Βρετανία: Οι Πράσινοι διχάζονται για τον σιωνισμό – Ο Πολάνσκι χάνει συμμάχους και τοπική εξουσία
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 13 '
Πηγή Φωτογραφίας: 2 Οκτωβρίου 2026, Μπράιτον. Credit: Alishia Abodunde / Getty Images.
Μια βαθιά πολιτική και οργανωτική κρίση δοκιμάζει το Πράσινο Κόμμα της Αγγλίας και της Ουαλίας, με τον ηγέτη του, Ζακ Πολάνσκι, να βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύγκρουση που ξεπερνά το ζήτημα της Μέσης Ανατολής και αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος.
Η απόφαση του ετήσιου συνεδρίου των Πρασίνων να υιοθετήσει πρόταση που χαρακτηρίζει τον σιωνισμό μορφή ρατσισμού έχει προκαλέσει αντιδράσεις από βουλευτές, εβραϊκές οργανώσεις και ευρωπαϊκά πράσινα κόμματα.
Οι πολιτικές συνέπειες είναι ήδη ορατές. Οι Εργατικοί έχουν αποχωρήσει από σειρά συμφωνιών συνεργασίας με τους Πράσινους σε τοπικά συμβούλια, ενώ ο Πολάνσκι αντιμετωπίζει πιέσεις να αναθεωρήσει την απόφαση.
Ωστόσο, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του POLITICO, η προσπάθεια αυτή προσκρούει στους εσωτερικούς κανονισμούς ενός κόμματος που έχει οικοδομήσει την πολιτική του ταυτότητα πάνω στη συμμετοχική δημοκρατία.
Μια απόφαση 1.022 μελών που δεσμεύει ένα κόμμα άνω των 200.000
Η αφετηρία της κρίσης ήταν το ετήσιο συνέδριο των Πρασίνων τον Οκτώβριο του 2026.
Με 1.022 ψήφους υπέρ και 813 κατά, εγκρίθηκε πρόταση που χαρακτηρίζει τον σιωνισμό μορφή ρατσισμού και υποστηρίζει τη δημιουργία ενός ενιαίου δημοκρατικού παλαιστινιακού κράτους σε ολόκληρη την ιστορική Παλαιστίνη.
Η πρόταση ορίζει τον σιωνισμό ως ιδεολογία που υποστηρίζει ένα εθνοεθνικιστικό εβραϊκό κράτος, συνδέοντάς τον με τον αποκλεισμό ή την κυριαρχία επί του μη εβραϊκού πληθυσμού.
Ο ορισμός αυτός αποτελεί θέση της συγκεκριμένης κομματικής απόφασης και δεν αποτυπώνει έναν καθολικά αποδεκτό ορισμό του σιωνισμού, ο οποίος έχει διαφορετικές ιστορικές, πολιτικές και θρησκευτικές ερμηνείες.
Το μεγαλύτερο οργανωτικό πρόβλημα προκύπτει από τη συμμετοχή στην ψηφοφορία.
Οι 1.022 ψήφοι υπέρ αντιστοιχούσαν περίπου στο 0,4% των συνολικών μελών του κόμματος.
Παρά το μικρό αυτό ποσοστό, η απόφαση αποκτά δεσμευτικό χαρακτήρα σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες των Πρασίνων.
Η αντίφαση ανάμεσα στη μικρή συμμετοχή και στη θεσμική ισχύ της απόφασης βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης.
Ο Πολάνσκι ανάμεσα στους βουλευτές και τη βάση
Ο Ζακ Πολάνσκι ανέλαβε την ηγεσία των Πρασίνων το 2025, επιδιώκοντας να μετατρέψει το κόμμα σε μια ισχυρότερη αριστερή εναλλακτική απέναντι στους κυβερνώντες Εργατικούς.
Η πολιτική του στρατηγική στηρίχθηκε στην ανάδειξη της ακρίβειας, της κοινωνικής ανισότητας, της κλιματικής πολιτικής και της αντίθεσης στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα.
