«Το μυαλό μου έχει διαλυθεί. Φοβάμαι ότι όταν επιστρέψω στη Γαλλία, οι διακινητές θα με πιάσουν και θα με σκοτώσουν».
Με αυτή τη δραματική δήλωση, ένας Ιρανός αιτών άσυλο περιγράφει στον Guardian τον φόβο του λίγο πριν επιβιβαστεί στην τελευταία πτήση απελάσεων από τη Βρετανία προς τη Γαλλία, στο πλαίσιο της αμφιλεγόμενης συμφωνίας «one in, one out» – «ένας μέσα, ένας έξω».
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι βρετανικές αρχές τον στέλνουν πίσω στη Γαλλία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι μετά την προηγούμενη επιστροφή του έπεσε στα χέρια διακινητών και αναγκάστηκε να διασχίσει ξανά τη Μάγχη για να προστατευτεί.
Η ιστορία του αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα δύσκολη πλευρά της μεταναστευτικής πολιτικής του Λονδίνου: άνθρωποι που επιστρέφονται στη Γαλλία καταγγέλλουν ότι εκεί αντιμετωπίζουν απειλές από εγκληματικά δίκτυα, ενώ η νέα είσοδός τους στη Βρετανία οδηγεί σε δεύτερη απέλαση.
Σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα, πολλοί από όσους περιλαμβάνονται στην τελευταία πτήση έχουν ήδη υποστεί μία αναγκαστική επιστροφή.
Η τελευταία πτήση και οι άνθρωποι που απελαύνονται για δεύτερη φορά
Η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας προβλέπει την επιστροφή στη γαλλική επικράτεια αιτούντων άσυλο που έφτασαν στη Βρετανία με μικρά σκάφη μέσω της Μάγχης.
Σε αντάλλαγμα, η Βρετανία δέχεται αντίστοιχο αριθμό ανθρώπων από τη βόρεια Γαλλία, ώστε να υποβάλουν αίτηση ασύλου μέσω της συμφωνημένης διαδικασίας.
Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος φτάνει στο τέλος της με την πτήση της Τρίτης.
Ωστόσο, οι καταγγελίες που καταγράφει ο Guardian δείχνουν ότι η επιστροφή στη Γαλλία δεν έβαλε απαραίτητα τέλος στην προσπάθεια ορισμένων ανθρώπων να φτάσουν στη Βρετανία.
Αντίθετα, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, κάποιοι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στη Μάγχη επειδή αντιμετώπισαν νέες απειλές από τους διακινητές.
Εκατοντάδες άνθρωποι που είχαν επιστραφεί στη Γαλλία εκτιμάται ότι εισήλθαν εκ νέου στη Βρετανία, επικαλούμενοι φόβους για την ασφάλειά τους.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα κυκλώματα διακίνησης εξακολουθούσαν να απαιτούν χρήματα από τις οικογένειές τους για το αρχικό ταξίδι.
«Οι διακινητές με έπιασαν στη Γαλλία – Γι’ αυτό επέστρεψα στη Βρετανία»
Ένας από τους αιτούντες άσυλο που επρόκειτο να επιβιβαστούν στην πτήση δήλωσε ότι είναι πολιτικός αντιφρονών στο Ιράν και φοβάται πως θα εκτελεστεί εάν επιστρέψει στη χώρα του.
Περιγράφοντας όσα συνέβησαν μετά την πρώτη απέλασή του, ανέφερε:
«Επέστρεψα στη Βρετανία για δεύτερη φορά επειδή οι διακινητές με έπιασαν στη Γαλλία».
Όπως εξήγησε, κοιμόταν στους δρόμους του Παρισιού επειδή, σύμφωνα με τον ίδιο, οι γαλλικές αρχές δεν είχαν δεχθεί την αίτησή του για άσυλο.
«Κοιμόμουν στους δρόμους του Παρισιού επειδή η Γαλλία δεν δέχθηκε την αίτησή μου για άσυλο».
Ο ίδιος εκτιμά ότι πολλοί από τους ανθρώπους που βρίσκονται στην ίδια πτήση έχουν ανάλογες εμπειρίες.
