«ΣΦΙΓΓΕΙ ΤΟΝ ΚΛΟΙΟ» Η ΕΚΤ! Στον «πάγο» 174 δισ. ευρώ – Πλήγμα 4,3 δισ. στα κέρδη των ευρωπαϊκών τραπεζών

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στη λειτουργία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος μετά την κρίση χρέους της Ευρωζώνης εξετάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), με το ενδεχόμενο να διπλασιάσει το ποσοστό των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεματικών (Minimum Reserve Requirement – MRR) από το 1% στο 2% των καταθέσεων.

Η προοπτική αυτή προκαλεί ήδη έντονο προβληματισμό στις αγορές, καθώς σύμφωνα με ανάλυση της Citi, οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα χρειαστεί να δεσμεύσουν επιπλέον 174,5 δισ. ευρώ στην ΕΚΤ, κεφάλαια που θα παραμένουν αδρανή και χωρίς καμία απόδοση, αφού τα υποχρεωτικά αποθεματικά εξακολουθούν να αμείβονται με μηδενικό επιτόκιο.

Το κόστος: 4,3 δισ. ευρώ λιγότερα έσοδα κάθε χρόνο

Η Citi υπολογίζει ότι η αύξηση του MRR θα στερήσει από τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο περίπου 4,3 δισ. ευρώ σε ετήσια έσοδα, πλήττοντας άμεσα την κερδοφορία.

Οι απώλειες αντιστοιχούν περίπου στο 1% των καθαρών εσόδων από τόκους (Net Interest Income – NII) και στο 1,7% των συνολικών κερδών προ φόρων (Profit Before Tax – PBT) των τραπεζών της Ευρωζώνης.

Αν και οι αναλυτές δεν βλέπουν κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία ακόμη κίνηση της ΕΚΤ προς ένα πιο αυστηρό πλαίσιο διαχείρισης της τραπεζικής ρευστότητας.

Γερμανία η μεγάλη χαμένη

Η επιβάρυνση δεν θα είναι ίδια για όλες τις χώρες, καθώς εξαρτάται από το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων.

Σύμφωνα με την Citi, οι μεγαλύτερες επιπτώσεις σε απόλυτα μεγέθη καταγράφονται:

• Γερμανία: επιπλέον δεσμευμένα κεφάλαια 48,1 δισ. ευρώ
• Γαλλία
• Ιταλία
• Ισπανία

Ωστόσο, σε όρους κερδοφορίας, το Βέλγιο εμφανίζεται περισσότερο εκτεθειμένο, καθώς τα κέρδη προ φόρων των τραπεζών του εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 3,8%.

Ακολουθούν:

• Γερμανία: -2,7%
• Ολλανδία
• Γαλλία
• Πορτογαλία

Οι τράπεζες που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση

Σε επίπεδο ομίλων, η Citi εκτιμά ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις θα καταγραφούν στις τράπεζες με ισχυρή καταθετική βάση.

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η ABN AMRO, με εκτιμώμενη μείωση κερδών 1,9% το 2027.

Ακολουθούν:

• Unicaja: -1,8%
• Deutsche Bank: -1,6%
• BNP Paribas
• Société Générale
• Banco Sabadell
• ING, με εκτιμώμενες απώλειες περίπου 1,3%.

Γιατί οι μεγάλες καταθέσεις γίνονται… βάρος

Ο λόγος είναι τεχνικός αλλά καθοριστικός.

Τα υποχρεωτικά αποθεματικά υπολογίζονται ως ποσοστό των καταθέσεων που διατηρούν οι πελάτες στις τράπεζες. Όσο μεγαλύτερη είναι η καταθετική βάση ενός πιστωτικού ιδρύματος, τόσο περισσότερα κεφάλαια θα πρέπει να παραμένουν δεσμευμένα στην ΕΚΤ χωρίς να παράγουν έσοδα.

Αυτό συνεπάγεται:

• περιορισμό των καθαρών εσόδων από τόκους,
• μεγαλύτερη πίεση στις τράπεζες με χαμηλότερα περιθώρια κερδοφορίας,
• πιθανές αναπροσαρμογές στη στρατηγική τιμολόγησης καταθέσεων και δανείων.

Θα πληρώσουν τον λογαριασμό οι πελάτες;

Η Citi εκτιμά ότι το αρχικό κόστος θα επιβαρύνει τις ίδιες τις τράπεζες. Ωστόσο, δεν αποκλείει μέρος της επιβάρυνσης να περάσει σταδιακά στην πραγματική οικονομία μέσω:

• χαμηλότερων επιτοκίων στις καταθέσεις,
• υψηλότερου κόστους δανεισμού,
• αυξημένων τραπεζικών προμηθειών,
• ανακατανομής της ρευστότητας προς επενδύσεις σε κρατικά ομόλογα υψηλότερης απόδοσης.

Η συζήτηση για τον διπλασιασμό των υποχρεωτικών αποθεματικών βρίσκεται ακόμη σε επίπεδο εξέτασης, ωστόσο οι αναλυτές θεωρούν ότι η πιθανή εφαρμογή του μέτρου θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της ΕΚΤ στη λειτουργία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος τα τελευταία χρόνια, με άμεσο αντίκτυπο στην κερδοφορία των τραπεζών και πιθανές συνέπειες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.