Η στάση αυτή προσέλκυσε ψηφοφόρους που διαφωνούσαν με την πολιτική των Εργατικών στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η απόφαση για τον σιωνισμό δημιούργησε διαφωνίες ακόμη και μεταξύ στελεχών που υποστηρίζουν έντονα τα δικαιώματα των Παλαιστινίων.
Ο Πολάνσκι έχει αναγνωρίσει ότι η πρόταση περιλαμβάνει σημεία με τα οποία διαφωνεί, ιδιαίτερα ως προς τον προκαθορισμό της μελλοντικής κρατικής οργάνωσης Ισραηλινών και Παλαιστινίων.
Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να ακυρώσει ο ίδιος τη βούληση των μελών.
Η επιλογή αυτή τον φέρνει σε δύσκολη θέση απέναντι σε βουλευτές που ζητούν ταχύτερη αλλαγή πολιτικής.
Οι Εργατικοί διακόπτουν συνεργασίες σε 11 τοπικές αρχές
Η κρίση έχει ήδη αποκτήσει συγκεκριμένο πολιτικό κόστος.
Οι Εργατικοί αποφάσισαν να τερματίσουν ή να απορρίψουν συνεργασίες με τους Πράσινους σε 11 από τις 19 τοπικές αρχές όπου υπήρχαν συμφωνίες συνδιοίκησης.
Μεταξύ των περιοχών που επηρεάζονται περιλαμβάνονται το Σέφιλντ, το Λιούις, το Γουόρικ, το Στάφορντ και το Δυτικό Ντέβον.
Στο Σέφιλντ, μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Αγγλίας, οι 20 δημοτικοί σύμβουλοι των Πρασίνων συνεργάζονταν με 25 συμβούλους των Εργατικών.
Η διάλυση της συνεργασίας δημιουργεί νέες δυσκολίες για τη διαμόρφωση πλειοψηφιών και την έγκριση τοπικών αποφάσεων.
Η ηγεσία των Εργατικών υποστηρίζει ότι η επίμαχη απόφαση υπερβαίνει ένα πολιτικό όριο, ενώ εκπρόσωποι των Πρασίνων κατηγορούν το κυβερνών κόμμα ότι διαλύει συνεργασίες που είχαν προκύψει από την τοπική εκλογική βούληση.
Η διαφωνία, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια θεωρητική συζήτηση για τη Μέση Ανατολή.
Έχει άμεσες συνέπειες στη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η ήττα στις επαναληπτικές εκλογές του Λονδίνου
Η αντιπαράθεση συνέπεσε με μια σημαντική εκλογική δοκιμασία για τον Πολάνσκι.
Στην αναπληρωματική εκλογή της περιφέρειας Holborn and St Pancras στο Λονδίνο, ο ηγέτης των Πρασίνων δεν κατάφερε να εξασφαλίσει έδρα στη Βουλή των Κοινοτήτων.
Η υποψήφια των Εργατικών Σαγκάλ Άμπντι-Ουάλι επικράτησε με 12.292 ψήφους, περίπου 45%, ενώ ο Πολάνσκι συγκέντρωσε 8.928 ψήφους, σχεδόν 33%.
Η εκλογική ήττα σημειώθηκε ενώ το κόμμα βρισκόταν ήδη στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης για την απόφαση του συνεδρίου.
Δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε αυτήν τη διαφωνία, ωστόσο η υπόθεση κυριάρχησε στην πολιτική συζήτηση κατά τις τελευταίες ημέρες της εκστρατείας.
Το αποτέλεσμα ενίσχυσε τα ερωτήματα για το πώς μπορεί ο Πολάνσκι να διευρύνει την εκλογική επιρροή των Πρασίνων διατηρώντας παράλληλα την ενότητα του κόμματος.
Ο κανόνας της διετίας: Γιατί η απόφαση δύσκολα αλλάζει πριν από το 2028
Το σημαντικότερο εμπόδιο στην αναθεώρηση της πολιτικής βρίσκεται στο ίδιο το καταστατικό.
