ΣΗΜΑΝΕ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ ΣΤΗΝ ΕΕ: Η φον ντερ Λάιεν ζητά ενεργοποίηση ρήτρας συλλογικής άμυνας

Η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει ριζικά τον ρόλο της στο παγκόσμιο σύστημα ασφάλειας. Από το βήμα της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, διατυπώθηκε μια από τις πιο ηχηρές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών: η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενεργοποιήσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας και να οικοδομήσει τον δικό της στρατηγικό πυλώνα ισχύος.

«Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν θεωρούνταν πάντα η κύρια ευθύνη μας. Αλλά αυτό έχει αλλάξει ριζικά», τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σηματοδοτώντας μια σαφή μετατόπιση από την παραδοσιακή εξάρτηση της ηπείρου από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ρήτρα αμοιβαίας άμυνας: Από θεωρία σε πράξη;

Η «ρήτρα αμοιβαίας άμυνας» προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες και δεσμεύει τα κράτη-μέλη να συνδράμουν οποιοδήποτε εξ αυτών δεχθεί ένοπλη επίθεση. Παρότι υφίσταται θεσμικά, δεν έχει αποτελέσει μέχρι σήμερα τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αποτρεπτικής στρατηγικής.

Η φον ντερ Λάιεν έθεσε το ζήτημα ευθέως:«Ήρθε η ώρα να ενεργοποιήσουμε αυτή τη ρήτρα», υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να «απελευθερωθεί από τα ταμπού» που για δεκαετίες περιόριζαν την αμυντική της ενοποίηση.

Επανεξοπλισμός με ορίζοντα το 2030

Η παρέμβαση δεν γίνεται σε πολιτικό κενό. Η Ευρώπη έχει ήδη ξεκινήσει μια ιστορική προσπάθεια ενίσχυσης της άμυνάς της, με ορίζοντα το 2030, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για μείωση της αμερικανικής εμπλοκής στο ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσία στην Ουκρανία, επιτάχυναν τη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία.

Η πρόεδρος της Κομισιόν έκανε λόγο για τη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού πυλώνα στρατηγικών δυνατοτήτων», που θα περιλαμβάνει:

• διαστημικά συστήματα
• ενισχυμένες δυνατότητες πληροφοριών
• ικανότητα πλήγματος σε βάθος
• τεχνολογική και βιομηχανική αυτάρκεια

Ισχυρή Ευρώπη, ισχυρότερη διατλαντική σχέση

Παρά τη σαφή στροφή προς μεγαλύτερη αυτονομία, η φον ντερ Λάιεν δεν έθεσε θέμα ρήξης με τις ΗΠΑ. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι μια ισχυρή Ευρώπη «σημαίνει μια ισχυρότερη διατλαντική συμμαχία».

Το μήνυμα είναι διπλό: Η Ευρώπη δεν αποχωρεί από τη συμμαχία – αλλά δεν μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά σε αυτήν.

Το μεγάλο στοίχημα

Η ενεργοποίηση της ρήτρας συλλογικής άμυνας δεν είναι απλώς νομική πράξη. Απαιτεί πολιτική βούληση, κοινή χρηματοδότηση, επιχειρησιακό συντονισμό και, κυρίως, κοινή στρατηγική αντίληψη απειλών.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει. Είναι αν μπορεί να το κάνει έγκαιρα — πριν οι εξελίξεις την προλάβουν .

Πηγή: pagenews.gr