ΗΠΑ: Η ενδεχόμενη επανεκλογή Τραμπ προκαλεί ανησυχία για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία

Ηχαμηλή ανάπτυξη, το υψηλό χρέος και οι πόλεμοι ήταν στην κορυφή της επίσημης ατζέντας στις ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, με τους επικεφαλής ωστόσο να επικεντρώνονται στις πιθανές επιπτώσεις μιας επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ .

Τα κέρδη του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου Τραμπ στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι κατάφερε να περιορίσει μεγάλο μέρος του πλεονεκτήματος της Αντιπροέδρου Καμάλα Χάρις , ήταν μέρος σχεδόν κάθε συζήτησης μεταξύ των αξιωματούχων που συμμετείχαν στις συναντήσεις στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα.

Μεταξύ των ανησυχιών ήταν η δυνατότητα του Τραμπ να ανατρέψει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα με τεράστιες αυξήσεις δασμών, τρισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον στην έκδοση χρέους και μια αντιστροφή των πολιτικών για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής υπέρ της παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα.

«Όλοι φαινόταν να ανησυχούν για τη μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος και ποιες πολιτικές θα ακολουθήσει», δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας Καζούο Ουέντα.

Ένας άλλος κεντρικός τραπεζίτης, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, περιέγραψε τις ανησυχίες πιο ωμά: «Αρχίζουμε  να νιώθουμε ότι ο Τραμπ θα κερδίσει».

Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να επιβάλει δασμούς 10% στις εισαγωγές από όλες τις χώρες και 60% στις εισαγωγές από την Κίνα γεγονός που ενδέχεται να πλήξει τις αλυσίδες εφοδιασμού σε όλο τον κόσμο, προκαλώντας πιθανώς αντίποινα και αυξάνοντας το κόστος.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ότι θα υπάρξουν μόνο χαμένοι σε έναν εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-ΕΕ.

Ο Τραμπ προσπάθησε επίσης να κερδίσει ψηφοφόρους με εξαγγελίες για πολυάριθμες φορολογικές ελαφρύνσεις, από την επέκταση όλων των ατομικών φορολογικών περικοπών του 2017 έως την απαλλαγή εισοδήματος από φιλοδωρήματα, υπερωρίες και παροχές κοινωνικής ασφάλισης. Οι οικονομικοί αναλυτές  λένε ότι αυτό θα προσθέσει στις ΗΠΑ τουλάχιστον άλλα 7,5 τρισεκατομμύρια δολάρια σε νέο χρέος μέσα σε μια δεκαετία. Το μέτρο θα αυξήσει το χρέος των 22 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που είχε προηγουμένως εκτιμηθεί από το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου μέχρι το 2034.

Μια νίκη της Χάρις, αντίθετα, θεωρείται από τους οικονομικούς αξιωματούχους ως συνέχεια της εκ νέου δέσμευσης του Προέδρου Τζο Μπάιντεν σε πολυμερή συνεργασία για το κλίμα, τους εταιρικούς φόρους, την ελάφρυνση του χρέους και τις μεταρρυθμίσεις των αναπτυξιακών τραπεζών. Τα σχέδιά της είναι επίσης πιθανό να αυξήσουν το χρέος, αλλά πολύ λιγότερο από εκέινα του Τραμπ.

Ο Μπάιντεν διατήρησε τους προηγούμενους δασμούς του Τραμπ στις εισαγωγές χάλυβα, αλουμινίου και κινεζικών προϊόντων – αυξάνοντάς τους αιφνιδιαστικά στις κινεζικές εισαγωγές σε νέες βιομηχανίες όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και την ηλιακή ενέργεια. Η Χάρις έχει υποστηρίξει αυτήν τη «στοχευμένη» προσέγγιση και έχει επικρίνει την οικονομική πολιτική του Τραμπ για τους δασμούς.

Οι αγορές ποντάρουν στον Τραμπ 

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές βλέπουν μια επιστροφή του Τραμπ με τις στοιχηματικές να ποντάρουν ήδη υπέρ του.

Το δολάριο σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο εδώ και δυόμισι χρόνια, με δείκτη (.DXY). Η τιμή του δολαρίου έναντι των βασικών νομισμάτων αυξήθηκε κατά 3,6% τον Οκτώβριο. Ο αναλυτής της Standard Chartered, Steve Englander, απέδωσε το 60% της ανοδικής κίνησης του δολαρίου στις βελτιωμένες προοπτικές του Τραμπ στις αγορές στοιχημάτων.

Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Βραζιλίας Ρομπέρτο Κάμπος Νέτο δήλωσε ότι τα στοιχήματα των αγορών υπέρ του Τραμπ είχαν ήδη πληθωριστικό αντίκτυπο στα μακροπρόθεσμα επιτόκια μελλοντικής εκπλήρωσης στην ευαίσθητη στο δολάριο οικονομία της χώρας του, προσθέτοντας ότι τόσο τα δημοσιονομικά σχέδια του Τραμπ όσο και της Χάρις είχαν πληθωριστικά στοιχεία.

Οι ανησυχίες για τις πολιτικές Τραμπ για το εμπόριο και τις δαπάνες προέκυψαν καθώς το ΔΝΤ δήλωσε ότι η παγκόσμια μάχη ενάντια στον πληθωρισμό είχε σε μεγάλο βαθμό κερδηθεί χωρίς μεγάλες απώλειες θέσεων εργασίας, καθώς η ισχύς των ΗΠΑ αντιστάθμιζε την αδυναμία της Κίνας και της Ευρώπης.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προέτρεψε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αρχίσουν να συρρικνώνουν το τεράστιο χρέος που προκλήθηκε από την αντιμετώπιση της COVID ή αλλιώς να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν ένα μέλλον με χαμηλή ανάπτυξη που θα άφηνε τους πολίτες όλο και πιο δυσαρεστημένους.

Ερωτηθείσα για το πώς το φάσμα της επιστροφής του Τραμπ επηρέασε τις συναντήσεις και τις πολιτικές του ΔΝΤ, η Γκεοργκίεβα είπε ότι οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην επίλυση των οικονομικών προβλημάτων.

«Η πεποίθηση των μελών είναι ότι οι εκλογές είναι για τον αμερικανικό λαό», είπε η Γκεοργκίεβα σε συνέντευξη Τύπου. «Αυτό που πρέπει να προσδιορίσουμε είναι ποιες είναι οι προκλήσεις και πώς το ΔΝΤ μπορεί να αντιμετωπίσει εποικοδομητικά αυτές τις προκλήσεις».

Αναδυόμενες αγορές

Η μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ κατά το ήμισυ της μονάδας θα πρέπει κανονικά να σηματοδοτεί μια «χρυσή» στιγμή για την ανάπτυξη των αναδυόμενων αγορών, καθώς οι συνθήκες χρηματοδότησης και οι πληθωριστικές πιέσεις στα νομίσματα υποχωρούν.

Όμως, τα μεγαλύτερα ελλείμματα των ΗΠΑ υπό την προεδρία Τραμπ ήδη εγείρουν ανησυχίες.

“Ένα μεγαλύτερο έλλειμμα σημαίνει αυξανόμενο χρέος, το αυξανόμενο χρέος σημαίνει υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια και αυτό μπορεί να σημαίνει επίσης ισχυρό δολάριο », δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο περιθώριο της συνάντησης. «Τα υψηλά μακροπρόθεσμα επιτόκια στις ΗΠΑ και το ισχυρό δολάριο δεν εξυπηρετούν καλά τις αναδυόμενες αγορές», τόνισε.

Οι ανησυχίες ενός παγκόσμιου εμπορικού πολέμου που θα καθυστερούσε τη χαλάρωση των πληθωριστικών πιέσεων είναι έντονες.

“Εάν μια χώρα επιβάλει δασμούς, υποθέτει ότι οι άλλες χώρες δεν θα ανταποκριθούν με αυτόν τον τρόπο – (αλλά) εάν οι άλλες χώρες ανταποκριθούν επιβάλλοντας κι αυτές δασμούς σε όλο τον κόσμο τότε θα έχουμε αυξημένες τιμές, η διαδικασία αποπληθωρισμού θα μπορούσε να αποτελέσει πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες», δήλωσε ο Lesetja Kganyago, διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Νότιας Αφρικής.

Ο πρόεδρος της διευθύνουσας επιτροπής του ΔΝΤ, υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ Αλ Τζαντάν, τόνισε την προηγούμενη συνεργασία με τις ρεπουμπλικανικές και δημοκρατικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης Τραμπ, λέγοντας ότι «απλώς πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσουμε αυτόν τον διάλογο». Αυτό ήταν ένα συναίσθημα που απηχούσαν και οι υπόλοιποι  στις συναντήσεις.

«Νομίζω ότι καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε τόσα πολλά πράγματα, τον COVID και τις γεωπολιτικές εντάσεις και τα πάντα», δήλωσε η υπουργός Οικονομικών της Αγκόλας Βέρα Ντέιβς ντε Σόουσα. «Κάθε πρόκληση είναι μια ευκαιρία για εμάς για να αναδιοργανωθούμε και να μάθουμε να την αντιμετωπίζουμε».