Σύμφωνα με τους κανονισμούς των Πρασίνων, τα μέλη δεν μπορούν να καταθέσουν νέα πρόταση ή τροπολογία που μεταβάλλει ουσιωδώς μια ήδη εγκεκριμένη πολιτική για διάστημα δύο ετών από την υιοθέτησή της.
Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση του Οκτωβρίου 2026 δεν μπορεί εύκολα να αναθεωρηθεί πριν από το 2028.
Αρμόδια για την ερμηνεία και εφαρμογή του συγκεκριμένου κανόνα είναι η πενταμελής Standing Orders Committee (SOC), η επιτροπή που εποπτεύει τις διαδικασίες του συνεδρίου.
Πρώην μέλος της επιτροπής τη χαρακτήρισε, μιλώντας στο POLITICO, ως ένα είδος «Ανώτατου Δικαστηρίου» του κόμματος.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τρία από τα πέντε σημερινά μέλη της έχουν την υποστήριξη της οργάνωσης Greens for Palestine, η οποία προώθησε την επίμαχη πρόταση.
Πρώην μέλος της SOC εκτίμησε ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτραπεί νέα ψηφοφορία ή τροποποίηση πριν από τη λήξη της διετίας.
Η ίδια διαδικαστική προϋπόθεση θα ίσχυε ακόμη και για ένα πιθανό δημοψήφισμα μεταξύ όλων των μελών του κόμματος.
«Δεν μπορούμε να ξαναψηφίζουμε κάθε απόφαση που δεν μας αρέσει»
Ο Νταγκ Ρουξέλ, πρώην αναπληρωτής πρόεδρος της εκτελεστικής επιτροπής των Πρασίνων, υπερασπίστηκε τη λογική των εσωτερικών κανόνων.
Όπως εξήγησε στο POLITICO, οι περιορισμοί σχεδιάστηκαν ώστε να αποτρέπουν συνεχείς αλλαγές πολιτικής κάθε φορά που προκύπτουν αντιδράσεις.
«Οι κανόνες γράφτηκαν για να αποτρέπουν τις συνεχείς μεταστροφές», δήλωσε.
Προειδοποίησε ότι εάν κάθε αμφιλεγόμενη απόφαση μπορεί να επανεξετάζεται αμέσως, το κόμμα θα εγκλωβιστεί σε επαναλαμβανόμενες ψηφοφορίες για τα ίδια ζητήματα.
«Εάν αποφασίσουμε ότι κάθε πρόταση μπορεί να επανεξετάζεται, θα πρέπει να συζητάμε ξανά και ξανά κάθε αμφιλεγόμενο θέμα», υποστήριξε.
Για τον Ρουξέλ, το ζήτημα αφορά μια θεμελιώδη αρχή της εσωκομματικής δημοκρατίας: κατά πόσο η ηγεσία δικαιούται να παρακάμπτει αποφάσεις που έχουν ληφθεί με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η Έλι Τσάουνς προειδοποιεί για τον κίνδυνο ακραίων επιρροών
Η επικεφαλής των Πρασίνων στη Βουλή των Κοινοτήτων, Έλι Τσάουνς, έχει εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τις συνέπειες της απόφασης.
Η Τσάουνς υποστήριξε ότι το κόμμα πρέπει να διασφαλίσει πως οι διαδικασίες του δεν θα το αφήνουν ευάλωτο στην επιρροή ακραίων ή ρατσιστικών ομάδων.
Η παρέμβασή της αντανακλά την ανησυχία βουλευτών που θεωρούν ότι οι υφιστάμενοι κανόνες επιτρέπουν σε σχετικά μικρές, οργανωμένες ομάδες μελών να καθορίζουν δεσμευτικές πολιτικές.
Από την άλλη πλευρά, στελέχη της κομματικής βάσης αντιτείνουν ότι η συμμετοχή στο συνέδριο και η ψηφοφορία αποτελούν θεμελιώδη δικαιώματα των μελών.
Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη απόφαση.
Αφορά το ποιος πρέπει να έχει τον τελευταίο λόγο για την πολιτική κατεύθυνση των Πρασίνων: οι βουλευτές, η ηγεσία ή το συνέδριο.