«Πολλοί από τους ανθρώπους που έχουν εισιτήρια για την πτήση της Τρίτης είναι άνθρωποι σαν εμένα, που επέστρεψαν στη Βρετανία για δεύτερη φορά».
Και προσθέτει την πιο χαρακτηριστική καταγγελία του:
«Πιστεύω ότι όσοι επιστρέψαμε στη Βρετανία για δεύτερη φορά τιμωρούμαστε επειδή μας στέλνουν ξανά στη Γαλλία. Το πιστεύω εκατό τοις εκατό».
Η μαρτυρία του αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στον στόχο της αποτροπής παράτυπων διελεύσεων και στις πραγματικές συνθήκες που καταγγέλλουν ορισμένοι αιτούντες άσυλο μετά την επιστροφή τους.
Ξυλοδαρμοί, βιασμοί και καταναγκαστική εργασία στα στρατόπεδα του Καλαί
Οι μαρτυρίες που συγκέντρωσε ο Guardian περιλαμβάνουν ιδιαίτερα σοβαρές καταγγελίες για τη δράση κυκλωμάτων διακίνησης στη Γαλλία.
Αιτούντες άσυλο περιέγραψαν ότι δέχθηκαν γροθιές, ξυλοδαρμούς και σεξουαλική βία.
Άλλοι ανέφεραν ότι οι διακινητές τούς εντόπισαν ενώ κοιμούνταν στους δρόμους και τους ανάγκασαν να εργαστούν για λογαριασμό τους.
Οι καταγγελλόμενες συνθήκες παραπέμπουν σε μορφές σύγχρονης δουλείας.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ορισμένοι αναγκάστηκαν να καθαρίζουν σκηνές διακινητών ή να μεταφέρουν νερό και καυσόξυλα σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς μεταναστών στο Καλαί.
Η περιοχή αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα σημαντικότερα σημεία συγκέντρωσης ανθρώπων που επιδιώκουν να διασχίσουν τη Μάγχη.
Η γεωγραφική εγγύτητα με τη Βρετανία, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες πρόσβασης σε ασφαλείς και νόμιμες διαδικασίες μετακίνησης, δημιουργεί συνθήκες τις οποίες εκμεταλλεύονται εγκληματικά δίκτυα.
Οι συγκεκριμένες καταγγελίες δεν έχουν όλες επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο διαθέσιμο δημοσίευμα, αλλά περιγράφουν σοβαρούς κινδύνους που απαιτούν διερεύνηση.
Medical Justice: «Καταστροφή» το πιλοτικό πρόγραμμα
Η βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση Medical Justice, η οποία παρέχει υποστήριξη σε ανθρώπους που κρατούνται στο πλαίσιο του προγράμματος, χαρακτήρισε την πιλοτική εφαρμογή του «καταστροφή».
Η οργάνωση έχει ασχοληθεί με τις συνθήκες κράτησης και τις ανάγκες ευάλωτων αιτούντων άσυλο.
Η παρέμβασή της ενισχύει τις επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται οι ατομικές περιστάσεις όσων επιστρέφονται στη Γαλλία.
Το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο εάν η Γαλλία θεωρείται γενικά ασφαλής χώρα.
Είναι εάν ένας συγκεκριμένος άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίζει εξατομικευμένο κίνδυνο από εγκληματικά δίκτυα μετά την επιστροφή του.
Οι καταγγελίες για απειλές, κακοποίηση και καταναγκαστική εργασία καθιστούν την αξιολόγηση αυτών των κινδύνων ιδιαίτερα σημαντική.
«Ο δικηγόρος μου δεν απαντά» – Καταγγελίες για ελλιπή νομική προστασία
Ο Ιρανός αιτών άσυλο υποστήριξε επίσης ότι αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες στην πρόσβαση σε αποτελεσματική νομική υποστήριξη.
Το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει υποστηρίξει ότι υπάρχουν επαρκείς διαθέσιμοι δικηγόροι για τους ανθρώπους που κρατούνται ενόψει επιστροφής στη Γαλλία.
Ωστόσο, ο ίδιος περιέγραψε μια διαφορετική εμπειρία.
