«Βρίσκεται εντός του τουρκολιβυκού με ελληνική άδεια και ελληνική NAVTEX. Αυτό αρκεί». Με την αναφορά στη θέση του γαλλικού ερευνητικού πλοίου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε στη Βουλή στην κριτική για τους χειρισμούς της κυβέρνησης γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Η τοποθέτησή του αφορά την περιοχή που καλύπτουν οι διεκδικήσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυτές τις διεκδικήσεις και προβάλλει τη συνέχιση των εργασιών ως έμπρακτη άσκηση των δικαιωμάτων της.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ταυτόχρονα οι έρευνες για τον Great Sea Interconnector, η γαλλική διπλωματική επικοινωνία με την Άγκυρα, η συνεργασία με την Αίγυπτο και οι πληροφορίες για τουρκική νομοθετική πρωτοβουλία σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η ελληνική άδεια και ο ρόλος της NAVTEX
Το επιβεβαιωμένο διοικητικό βήμα για το έργο έγινε στις 6 Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, ολοκληρώθηκε η διαδικασία αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης, κατόπιν αιτήματος της Nexans, για λογαριασμό της εταιρείας GSI. Ακολούθησε η έκδοση NAVTEX ύστερα από αίτημα του ερευνητικού πλοίου.
Η διάκριση έχει σημασία: η διοικητική άδεια και η αγγελία προς ναυτιλλομένους είναι διαφορετικές πράξεις. Η NAVTEX ενημερώνει για τις εργασίες και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας· δεν αποτελεί από μόνη της πράξη οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
Κατά την ενημέρωση της Βουλής στις 20 Νοεμβρίου, ο υπουργός επικαλέστηκε την παρουσία του πλοίου στην επίμαχη περιοχή ως απάντηση στους ισχυρισμούς περί δημιουργίας τετελεσμένων εις βάρος της Ελλάδας.
Η γαλλική διακοίνωση και η διαφωνία στη Βουλή
Για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, ο κ. Γεραπετρίτης υποστηρίζει ότι επρόκειτο για διπλωματική ενημέρωση και όχι για αίτημα άδειας. Απορρίπτει επίσης ότι υπήρξε παραχώρηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η θέση αυτή παραμένει κεντρικό σημείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας: η επικοινωνία της Γαλλίας με την Τουρκία, κατά τον υπουργό, δεν μεταβάλλει το καθεστώς των εργασιών.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας ζήτησε να εξηγηθεί γιατί δεν δημοσιοποιείται το περιεχόμενο της διακοίνωσης, υποστηρίζοντας ότι τίθεται ζήτημα προηγουμένου στις θαλάσσιες ζώνες.
Η ουσία της διαφωνίας αφορά επομένως και το ακριβές περιεχόμενο της επικοινωνίας, πέρα από τον χαρακτηρισμό της ως ενημερωτικής.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η παρουσία στο πεδίο
Η Αθήνα επιδιώκει να αποτρέψει τη μετατροπή των τουρκικών διεκδικήσεων σε πρακτικό περιορισμό των ερευνών.
Η συνέχιση των εργασιών έχει γι’ αυτό ιδιαίτερο διπλωματικό βάρος. Δεν συνιστά, ωστόσο, δικαστική ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου ούτε οριστική επίλυση των διαφορών οριοθέτησης.
Η διατύπωση ότι το μνημόνιο «ακυρώνεται στην πράξη» αποδίδει την ελληνική πολιτική εκτίμηση για την αποτελεσματικότητα των διεκδικήσεων της Άγκυρας. Το χειροπιαστό δεδομένο που προβάλλει το ΥΠΕΞ είναι ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται βάσει ελληνικής αδειοδότησης.
Η Αίγυπτος ενισχύει το διπλωματικό μέτωπο
Η αιγυπτιακή παρέμβαση στον ΟΗΕ προσθέτει μια ξεχωριστή περιφερειακή διάσταση.
Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, το Κάιρο απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις μεταγενέστερες συμφωνίες συνεργασίας Άγκυρας–Τρίπολης στον ενεργειακό τομέα. Η θέση της Αιγύπτου καταδεικνύει ότι οι θαλάσσιες διεκδικήσεις επηρεάζουν περισσότερα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα, Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για επέκταση του γεωγραφικού πεδίου της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020.
Η συνέχιση των συνομιλιών έχει επιβεβαιωθεί. Νέα συμφωνία οριοθέτησης δεν έχει ανακοινωθεί.
Τι αναμένει η Αθήνα για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Οι πληροφορίες για τουρκικό νομοσχέδιο προσθέτουν ακόμη ένα ανοιχτό ζήτημα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για την τελική μορφή και τον χρόνο κατάθεσής του. Η ελληνική πλευρά αναμένει το ακριβές κείμενο, ώστε να αξιολογήσει τις διατάξεις.
Η βασική ελληνική θέση είναι ότι μια εσωτερική νομοθετική πράξη δεν επιλύει μονομερώς τις διαφορές θαλάσσιας οριοθέτησης με άλλα κράτη. Η πολιτική προβολή ενός δόγματος και η ενσωμάτωσή του στην εθνική νομοθεσία δεν ισοδυναμούν με αποδοχή των διεκδικήσεων από τρίτες χώρες.
Τα 12 μίλια παραμένουν ενδεχόμενο, όχι ανακοινωμένη επέκταση
Στη συζήτηση επανέρχεται η πιθανότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων νοτίως και δυτικώς της Κρήτης.
Το σχετικό ρεπορτάζ συνδέει το ενδεχόμενο με τις επόμενες τουρκικές κινήσεις. Δεν παρουσιάζει, όμως, συγκεκριμένη πράξη επέκτασης ή δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Ο πρωθυπουργός έχει επαναλάβει ότι το δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 ναυτικά μίλια κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο.
Χρειάζεται επίσης σαφής διάκριση: χωρικά ύδατα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα είναι διαφορετικές θαλάσσιες ζώνες. Η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης δεν αποτελεί αυτόματη οριοθέτηση της ΑΟΖ.
Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει εύρος χωρικών υδάτων έως 12 ναυτικά μίλια και ειδικούς κανόνες οριοθέτησης όπου υπάρχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.
Το ευρωπαϊκό βάρος του GSI
Η ηλεκτρική διασύνδεση έχει και αυτοτελή ευρωπαϊκή σημασία.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του έργου, το GSI συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο, με στόχο να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της τελευταίας από το ευρωπαϊκό δίκτυο. Είναι Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος, με χρηματοδότηση περίπου 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility.
Αυτό ενισχύει την ανάγκη συντονισμού Αθήνας, Λευκωσίας και ευρωπαϊκών θεσμών. Δεν επιλύει αυτομάτως τις θαλάσσιες διαφορές, αλλά καθιστά την πρόοδο του έργου ζήτημα ευρύτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Τα επόμενα ουσιαστικά βήματα θα κριθούν στη συνέχεια των εργασιών, στην έκβαση των διαβουλεύσεων με την Αίγυπτο και στο περιεχόμενο των επίσημων αποφάσεων Ελλάδας και Τουρκίας. Εκεί θα φανεί ποια από τα σημερινά σενάρια μετατρέπονται σε συγκεκριμένες εξελίξεις.
Πηγή: pagenews.gr