Ο Πολάνσκι προτείνει μεταρρύθμιση της εσωκομματικής δημοκρατίας
Αντιμέτωπος με την κρίση, ο Πολάνσκι έχει ταχθεί υπέρ της αναμόρφωσης των οργανωτικών δομών του κόμματος.
Η ανάγκη αλλαγών συνδέεται με την ταχύτατη αύξηση των μελών, από περίπου 60.000 σε περισσότερα από 200.000 κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του.
Η κομματική ηγεσία υποστηρίζει ότι οι υφιστάμενες διαδικασίες χρειάζονται εκσυγχρονισμό ώστε να επιτρέπουν ουσιαστικότερη συμμετοχή σε μια πολύ μεγαλύτερη οργάνωση.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση της ηγεσίας τον Οκτώβριο, οι πρώτες προτάσεις αναμένεται να τεθούν σε ψηφοφορία στο εαρινό συνέδριο του 2027.
Η διαδικασία προβλέπεται να εξελιχθεί σταδιακά, με περαιτέρω αλλαγές σε βάθος χρόνου.
Εκπρόσωπος των Πρασίνων διευκρίνισε στο POLITICO ότι η μεταρρύθμιση δεν αποτελεί άμεση απάντηση στη διαμάχη για τον σιωνισμό.
Η ανάγκη αναθεώρησης των διαδικασιών, υποστήριξε, υπήρχε ήδη λόγω της αύξησης των μελών.
Ο Άντριαν Ράμσεϊ ζητά αλλαγή πριν από το 2028
Ο πρώην συμπρόεδρος των Πρασίνων και νυν βουλευτής Άντριαν Ράμσεϊ θεωρεί ότι η ηγεσία πρέπει να αναζητήσει ταχύτερη λύση.
Μιλώντας στο POLITICO, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι προτάσεις της ομάδας εργασίας για την εσωκομματική διακυβέρνηση έχουν πιθανότητες να εξεταστούν στο επόμενο συνέδριο.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η αλλαγή της ίδιας της απόφασης για τον σιωνισμό είναι πολύ δυσκολότερη.
«Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι εάν μπορεί να υπάρξει κάποια κίνηση για την ίδια την πρόταση μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα. Αυτό είναι δυσκολότερο, αλλά ουσιαστικό», δήλωσε.
Μια πιθανή λύση θα ήταν η αλλαγή των κανόνων λειτουργίας της Standing Orders Committee, ώστε να επιτραπεί νωρίτερα η εξέταση τροπολογίας.
Όμως ακόμη και αυτή η επιλογή θα έπρεπε να περάσει από τις εσωτερικές διαδικασίες που επιχειρεί να μεταβάλει.
Η βάση αντιδρά: «Η ηγεσία δεν μπορεί να παρακάμπτει το συνέδριο»
Η προοπτική ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων της ηγεσίας έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις.
Στελέχη που υπερασπίζονται το σημερινό μοντέλο υποστηρίζουν ότι ο Πολάνσκι δεν διαθέτει καταστατική εξουσία να ακυρώνει αποφάσεις των μελών.
Ο Νταγκ Ρουξέλ επισήμανε ότι ο ρόλος του αρχηγού σχεδιάστηκε εξαρχής με περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης στις εσωτερικές ψηφοφορίες.
«Ορισμένοι από αυτούς τους ανθρώπους έγραψαν την περιγραφή της θέσης του αρχηγού και τώρα περιμένουν από κάποιον να την ασκήσει εντελώς διαφορετικά από τον τρόπο που τη σχεδίασαν», δήλωσε.
Κατά την άποψή του, εάν οι βουλευτές διαφωνούσαν με την επίμαχη πρόταση, θα έπρεπε να οργανώσουν εγκαίρως την παρουσία και την επιχειρηματολογία τους στο συνέδριο.
«Ο μόνος τρόπος να πετύχουν αυτό που θέλουν είναι να οργανώσουν αρκετούς ανθρώπους μέσα στην αίθουσα του συνεδρίου ώστε να ψηφίσουν υπέρ της θέσης τους. Και αυτό δεν κατάφεραν να κάνουν», ανέφερε.