«Φίλοι μου πλήρωσαν ιδιωτικά έναν δικηγόρο για εμένα. Ο δικηγόρος μού υποσχέθηκε ότι 24 ώρες πριν από την πτήση θα προσέβαλλε την απομάκρυνσή μου, αλλά δεν έχει κάνει τίποτα».
Όπως υποστήριξε, δεν μπορούσε ούτε να επικοινωνήσει μαζί του.
«Δεν απαντούν καν στο τηλέφωνο, παρότι προσπάθησα να τους καλέσω δέκα φορές».
Η μαρτυρία εγείρει ερωτήματα για την πρακτική δυνατότητα των αιτούντων άσυλο να αμφισβητήσουν μια απόφαση επιστροφής πριν από την εκτέλεσή της.
Η τυπική διαθεσιμότητα νομικής βοήθειας δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι κάθε κρατούμενος έχει κατορθώσει να λάβει έγκαιρη και ουσιαστική συμβουλή.
«Με αντιμετώπισαν σαν εγκληματία – Το μόνο που έκανα ήταν να ζητήσω άσυλο»
Ο ίδιος αιτών άσυλο περιέγραψε επίσης την προηγούμενη διαδικασία απομάκρυνσής του.
«Όταν οι φρουροί ήρθαν να με πάρουν για το αεροπλάνο προς τη Γαλλία την προηγούμενη φορά, τρεις ή τέσσερις με περικύκλωσαν και με έκαναν να αισθανθώ σαν εγκληματίας».
Στη συνέχεια τόνισε:
«Δεν έχω διαπράξει κανένα έγκλημα, πέρα από το ότι ήρθα στη Βρετανία για να ζητήσω άσυλο».
Η δήλωση αποτυπώνει την εμπειρία ενός ανθρώπου που θεωρεί ότι αντιμετωπίζεται τιμωρητικά λόγω της προσπάθειάς του να εξασφαλίσει διεθνή προστασία.
Η αίτηση ασύλου αποτελεί δικαίωμα που προβλέπεται από το διεθνές και εθνικό νομικό πλαίσιο, αν και οι αρχές διατηρούν αρμοδιότητες ελέγχου εισόδου και εξέτασης των αιτήσεων.
Το ζήτημα είναι κατά πόσο η εφαρμογή των διαδικασιών επιστροφής λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τους κινδύνους που επικαλείται κάθε αιτών.
Ο χειμώνας επιδεινώνει την κατάσταση: «Δεν ξέρω τι θα κάνω»
Πέρα από τις απειλές των διακινητών, ο αιτών άσυλο φοβάται και τις συνθήκες διαβίωσης που θα αντιμετωπίσει στη Γαλλία.
Στην προηγούμενη επιστροφή του είχε αναγκαστεί, όπως λέει, να κοιμάται στον δρόμο.
Τώρα, με την πτώση της θερμοκρασίας, η προοπτική αυτή γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.
«Όταν κοιμόμουν στον δρόμο την προηγούμενη φορά, ο καιρός στη Γαλλία ήταν πιο ζεστός. Τώρα κάνει πολύ κρύο για να κοιμάμαι έξω. Δεν ξέρω τι θα κάνω».
Η δήλωση αναδεικνύει την πρακτική διάσταση της επιστροφής.
Ακόμη και όταν μια μεταφορά πραγματοποιείται στο πλαίσιο διακρατικής συμφωνίας, η πρόσβαση σε στέγη, νομική υποστήριξη και προστασία από εγκληματικά δίκτυα παραμένει κρίσιμο ζήτημα.
Για ανθρώπους που καταγγέλλουν ότι έχουν ήδη πέσει θύματα εκμετάλλευσης, η απουσία ασφαλών συνθηκών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο νέας κακοποίησης.
«Ένας μέσα, ένας έξω»: Τι επιδίωκαν Λονδίνο και Παρίσι
Η βρετανογαλλική συμφωνία σχεδιάστηκε ως μέσο αντιμετώπισης των επικίνδυνων διελεύσεων της Μάγχης με μικρά σκάφη.
Η βασική της λογική ήταν να συνδυάσει την επιστροφή ανθρώπων που είχαν φτάσει στη Βρετανία μέσω αυτών των διελεύσεων με την υποδοχή αντίστοιχου αριθμού αιτούντων από τη Γαλλία.
