«Αντλήσαμε σε μεγάλο βαθμό από ιδέες και προσεγγίσεις που είχαν διατυπωθεί ήδη το 2021», δήλωσε ο Σεργκέι Ριαμπκόφ μετά τις συνομιλίες ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας στις 10 και 11 Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών αναφερόταν στα δύο προσχέδια συμφωνιών που η Μόσχα είχε υποβάλει στην Ουάσιγκτον και στο ΝΑΤΟ λίγες εβδομάδες πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Η δήλωσή του δείχνει πόσο ευρύτερη ατζέντα θέλει να ανοίξει η Ρωσία μέσα από τις διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο.
Τι ζητούσε η Ρωσία το 2021
Στα προσχέδια του Δεκεμβρίου του 2021, η Μόσχα ζητούσε να σταματήσει η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και να αποκλειστεί η ένταξη πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Ζητούσε επίσης να περιοριστούν οι στρατιωτικές αναπτύξεις με σημείο αναφοράς την 27η Μαΐου 1997, πριν από την ένταξη της Πολωνίας και των βαλτικών χωρών στη Συμμαχία. Στο ίδιο πακέτο υπήρχαν προτάσεις για αμοιβαίους περιορισμούς στην ανάπτυξη πυραύλων μικρού και μέσου βεληνεκούς, ένα πεδίο στο οποίο υπήρχε περιθώριο συζήτησης ήδη τότε.
Τι μπορεί να αποφασίσει η Ουάσιγκτον
Για την ένταξη νέου μέλους στο ΝΑΤΟ απαιτείται ομοφωνία. Η Ουάσιγκτον μπορεί να μπλοκάρει μια πρόσκληση αποσύροντας τη στήριξή της, ενώ μια αλλαγή της πολιτικής διεύρυνσης είναι υπόθεση της Συμμαχίας. Στις αμερικανικές στρατιωτικές αναπτύξεις, όμως, το περιθώριο κινήσεων του Λευκού Οίκου είναι μεγαλύτερο. Οι ΗΠΑ μπορούν να αναθεωρήσουν τις εναλλασσόμενες αναπτύξεις δικών τους δυνάμεων στην Ευρώπη, με το Κογκρέσο να έχει θέσει περιορισμούς για περαιτέρω μειώσεις. Μπορούν επίσης να επανεξετάσουν, σε συνεννόηση με το Βερολίνο, το σχέδιο ανάπτυξης αμερικανικών συστημάτων μεγαλύτερου βεληνεκούς στη Γερμανία, το οποίο οι δύο κυβερνήσεις είχαν ανακοινώσει το 2024 με ορίζοντα έναρξης το 2026.
Εδώ βρίσκεται ο κίνδυνος για την ανατολική πτέρυγα. Μια αναβολή της αμερικανικής ανάπτυξης στη Γερμανία θα ικανοποιούσε ένα μέρος της ρωσικής ατζέντας, ακόμη και χωρίς νέα συνθήκη. Για να έχει η συμφωνία αμοιβαίο χαρακτήρα, θα έπρεπε να επιβάλει αντίστοιχους, επαληθεύσιμους περιορισμούς και στα ρωσικά συστήματα, μεταξύ αυτών στους Oreshnik που, σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, έχουν αναπτυχθεί στη Λευκορωσία.
Πρώτα κατάπαυση του πυρός ή πρώτα εγγυήσεις;
Ο Σεργκέι Λαβρόφ απέρριψε στις 10 Νοεμβρίου την άμεση κατάπαυση του πυρός και χαρακτήρισε «απολύτως λογικό»να καθοριστούν πρώτα σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας θέτει διαφορετική σειρά, με κατάπαυση του πυρός πρώτα, ειρηνευτική συμφωνία στη συνέχεια και έπειτα συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. «Στο τέλος, εμείς οι Ευρωπαίοι θα καθορίσουμε και θα αποφασίσουμε για τη μελλοντική μας ασφάλεια», δήλωσε.
Στο μεταξύ, ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει ήδη προτείνει ένα πλαίσιο με τακτικές διαβουλεύσεις, διαύλους επικοινωνίας σε κρίσεις, μεγαλύτερη στρατιωτική διαφάνεια και αμοιβαία μέτρα αποκλιμάκωσης. Το κρίσιμο σημείο είναι τι θα περιλαμβάνει η λέξη «αμοιβαία», καθώς η Μόσχα αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια την ίδια την παρουσία του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγα ως απειλή.
Τι θα μπορούσε να βάλει η Ευρώπη στο τραπέζι
Μια γραπτή ευρωπαϊκή αντιπρόταση, με τη συμμετοχή του Κιέβου, θα μπορούσε να προβλέπει αμοιβαίες επιθεωρήσεις, προειδοποίηση για μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις, απευθείας γραμμές επικοινωνίας και επαληθεύσιμα όρια στους χερσαίους πυραύλους μέσου βεληνεκούς και στις δύο πλευρές. Η εφαρμογή των μέτρων θα ενεργοποιούνταν μετά από επαληθευμένη κατάπαυση του πυρός. Οι εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας και οι κανόνες ένταξης στο ΝΑΤΟ θα έμεναν εκτός της διαπραγμάτευσης για τους εξοπλισμούς.
Το πρώτο τεστ θα είναι οι επόμενες αμερικανικές αποφάσεις για τις δυνάμεις στην Ευρώπη και για τα συστήματα στη Γερμανία. Εάν η Ουάσιγκτον περιορίσει τις αναπτύξεις της στο πλαίσιο μιας συμφωνίας χωρίς αντίστοιχη ρωσική δέσμευση, η Μόσχα θα έχει πετύχει μέρος όσων ζητούσε το 2021. Ένα ευρωπαϊκό κείμενο πριν από τον επόμενο γύρο θα έβαζε συγκεκριμένους όρους στο τραπέζι όσο οι αποφάσεις παραμένουν ανοιχτές.
Πηγή: pagenews.gr