Η κριτική αυτή δείχνει ότι μια οργανωτική μεταρρύθμιση μπορεί να προκαλέσει νέες αντιπαραθέσεις αντί να επιλύσει την υπάρχουσα.
Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι παίρνουν αποστάσεις
Η απόφαση του βρετανικού κόμματος έχει προκαλέσει αντιδράσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα αποστασιοποιήθηκε από την πρόταση που χαρακτηρίζει τον σιωνισμό μορφή ρατσισμού, επισημαίνοντας ότι δεν συμβαδίζει με τις κοινά συμφωνημένες πολιτικές του.
Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι υποστηρίζουν τη λύση δύο κρατών, με αναγνώριση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων.
Παράλληλα, έχουν καταδικάσει τις ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης στη Γάζα και έχουν ζητήσει ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Η θέση τους υπογραμμίζει ότι η κριτική στην πολιτική του Ισραήλ και η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων μπορούν να συνυπάρχουν με την αντίθεση στον αντισημιτισμό και την αναγνώριση των δικαιωμάτων των Εβραίων.
Η διαφωνία με τους Βρετανούς Πράσινους αφορά τόσο τη διατύπωση για τον σιωνισμό όσο και την πρόταση για τη μελλοντική πολιτειακή οργάνωση της περιοχής.
Η παρέμβαση της βρετανικής Αρχής Ισότητας
Η υπόθεση έχει απασχολήσει και την Equality and Human Rights Commission (EHRC), τη βρετανική Αρχή Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η Αρχή απευθύνθηκε στο Πράσινο Κόμμα μετά από καταγγελίες που αφορούσαν ενδεχόμενες διακρίσεις.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της οργάνωσης Jewish Greens ζήτησε την παραίτηση του Πολάνσκι.
Η παρέμβαση της EHRC δεν ισοδυναμεί από μόνη της με διαπίστωση παραβίασης της νομοθεσίας.
Αναδεικνύει, ωστόσο, ότι η εσωκομματική διαφωνία έχει αποκτήσει και θεσμική διάσταση, με ερωτήματα για την προστασία των μελών από διακρίσεις.
Η επόμενη δοκιμασία στο εαρινό συνέδριο
Η ηγεσία των Πρασίνων βρίσκεται πλέον μπροστά σε δύο παράλληλες διαδικασίες.
Η πρώτη αφορά την πολιτική διαχείριση της απόφασης για τον σιωνισμό και την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων με βουλευτές, εβραϊκές κοινότητες και τοπικούς πολιτικούς εταίρους.
Η δεύτερη αφορά την αναθεώρηση των κανόνων εσωκομματικής λειτουργίας.
Η ομάδα εργασίας που εξετάζει τις οργανωτικές αλλαγές περιλαμβάνει τον Πολάνσκι και τον διευθύνοντα σύμβουλο του κόμματος, αλλά δεν είναι ανοικτή σε όλα τα απλά μέλη.
Η σύνθεσή της έχει ήδη προκαλέσει κριτική από στελέχη που θεωρούν ότι η μεταρρύθμιση πρέπει να πραγματοποιηθεί με ευρύτερη συμμετοχή.
Πρώην μέλος της Standing Orders Committee εκτίμησε ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εγκριθεί μια αλλαγή των κανόνων ήδη από το εαρινό συνέδριο, καθώς οι οργανωτικές προτάσεις πρέπει επίσης να αποκτήσουν προτεραιότητα στην ημερήσια διάταξη μέσω των μελών.
Το ίδιο πρόσωπο προειδοποίησε ότι ο Πολάνσκι δεν πρέπει να δημιουργεί προσδοκίες για ενέργειες που υπερβαίνουν τις καταστατικές του αρμοδιότητες.
«Πρέπει να σταματήσει να λέει στους ανθρώπους ότι θα κάνει πράγματα που στην πραγματικότητα δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει», ανέφερε.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
