Ο συγκεντρωτισμός της εξουσίας από τον Πάπα Φραγκίσκο αφήνει τους αντιπάλους να δυσκολεύονται να σχεδιάσουν

Ένα βροχερό βράδυ της Δευτέρας στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, μερικοί από τους πιο ισχυρούς καρδινάλιους της Καθολικής Εκκλησίας έσπευσαν να μπουν στις βόλτες τους με σοφέρ, ελπίζοντας να αποφύγουν τις άβολες συναντήσεις με δημοσιογράφους που ρωτούσαν το αυτονόητο: Τι θα συμβεί αν ο Πάπας πεθάνει;

Οι κληρικοί είχαν συγκεντρωθεί στη διάσημη πλατεία μόλις μια ώρα νωρίτερα για να συμμετάσχουν σε μια συνεδρία προσευχής αφιερωμένη στην υγεία του Πάπα Φραγκίσκου με επικεφαλής το δεξί χέρι του ποντίφικα, Πιέτρο Παρολίν, ο οποίος απήγγειλε το κομπολόι με θολό μάτια καθώς μεγάλες οθόνες καλούσαν εκατοντάδες πιστούς να προσευχηθούν για το αφεντικό του. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Πάπας εισήχθη στο νοσοκομείο με λοίμωξη του αναπνευστικού που έκτοτε τον άφησε σε κρίσιμη κατάσταση , προκαλώντας σοβαρές συζητήσεις για τις πιθανότητές του να επιβιώσει.

Αυτό με τη σειρά του τροφοδότησε πυρετώδεις εικασίες των μέσων ενημέρωσης σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να τον διαδεχθεί και όταν η προσευχή τελείωσε τη Δευτέρα, οι δημοσιογράφοι είχαν μια σπάνια ευκαιρία να πιέσουν τους κορυφαίους αξιωματούχους του Βατικανού για κουτσομπολιά και αποκαλύψεις στο παρασκήνιο καθώς έφευγαν για τα αυτοκίνητά τους – αν και οι περισσότεροι πρόσφεραν μόνο προσεκτικά αντισταθμισμένες ευλογίες ως απάντηση.

«Φαίνεται ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να μιλήσουμε ή ακόμα και να σκεφτούμε την παραίτηση του πάπα», αποδοκίμασε ο καρδινάλιος Angelo Bagnasco σε ένα δίδυμο καθολικών δημοσιογράφων, πριν αρνηθεί να απαντήσει σε μια επόμενη ερώτηση του POLITICO ως παθητική-επιθετική ευλογία.

Ωστόσο, με νοσηρή προνοητικότητα, τα μέσα ενημέρωσης του Βατικανού, ειδικά στην Ιταλία, έχουν ήδη αρχίσει να αναφέρουν την ασθένεια του Φραγκίσκου σαν ο σπουδαίος άνδρας να είναι ήδη νεκρός, ανακατεύοντας πυρετωδώς λίστες με  παπαμπίλι  – κυριολεκτικά, «υποψήφιους» υποψηφίους που θα μπορούσαν να τον αντικαταστήσουν. Κάποιοι υπονοούν μάλιστα ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι προετοιμασίες για το κονκλάβιο που θα εκλεγεί ο διάδοχός του, και άλλοι αναρωτήθηκαν φωναχτά – παρά τις διαμαρτυρίες κληρικών όπως ο Μπαγκνάσκο – αν ο ποντίφικας θα ακολουθούσε τον προκάτοχό του Βενέδικτο ΙΣΤ’, τον πρώτο Πάπα που παραιτήθηκε εδώ και 600 χρόνια.

Αλλά όλα αυτά μπορεί να είναι μάταια. Χάρη στις ιδιαιτερότητες της διακυβέρνησης του Φραγκίσκου , οι παρατηρητές λένε ότι αυτός θα μπορούσε να είναι ένας από τους πιο απρόβλεπτους αγώνες διαδοχής του Πάπα στη ζωντανή μνήμη — αν όχι ποτέ.

Μοναχικά όντα

Η τυπική εικόνα ενός κονκλάβου, στο οποίο οι καρδινάλιοι στριμώχνονται στην Καπέλα Σιξτίνα και αποκλείονται από τον έξω κόσμο έως ότου κατασταλάξουν σε έναν νέο πάπα με την έκρηξη λευκού καπνού, είναι φραξιονισμός, μοχθηρία και επιθετικό λαθραίο λόμπι πριν και κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Ενώ αυτό το σύστημα είναι ακόμη πολύ σε ισχύ -εκτός από τις μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1970 που απαγόρευαν στους καρδιναλίους άνω των 80 ετών να ψηφίζουν – μεγάλο μέρος της συνοχής του Κολλεγίου των Καρδιναλίων έχει διαρρήξει από τον Φραγκίσκο, ο οποίος λόγω του παπισμού του μείωσε τις ευκαιρίες των καρδιναλίων να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον και έτσι να συνωμοτήσει, είπε ο Miles Pattenden, ιστορικός στο Πανεπιστήμιο της Εκκλησίας.

