκρούς, ο Δημήτρης Χατζησωκράτης περιέγραψε όσα έζησε ως μέλος της συντονιστικής επιτροπής της κατάληψης.
Η επιτροπή, όπως εξήγησε, είχε την ευθύνη της συνολικής οργάνωσης και λειτουργίας του χώρου.
«Ο ρόλος μας ως συντονιστική επιτροπή τότε ήταν να έχουμε την ευθύνη για ό,τι συνέβαινε μέσα στο Πολυτεχνείο γενικότερα», ανέφερε.
Από τη λειτουργία του ραδιοφωνικού σταθμού και τα συνθήματα μέχρι το εστιατόριο, την περιφρούρηση και τα μεγάφωνα, οι φοιτητές είχαν οργανώσει μια ολόκληρη υποστηρικτική δομή για την εξέγερση.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, το σημαντικότερο στοιχείο ήταν ότι η κινητοποίηση δεν περιορίστηκε στους φοιτητές που βρίσκονταν μέσα στο ίδρυμα.
«Τρεις μέρες ήταν, αλλά το σημαντικό ήταν το μετά», σημείωσε.
Θυμήθηκε ότι ακόμη και όταν έγινε γνωστό πως τα τανκς θα εισέβαλλαν στο Πολυτεχνείο, νέοι συνέχιζαν να συγκεντρώνονται στην ευρύτερη περιοχή, επιχειρώντας να προστατεύσουν την κατάληψη.
«Νέοι είχαν συγκεντρωθεί γύρω και προσπαθούσαν να είναι ασπίδα για το Πολυτεχνείο», ανέφερε.
Και συμπύκνωσε την εικόνα εκείνων των ημερών σε μια χαρακτηριστική φράση:
«Όλο το κέντρο της Αθήνας είχε γίνει ένα Πολυτεχνείο».
«Από το Πολυτεχνείο σάπισε το καθεστώς»
Για τον Δημήτρη Χατζησωκράτη, η εξέγερση του Νοεμβρίου 1973 δεν αποτελεί μόνο μια σημαντική στιγμή του φοιτητικού κινήματος.
Αποτελεί γεγονός με καθοριστική θέση στη συλλογική μνήμη και στη δημοκρατική ιστορία της χώρας.
«Το Πολυτεχνείο έχει γίνει μια από τις πολύ μεγάλες ιστορικές στιγμές της χώρας και έπαιξε και σημαντικό ρόλο για να στερεωθεί η δημοκρατία στη Μεταπολίτευση», υπογράμμισε.
Στη συνέχεια χαρακτήρισε την εξέγερση ιστορικό θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος.
«Είναι ένα ιστορικό θεμέλιο της δημοκρατίας. Στη συνείδηση του ευρύτερου λαού αποτελεί μετωνυμία του αντιδικτατορικού αγώνα», δήλωσε.
Και πρόσθεσε:
«Με το Πολυτεχνείο γίνεται μια τομή, από εκεί “σάπισε” το καθεστώς».
Η αποτίμησή του εστιάζει στην πολιτική και κοινωνική επίδραση της εξέγερσης, η οποία ενίσχυσε την αντίσταση στη δικτατορία και απέκτησε κεντρική θέση στη δημοκρατική μνήμη μετά το 1974.
Από τον ραδιοφωνικό σταθμό στις σχολικές αίθουσες – Πώς διατηρήθηκε η μνήμη
Ο κ. Χατζησωκράτης στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο η επέτειος του Πολυτεχνείου διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα.
Τη χαρακτήρισε μια ιδιαίτερη επέτειο, καθώς συνδυάζει τη λαϊκή κινητοποίηση με την επίσημη αναγνώριση από την Πολιτεία.
«Το Πολυτεχνείο είναι μια υβριδική επέτειος. Είναι κινηματική ως πορεία, είναι ημι-θεσμική ως κατάθεση στεφάνων και είναι θεσμική ως σχολική γιορτή», εξήγησε.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη διατήρηση της επετείου μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.
«Είναι εξαιρετικό ότι είναι κατοχυρωμένη ως σχολική γιορτή», σημείωσε.
Παράλληλα, συνέκρινε τη συμβολή των εκπαιδευτικών με τη δύναμη του ιστορικού ραδιοφωνικού σταθμού της κατάληψης.
«Όπως ήταν επιδραστική η φωνή του ραδιοφωνικού σταθμού στο Πολυτεχνείο, το ίδιο επιδραστική ήταν η δύναμη των εκπαιδευτικών που μετέφεραν από την πρώτη στιγμή αυτή τη φλόγα, την εξέγερση των νέων και των φοιτητών ενάντια στη δικτατορία», δήλωσε.
Το μήνυμα της 17ης Νοεμβρίου: Η ιστορική μνήμη δεν περιορίζεται στις πύλες
Η παρέμβαση του Δημήτρη Χατζησωκράτη, ενός ανθρώπου που συμμετείχε στην οργάνωση της κατάληψης, επαναφέρει στο επίκεντρο το ουσιαστικό περιεχόμενο της εξέγερσης.
Πενήντα τρία χρόνια μετά, η συζήτηση για τα θύματα του Πολυτεχνείου εξακολουθεί να προκαλεί πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Ο ίδιος επιμένει ότι η ιστορική σημασία των γεγονότων δεν μπορεί να εξαρτάται από το εάν ένας άνθρωπος σκοτώθηκε μέσα στον χώρο του ιδρύματος ή στους γύρω δρόμους κατά τη διάρκεια της καταστολής.
«Το σημαντικό είναι ότι το Πολυτεχνείο αγκαλιάστηκε από την ευρύτερη κοινωνία, αυτό είναι πολύ μεγάλη κατάκτηση», υπογράμμισε.
Αυτό είναι και το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του: το Πολυτεχνείο δεν υπήρξε μόνο μια τριήμερη φοιτητική κατάληψη, αλλά μια εξέγερση που ξεπέρασε τις πύλες του ιδρύματος και απέκτησε ιστορική σημασία για τη δημοκρατία στην Ελλάδα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο