Του Αλέξη Ρωμανού
Το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να πάρει τη …σφραγίδα του ΔΝΤ ότι το χρέος είναι βιώσιμο, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να εντάξει τα ελληνικά ομόλογα στην ποσοτική χαλάρωση, ώστε να υπάρξει ένα σημαντικό μήνυμα από αυτούς τους δύο θεσμούς στα διεθνή επενδυτικά χαρτοφυλάκια, για να στείλουν τα κεφάλαιά τους στην Ελλάδα και να μπει η οικονομία σε τροχιά ανάκαμψης.
Το ΔΝΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι χρειάζεται βιώσιμα πλεονάσματα από την Ελλάδα, ζητώντας έτσι περισσότερα απ’ ότι οι Ευρωπαίοι είναι διατεθειμένοι να δώσουν, ειδικά πριν τις γερμανικές εκλογές.
Από την πλευρά της η ΕΚΤ απαιτεί το ελληνικό χρέος να είναι διαχειρίσιμο για τη συμμετοχή της Ελλάδα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE), γεγονός που δείχνει ότι τα ελληνικά ομόλογα μάλλον αποκλείονται από το QE για το προσεχές διάστημα.
Αν είναι έτσι, η συμμετοχή των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων στο πρόγραμμα της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ φαίνεται απίθανη στο εγγύς μέλλον.
Η ΕΚΤ ως γνωστό κατέχει ήδη ελληνικά ομόλογα από το 2012 περίπου 25 δισ. και εκ των πραγμάτων μπορεί να αγορά περί τα 4 με 5 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα έχει τεθεί εκτός προγραμμάτων της ΕΚΤ από το 2015 και η ΕΚΤ δύσκολα θα λάβει απόφαση για την αγορά ελληνικών ομολόγων, μέχρι να έχει περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με τη βιωσιμότητα του χρέους της χώρας από τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης.
Σημειώνει ακόμη, ότι παρά την επί της αρχής συμφωνία τον περασμένο Μάιο να εφαρμοστεί ένα είδος αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, η Ελλάδα ακόμη παλεύει να εκπληρώσει τις προϋποθέσεις, που θα τις επιτρέψουν να λάβει το υπολειπόμενο ποσό των 2,8 δισ. ευρώ της δανειακής δόσης για φέτος.
Αναμφίβολα, η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα PSPP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα μπορούσε να βοηθήσει σημαντικά στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών για τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους και τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Αυτό αναφέρει η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Έρευνας Διεθνών Κεφαλαιαγορών της Eurobank.
Αναφορικά με το ενδεχόμενο αγορών από το Ευρωσύστημα διαπραγματεύσιμου χρέους το οποίο έχει εκδοθεί από / ή φέρει την εγγύηση της Ελληνικής Δημοκρατίας στο πλαίσιο του υφιστάμενου προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης (PSPP) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η παρούσα μελέτη υποστηρίζει ότι αυτές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν από τις αρχές του 2017.
Βασικές προϋποθέσεις για την εξέλιξη αυτή είναι: πρώτον, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ στην ανάλυσή του για τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους να αξιολογήσει θετικά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και δεύτερον, να μην υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης του τρέχοντος προγράμματος.
Η συνολική ονομαστική αξία ελληνικών τίτλων που θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο εν λόγω πρόγραμμα υπολογίζεται, κατ’ ανώτατο όριο, στα €4,2δις, ποσό το οποίο θα μπορούσε να αυξηθεί σε τουλάχιστον €5δις εάν το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ επεκτεινόταν πέρα του Μαρτίου 2017.
Αυτό θα ισοδυναμούσε με ποσό μεγαλύτερο από την ετήσια αξία του τρέχοντος όγκου ημερησίων συναλλαγών ελληνικών κυβερνητικών τίτλων στην δευτερογενή αγορά.
Αναμφίβολα, η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα PSPP θα μπορούσε να βοηθήσει σημαντικά στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών για τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους και τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε περαιτέρω σημαντική συμπίεση των διαφορικών αποδόσεων των ελληνικών κυβερνητικών ομολόγων (bond yield spreads), επιπρόσθετες αγορές ελληνικών κυβερνητικών τίτλων και άλλων στοιχείων ενεργητικού από επενδυτές του ιδιωτικού τομέα, ευκολότερη (και φθηνότερη) πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών και άλλων εγχώριων επιχειρήσεων του μη χρηματοπιστωτικού τομέα στις διεθνείς αγορές για την άντληση ρευστότητας και κεφαλαίων καθώς και σε βελτίωση του περιβάλλοντος για άμεσες ξένες επενδύσεις στην εγχώρια οικονομία λόγω της υποχώρησης του κινδύνου χώρας (country risk). Βάσει ενός θετικού σεναρίου για την εξέλιξη των εγχώριων και εξωτερικών πολιτικοοικονομικών συνθηκών, θα μπορούσε ακόμη να επιτραπεί η εκκίνηση της σταδιακής αποκατάστασης πρόσβασης της Ελληνικής Δημοκρατίας στις διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές αγοράς πριν από το τέλος του 2017.
Ωστόσο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δε θα πρέπει να θεωρηθεί πανάκεια για την αντιμετώπιση των τεράστιων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία στην παρούσα συγκυρία.