Για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της Εκκλησίας, είπε ο Pattenden, οι καρδινάλιοι ήταν κατά κύριο λόγο Ιταλοί ή Ευρωπαίοι και σχεδίαζαν ελεύθερα και μάλιστα ασύστολα σε κοντινές γειτονιές. Αλλά ο Φραγκίσκος, εξήγησε, έχει διορίσει τους 73 από τους 138 καρδινάλιους με δικαίωμα ψήφου εκτός Ευρώπης, σε μέρη τόσο μακρινά όπως η Μογγολία και η  Δημοκρατία του Κονγκό . Αν και φαινομενικά ήταν μια κίνηση που αντικατοπτρίζει τα μεταβαλλόμενα δημογραφικά στοιχεία της Εκκλησίας, υπήρχε επίσης ένα στρατηγικό στοιχείο, πρόσθεσε. 

 «Ο Φράνσις σκέφτηκε αυτή την ευσεβή ρητορική ότι η Εκκλησία χρειάζεται να διορίσει Καθολικούς από όλη την καθολική κοινωνία και να έχει ευρύτερη εκπροσώπηση», είπε ο Πάτεντεν. «Αλλά ήταν επίσης ένας έξυπνος τρόπος για να διασφαλίσουμε ότι οι καρδινάλιοι δεν γνωρίζονταν τόσο καλά, ότι δεν τηλεφωνούν μεταξύ τους, ότι δεν αλληλεπιδρούν στις καθημερινές τους δραστηριότητες όσο έκαναν».

Στην αρχή της παποσύνης του ο Φραγκίσκος εξόργισε επίσης πολλούς κληρικούς καταργώντας τις τακτικές συνεδριάσεις του Κολλεγίου των Καρδιναλίων, γνωστές ως συνιστορίες, και περιθωριοποιώντας τους άλλοτε ισχυρούς καρδινάλιους από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτές τις μέρες, οι καρδινάλιοι είναι «πολύ απομονωμένα, μοναχικά όντα, που τριγυρνούν σαν φάλαινες στα βάθη… πολλοί πιστεύουν επίσης στον Θεό, έτσι είναι παρανοϊκοί όταν μιλάνε», είπε ένας καλά συνδεδεμένος αξιωματούχος του Βατικανού, στον οποίο δόθηκε ανωνυμία για να συζητήσει το ευαίσθητο θέμα, όπως άλλοι σε αυτήν την ιστορία.

Ένας καρδινάλιος στη Ρώμη σημείωσε ότι σπάνια συνάντησε κανέναν από τους νέους συναδέλφους από τα μακρινά νέα μέρη, και πράγματι γνώριζε λίγα για αυτούς. 

«Αν ο πάπας πεθάνει, δεν θα ξέρουν τίποτα ο ένας για τον άλλον – βασικά μόνο το όνομά του, η εκπαίδευσή του, απλά τα οστά», είπε ένα άλλο άτομο που γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας των καρδιναλίων.

Πράγματι, κάπως κωμικά, πρόσθεσε ο κόσμος, πολλοί βασίζονται τώρα σε μια και μοναδική απίθανη πηγή για να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τους επιφανείς συναδέλφους τους: έναν ιστότοπο που ονομάζεται College of Cardinals Report που διευθύνουν οι δημοσιογράφοι του Βατικανού Diane Montagna και Ed Pentin. Η έρευνα που βασίζεται στο Διαδίκτυο μπορεί να μην ακούγεται επαναστατική για τον μέσο άνθρωπο, αλλά αυτό που προσφέρει στους καρδινάλιους είναι εντελώς νέο: ένα ολοκληρωμένο διαδικτυακό εργαλείο που συνοψίζει τις θεολογικές θέσεις και το υπόβαθρο όλων των ομολόγων τους.

Στον ιστότοπο θα βρουν τις θέσεις και των 252 καρδιναλίων σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των 22 που θεωρούνται κορυφαίοι παπαμπίλιοι : ηλικίας κάτω των 80 ετών (και επομένως κατάλληλοι) και έχουν αρκετή επιρροή ώστε να έχουν μια ευκαιρία. Μεταξύ αυτών που δίνονται πληροφορίες είναι ο ένθερμος Γερμανός παραδοσιακός Γκέρχαρντ Μύλλερ, ο επιδεικτικός Αμερικανός συντηρητικός ταραχοποιός Ρέιμοντ Μπερκ, ο Φιλιππινέζος προοδευτικός Λουίς Αντόνιο Γκοκίμ Ταγκλ και ο πονηρός Παρολίν, ο κορυφαίος διπλωμάτης του Φράνσις και ο μακροβιότερος σύμμαχος του Φράνσις.

Προς το παρόν, τουλάχιστον, το περιεχόμενο φαίνεται να είναι ως επί το πλείστον δίκαιο: Ο καρδινάλιος που αναφέρθηκε παραπάνω, ο οποίος πιάστηκε να κάνει ένα beeline για ένα ταξί εν μέσω της φυγής κληρικών στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου τη Δευτέρα, αστειεύτηκε στο POLITICO ότι ένιωσε ανακούφιση όταν είδε τον ιστότοπο να λέει ωραία πράγματα γι ‘αυτόν — κυρίως.

