Το πρόβλημα του Ισραήλ δεν λέγεται μόνο JD Vance – Η νέα Ουάσιγκτον αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ γίνεται το πρόσωπο μιας βαθύτερης στρατηγικής μετατόπισης, καθώς η Ουάσιγκτον παύει να αντιμετωπίζει το Ισραήλ ως την εξαίρεση στο δόγμα «America First».

Το νέο δόγμα Τραμπ φέρνει το Ισραήλ αντιμέτωπο με μια διαφορετική Ουάσιγκτον

Η παρέμβαση του Τζέι Ντι Βανς αποκαλύπτει βαθύτερη μετατόπιση στην αμερικανική στρατηγική, καθώς το Ισραήλ παύει να θεωρείται η «εξαίρεση» της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Η δημόσια τοποθέτηση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Βανς, προκάλεσε αίσθηση τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Ιερουσαλήμ. Με ασυνήθιστα αυστηρή γλώσσα, προειδοποίησε την ισραηλινή κυβέρνηση ότι διαθέτει πλέον «ελάχιστους πραγματικούς συμμάχους» διεθνώς και πως θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική απέναντι στον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που εξακολουθεί να διαθέτει.

«Ο Donald Trump είναι ο μοναδικός ηγέτης στον κόσμο που παραμένει πραγματικά φιλικός προς το Ισραήλ. Αν ήμουν μέλος της ισραηλινής κυβέρνησης, δεν θα επέλεγα να συγκρουστώ με τον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που έχει απομείνει στη χώρα μου.»

Η δήλωση θεωρήθηκε από διπλωματικούς κύκλους ως η πιο σαφής δημόσια προειδοποίηση που έχει απευθυνθεί προς το Ισραήλ από κορυφαίο Αμερικανό αξιωματούχο τα τελευταία χρόνια.

Δεν είναι προσωπική υπόθεση Βανς

Όπως επισημαίνουν Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι, το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά τον Βανς.

Αντιθέτως, αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη μεταβολή στην αμερικανική στρατηγική, όπου η Ουάσιγκτον επαναξιολογεί όλες τις διεθνείς της συμμαχίες μέσα από το πρίσμα του αμερικανικού εθνικού συμφέροντος.

Η αντίληψη ότι το Ισραήλ αποτελούσε μια «μόνιμη εξαίρεση» στην αμερικανική εξωτερική πολιτική φαίνεται να υποχωρεί.

Όπως παραδέχεται Ισραηλινός πολιτικός σύμβουλος:

«Πιστεύαμε ότι το America First θα είχε πάντα μια εξαίρεση για το Ισραήλ. Τελικά αποδείχθηκε ότι καμία χώρα δεν αποτελεί εξαίρεση.»

Ψυχρότερο κλίμα στις σχέσεις

Οι αλλαγές αποτυπώνονται ήδη στις διμερείς επαφές.

Το 2025 ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε πέντε φορές την Ουάσιγκτον. Το 2026 πραγματοποίησε μόνο μία επίσκεψη, τον Φεβρουάριο, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει προγραμματισμένη νέα συνάντηση στον Λευκό Οίκο.

Παράλληλα, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, οι απευθείας τηλεφωνικές επικοινωνίες έχουν περιοριστεί αισθητά.

Διπλωματικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι πρόκειται περισσότερο για αλλαγή στρατηγικής παρά για προσωπική κρίση στις σχέσεις Τραμπ–Νετανιάχου.

Η νέα πολιτική πραγματικότητα στις ΗΠΑ

Στελέχη κοντά στον αντιπρόεδρο Βανς σημειώνουν ότι η αλλαγή στάσης αντανακλά και τις μεταβολές στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με συνεργάτες του:

«Ο αντιπρόεδρος βλέπει ότι το πολιτικό έδαφος μετακινείται απέναντι στο Ισραήλ, ακόμη και μέσα στους Ρεπουμπλικανούς, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.»

Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών δείχνουν ότι οι νεότεροι ψηφοφόροι εμφανίζονται σαφώς πιο επιφυλακτικοί απέναντι στην αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, ενώ αυξάνεται η υποστήριξη σε μια πιο περιορισμένη εξωτερική πολιτική.

Το Ιράν στο επίκεντρο της διαφωνίας

Η μεγαλύτερη διαφωνία αφορά την αντιμετώπιση του Ιράν.

Ο JD Vance έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τα αμερικανικά και τα ισραηλινά συμφέροντα δεν ταυτίζονται πάντοτε.

Ήδη από το 2024 είχε δηλώσει:

«Το Ισραήλ έχει κάθε δικαίωμα να αμυνθεί. Όμως τα αμερικανικά συμφέροντα δεν συμπίπτουν πάντοτε με τα ισραηλινά. Το δικό μας συμφέρον είναι να μην οδηγηθούμε σε πόλεμο με το Ιράν.»

Η συγκεκριμένη προσέγγιση εξηγεί γιατί η νέα συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης αντιμετωπίζεται θετικά από την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς εξυπηρετεί βασικούς στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ:

• σταθεροποίηση των διεθνών τιμών πετρελαίου,
• επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ,
• αποφυγή νέας μεγάλης στρατιωτικής εμπλοκής στη Μέση Ανατολή.

Αντίθετα, στο Ισραήλ επικρατεί προβληματισμός, καθώς η συμφωνία δεν αντιμετωπίζει ζητήματα όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι ή οι περιφερειακές στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν.

Η γεωπολιτική ανάγνωση

Πέρα από τις δηλώσεις Βανς, αναλυτές θεωρούν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθύτερη μετατόπιση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να υιοθετεί μια πιο συναλλακτική προσέγγιση απέναντι ακόμη και στους στενότερους συμμάχους της, αξιολογώντας κάθε κρίση με γνώμονα το άμεσο αμερικανικό συμφέρον και όχι τις παραδοσιακές στρατηγικές δεσμεύσεις.

Για το Ισραήλ, αυτό σημαίνει ότι η διαχρονική σχεδόν άνευ όρων αμερικανική στήριξη δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, αλλά συνδέεται όλο και περισσότερο με τις ευρύτερες προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.

Το μήνυμα που εκπέμπει πλέον η νέα αμερικανική ηγεσία είναι σαφές: ακόμη και οι πιο στενοί σύμμαχοι καλούνται να προσαρμοστούν στη νέα εποχή του America First, όπου οι γεωπολιτικές σχέσεις αξιολογούνται πρωτίστως μέσα από το πρίσμα των αμερικανικών εθνικών συμφερόντων.

Πηγή: pagenews.gr