Brent σε εύθραυστη ισορροπία: Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και αποφάσεις του OPEC+ απειλούν την ελληνική οικονομία

Η διεθνής αγορά πετρελαίου βρίσκεται σε περίοδο έντονης αβεβαιότητας, με το Brent εγκλωβισμένο μεταξύ 71 και 76 δολαρίων το βαρέλι. Πίσω από αυτή τη φαινομενική σταθερότητα κρύβεται μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο γεωπολιτικό ρίσκο – κυρίως στη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική – και στις κινήσεις των μεγάλων παραγωγών.

Για μια καθαρά εισαγωγική χώρα όπως η Ελλάδα, κάθε μεταβολή 10 δολαρίων στο Brent σημαίνει περίπου 5–10 λεπτά ανά λίτρο στη βενζίνη, με άμεσο αντίκτυπο στον πληθωρισμό, το διαθέσιμο εισόδημα και τους ρυθμούς ανάπτυξης.

 Κρίσιμοι παράγοντες και σενάρια τιμών

Ο πρώτος παράγοντας αβεβαιότητας είναι η Μέση Ανατολή, ειδικά τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Μια όξυνση της στάσης των ΗΠΑ ή ένα επεισόδιο που απειλεί τη ναυσιπλοΐα μπορεί να προσθέσει 5–10 δολάρια ανά βαρέλι σε ασφάλιστρο κινδύνου, ακόμα και χωρίς πραγματική διακοπή ροών.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι οι κινήσεις του OPEC+. Αν οι παραγωγοί αποφασίσουν σταδιακή αύξηση της προσφοράς από τον Απρίλιο, θα στείλουν μήνυμα ότι επιδιώκουν να συγκρατήσουν τις τιμές. Μερικές εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον βαρέλια την ημέρα μπορεί να λειτουργήσουν ως «οροφή» για το Brent την άνοιξη.

Τρίτος παράγοντας είναι η Βενεζουέλα και οι κυρώσεις/άδειες των ΗΠΑ. Αν η παραγωγή αυξηθεί εντός του 2026, η αγορά θα αντιμετωπίσει χαλάρωση της ισορροπίας προσφοράς–ζήτησης, με καθοδικές πιέσεις στις τιμές. Αντίθετα, αυστηρότερες κυρώσεις θα μειώσουν την προσφορά και θα τροφοδοτήσουν ανοδικό κύμα.

Στο βασικό σενάριο, με ελεγχόμενη γεωπολιτική ένταση, το Brent αναμένεται μεταξύ 70–78 δολαρίων έως τα τέλη Μαρτίου – αρχές Απριλίου, με τις αγορές να αντιδρούν σε ειδήσεις αλλά χωρίς ακραίες αποκλίσεις.

Σε πτωτικό σενάριο, συνδυασμός αυξήσεων παραγωγής από OPEC+ και ενίσχυσης εξαγωγών Βενεζουέλας θα μπορούσε να σπρώξει τις τιμές προς τα 62–68 δολάρια, αντανακλώντας υπερπροσφορά και χαμηλότερο ρίσκο.

Σε ανοδικό σενάριο, μια αιφνίδια κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μπορεί να οδηγήσει το Brent στα 85–95 δολάρια, ενώ σε ακραία περίπτωση παρατεταμένης κρίσης δεν αποκλείεται υπέρβαση των 100 δολαρίων, χωρίς όμως αυτή να θεωρείται η βασική υπόθεση των αγορών.

 Ο λογαριασμός για την Ελλάδα

Η ελληνική αγορά καυσίμων απορροφά τις διεθνείς διακυμάνσεις με χρονική υστέρηση, αλλά υπό το βάρος υψηλής φορολογίας. Αύξηση 10 δολαρίων στο Brent σημαίνει περίπου 5–10 λεπτά παραπάνω ανά λίτρο στη βενζίνη, ανάλογα με την ισοτιμία ευρώ–δολαρίου και τα περιθώρια διύλισης.

Σε σενάριο τιμών 85–90 δολάρια, η αμόλυβδη στην Ελλάδα μπορεί να φτάσει 1,85–1,95 ευρώ το λίτρο, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Αντίθετα, πτώση του Brent προς τα 65 δολάρια θα μπορούσε να μειώσει την τιμή κατά 7–12 λεπτά ανά λίτρο, ενισχύοντας την κατανάλωση και λειτουργώντας σαν «μίνι» φοροελάφρυνση μέσω φθηνότερης ενέργειας.

Πέρα από την αντλία, οι επιπτώσεις επεκτείνονται στο κόστος μεταφορών, τη ναυτιλία, τον τουρισμό και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Μια παρατεταμένη άνοδος 15–20 δολαρίων στο Brent μπορεί να αφαιρέσει 0,2–0,4 ποσοστιαίες μονάδες από τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης, λόγω αυξημένων εισαγωγών ενέργειας και περιορισμού της εγχώριας ζήτησης.

Η τρέχουσα ζώνη 71–76 δολαρίων προσφέρει μια σχετική ανάσα, αλλά παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η Ελλάδα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας με υψηλή φορολογία στα καύσιμα, παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Χωρίς στοχευμένη πολιτική μείωσης του ενεργειακού κόστους και ενίσχυσης της ενεργειακής αποδοτικότητας, ακόμη και μικρά σοκ τιμών μπορούν να διαβρώσουν την αγοραστική δύναμη, να επιβαρύνουν τον πληθωρισμό και να περιορίσουν την αναπτυξιακή δυναμική της επόμενης διετίας.

Πηγή: pagenews.gr