Francis 2.0;

Αν και η μεθόδευση γενικά μπορεί να μην είναι αυτό που ήταν κάποτε, υπάρχει μια άλλη ομάδα καρδιναλίων που δραστηριοποιούνται σε πολύ πιο κοντινές περιοχές και οι οποίοι είναι πιο πιθανό να συντονίζονται ήδη σε αντίπαλες φατρίες που θέλουν να προωθήσουν τον υποψήφιο που προτιμούν.

Αυτοί είναι οι λεγόμενοι curial καρδινάλιοι που κατοικούν στη Ρώμη και διορίστηκαν από τον Φραγκίσκο για να ηγηθούν των υπουργείων του Βατικανού, γνωστά ως δικαστάρια. Πολλοί από αυτούς τους καρδινάλιους επιλέχθηκαν για την αντιληπτή πίστη τους, αλλά το φαινομενικό ενωμένο μέτωπό τους γύρω από τον πάπα κρύβει άγρια ​​ιδεολογική απόκλιση, σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει τον Φραγκίσκο και το εσωτερικό του ιερό. Πολλοί από αυτούς τους καρδινάλιους αντιπαθούν ενεργά ο ένας τον άλλον, πρόσθεσε το άτομο, και τη στιγμή που θα πεθάνει ο πάπας είναι πιθανό να βυθιστούν σε σφοδρή εσωτερική διαμάχη – μεταξύ φιλελεύθερων, γερμανών μεταρρυθμιστών , προοδευτικών και συντηρητικών της ντουλάπας.

Δεν υπάρχει λόγος για το τι θα συμβεί. Οι κληρικοί μπορεί να κινητοποιηθούν πίσω από έναν νεότερο υποψήφιο με καλύτερες μελλοντικές προοπτικές, οι προοδευτικοί μπορεί να υποστηρίξουν έναν μετριοπαθή ως «μαριονέτα» και οι συντηρητικοί μπορεί να χρησιμοποιήσουν την ανασταλτική μειοψηφία τους – το μόνο που χρειάζεται είναι το ένα τρίτο των καρδιναλίων – για να απορρίψουν οποιονδήποτε υποψήφιο για τη συνέχεια του Φραγκίσκου. Μετά από χρόνια αναταραχής υπό τον Φραγκίσκο, άλλοι μπορεί απλώς να θέλουν έναν «κανονικό» Πάπα.

«Ο Φράνσις έχει τόσο πολύ συγκεντρωτική εξουσία στον εαυτό του, που θα είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε ποια είναι [η] δυναμική εξουσίας μόλις φύγει», είπε ένας στενός παρατηρητής της πολιτικής του Βατικανού.

Ίσως το μόνο σίγουρο είναι ότι ο ίδιος ο Φραγκίσκος είναι απίθανο να ασκήσει πολύ, έως καθόλου, μεταθανάτιο έλεγχο στο κονκλάβιο. Ιστορικά, η δυναμική εξουσίας που καλλιεργείται κάτω από τους πάπες καταρρέει με το πέρασμά τους και ανασυστήνεται κατά μήκος εντελώς νέων, αδιανόητων ρηγματικών γραμμών, είπε ο Pattenden.

«Ο Πάπας Φραγκίσκος όρισε πολλούς καρδινάλιους, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που θα εξασφαλίσει έναν υποψήφιο σαν τον Φραγκίσκο», συμφώνησε ο Andrea Gagliarducci, μακροχρόνιος αναλυτής του Βατικανού. «Οι ομάδες θα χωριστούν με κάποιο τρόπο με μη προβλέψιμους τρόπους, γιατί μιλάμε για μια ομάδα ηλικιωμένων απομονωμένων σε ένα μέρος χωρίς σχέση με τον εξωτερικό κόσμο. Όλα μπορούν να συμβούν εκείνη τη στιγμή. Θα ψάξουν για κάποιον που μπορούν να εμπιστευτούν, κάποιον αρκετά ήπιο για να μην τους ξεφορτωθεί όλους. Αλλά οι περισσότερες από τις σκέψεις θα είναι πραγματιστικές, όχι ιδεολογικές».

Τον 16ο αιώνα, ο Τζιοβάνι Φραντσέσκο Λοτίνι, ο επίσκοπος του Κονβερσάνο και ένας δεινός παπικός παρατηρητής, κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα σε μια ασαφή πραγματεία για το κονκλάβιο . Οι καρδινάλιοι, υποστήριξε, «τελικά εκλέγουν έναν Πάπα αντίθετα με τη δική τους θέληση», πηγαίνοντας μαζί «εκεί που ο καθένας ξεχωριστά δεν θα ήθελε να πάει μόνος του».

Με άλλα λόγια, μερικές φορές οι παλιοί μεσίτες εξουσίας απλώς πανικοβάλλονται. Αντί για το θέλημα του Κυρίου, πολλοί απλώς ακολουθούν το κοπάδι.

Πηγή: pagenews.gr