Η βρετανική πλευρά επιδίωκε να αποθαρρύνει τη χρήση παράτυπων διαδρομών, δείχνοντας ότι η άφιξη με μικρό σκάφος δεν εξασφαλίζει απαραίτητα παραμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παράλληλα, η πρόβλεψη νόμιμης εισόδου για αντίστοιχο αριθμό ανθρώπων αποσκοπούσε στη δημιουργία εναλλακτικής διαδρομής.
Ωστόσο, οι μαρτυρίες όσων επέστρεψαν στη Βρετανία μετά την πρώτη απέλασή τους εγείρουν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της αποτροπής.
Εάν ένας άνθρωπος επιστρέφει στη Γαλλία και στη συνέχεια καταγγέλλει ότι αναγκάζεται να φύγει ξανά λόγω απειλών, η επιστροφή δεν επιλύει απαραίτητα το πρόβλημα ασφάλειάς του.
Αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι το σύνολο της συμφωνίας απέτυχε.
Δείχνει, όμως, ότι η αξιολόγησή της δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στον αριθμό των πραγματοποιημένων επιστροφών.
Οι διακινητές εξακολουθούν να απειλούν τις οικογένειες
Μία από τις σοβαρότερες πτυχές των καταγγελιών αφορά τα χρέη προς τα κυκλώματα διακίνησης.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσε ο Guardian, διακινητές συνέχισαν να απαιτούν χρήματα από οικογένειες αιτούντων άσυλο ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της αρχικής διέλευσης.
Αυτό σημαίνει ότι η επιστροφή στη Γαλλία μπορεί να φέρει ορισμένους ανθρώπους ξανά σε επαφή με τα ίδια δίκτυα από τα οποία προσπαθούν να ξεφύγουν.
Οι απειλές προς συγγενείς αποτελούν ιδιαίτερα ισχυρό μέσο εξαναγκασμού.
Η καταγγελλόμενη χρήση βίας και καταναγκαστικής εργασίας δείχνει επίσης ότι η εκμετάλλευση μπορεί να συνεχίζεται μετά το ταξίδι.
Για τις αρχές και των δύο χωρών, το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τον έλεγχο των συνόρων.
Αφορά και την αντιμετώπιση οργανωμένων εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνται σε βάρος ευάλωτων ανθρώπων.
Το τέλος της πιλοτικής εφαρμογής και τα αναπάντητα ερωτήματα
Η τελευταία πτήση του προγράμματος σηματοδοτεί το τέλος της συγκεκριμένης πιλοτικής φάσης.
Οι μαρτυρίες που δημοσιεύει ο Guardian αφήνουν, ωστόσο, σημαντικά ερωτήματα ανοιχτά.
Πώς αξιολογούνται οι καταγγελίες για απειλές από διακινητές πριν αποφασιστεί μια επιστροφή;
Ποια προστασία παρέχεται σε ανθρώπους που έχουν ήδη υποστεί βία ή εκμετάλλευση;
Έχουν οι κρατούμενοι πραγματική δυνατότητα πρόσβασης σε αποτελεσματική νομική εκπροσώπηση;
Και τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος που επιστρέφεται στη Γαλλία δεν διαθέτει ασφαλή στέγη ή φοβάται ότι θα εντοπιστεί ξανά από εγκληματικά κυκλώματα;
Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα είναι κρίσιμη για την αξιολόγηση της συμφωνίας και οποιουδήποτε μελλοντικού μηχανισμού επιστροφών.
Για τους αιτούντες άσυλο που περιγράφουν ότι εγκατέλειψαν τη Γαλλία εξαιτίας απειλών, η δεύτερη απέλαση δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διοικητική απόφαση. Είναι η επιστροφή σε έναν τόπο όπου, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, έχουν ήδη υποστεί βία και εκμετάλλευση. Το ερώτημα για το Λονδίνο και το Παρίσι είναι εάν μια πολιτική που επιδιώκει να περιορίσει τις διελεύσεις της Μάγχης μπορεί ταυτόχρονα να εξασφαλίζει ουσιαστική προστασία σε όσους κινδυνεύουν από τους διακινητές.
Πηγή: pagenews.gr
