ΣΟΚ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ: Η G7 ετοιμάζει «βόμβα» 400 εκατ. βαρελιών για να φρενάρει την έκρηξη πετρελαίου

Η μεγαλύτερη πιθανή παρέμβαση στην αγορά πετρελαίου εδώ και δεκαετίες

Σε ένα σκηνικό έντονης γεωπολιτικής αστάθειας και εκτίναξης των τιμών ενέργειας, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 συνεδριάζουν εκτάκτως για να εξετάσουν μια συντονισμένη απελευθέρωση έως 300–400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών-μελών.

Η κίνηση εξετάζεται σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), ο οποίος διαχειρίζεται έναν μηχανισμό έκτακτης ανάγκης με συνολικά αποθέματα περίπου 1,2 δισ. βαρελιών σε 32 χώρες.

Η προτεινόμενη απελευθέρωση θα ισοδυναμούσε με περίπου 25-30% των συνολικών στρατηγικών αποθεμάτων, γεγονός που θα αποτελούσε μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου.

Εκτίναξη τιμών λόγω πολέμου και φόβων για τον Περσικό Κόλπο

Η ενεργειακή αναταραχή προκλήθηκε από την κλιμάκωση της σύγκρουσης που εμπλέκει το Ιράν και απειλεί βασικές θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου. Οι φόβοι για διαταραχές στις ροές ενέργειας προκάλεσαν άλμα άνω του 25% στις τιμές του αργού, με το Brent να αγγίζει σχεδόν τα 120 δολάρια ανά βαρέλι.

Η αγορά αντέδρασε άμεσα ακόμη και στις πληροφορίες για πιθανή παρέμβαση, με τις τιμές να υποχωρούν ελαφρώς καθώς οι επενδυτές προεξόφλησαν αύξηση της προσφοράς.

Δηλώσεις και πολιτικές πιέσεις

Ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, συμμετέχει στις συζητήσεις με τους υπουργούς Οικονομικών για την αξιολόγηση της κρίσης στην αγορά ενέργειας.

Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να υποβαθμίζει τις ανησυχίες για τις τιμές:

«Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου είναι ένα μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου».

Ωστόσο, η εκτίναξη της βενζίνης στις ΗΠΑ —περίπου 3,45 δολάρια το γαλόνι από 2,98 μέσα σε μία εβδομάδα— έχει αυξήσει τις πολιτικές πιέσεις προς τον Λευκό Οίκο να δράσει.

Η στρατηγική σημασία των αποθεμάτων

Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου δημιουργήθηκαν μετά την ενεργειακή κρίση του 1973-74 ώστε οι βιομηχανικές οικονομίες να μπορούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές διαταραχές στην προσφορά.

Οι συντονισμένες απελευθερώσεις αποθεμάτων είναι εξαιρετικά σπάνιες:

• 1991 – Πόλεμος του Κόλπου
• 2005 – Τυφώνας Katrina
• 2011 – Κρίση Λιβύης
• 2022 – Πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας

Η σημερινή συζήτηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε την μεγαλύτερη τέτοια παρέμβαση στην ιστορία του IEA.

Η Ευρώπη σε καθεστώς ενεργειακής επιφυλακής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ διαθέτουν αποθέματα πετρελαίου επαρκή για 85-90 ημέρες κατανάλωσης, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα —οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς πετρελαίου— θεωρούνται οι οικονομίες που θα πληγούν περισσότερο από ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ.

Γεωπολιτική ανάλυση: γιατί η κρίση είναι κρίσιμη

Η συζήτηση για την απελευθέρωση αποθεμάτων δεν είναι μόνο ενεργειακή αλλά βαθιά γεωπολιτική.

Τρεις παράγοντες καθορίζουν την εξέλιξη:

1. Στενά του Ορμούζ Περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου περνά από το σημείο αυτό. Οποιαδήποτε διακοπή θα προκαλούσε σοκ στην αγορά.
2. Πληθωρισμός και οικονομία Η άνοδος του πετρελαίου απειλεί να επαναφέρει τον πληθωρισμό σε παγκόσμιο επίπεδο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
3. Ενεργειακή ισορροπία ισχύος Οι στρατηγικές αποφάσεις των δυτικών οικονομιών επηρεάζουν άμεσα τις χώρες παραγωγούς του Κόλπου και τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας.

Το μεγάλο ερώτημα των αγορών

Αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και μια απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών θα μπορούσε να λειτουργήσει κυρίως ως ψυχολογικό εργαλείο σταθεροποίησης της αγοράς, παρά ως μόνιμη λύση.

Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου ξεπερνά τα 100 εκατ. βαρέλια ημερησίως, πράγμα που σημαίνει ότι η παρέμβαση θα καλύψει περιορισμένο χρονικό διάστημα εάν η κρίση κλιμακωθεί.

Με άλλα λόγια, η κίνηση της G7 είναι μια γεωπολιτική προειδοποίηση προς την αγορά: οι μεγάλες οικονομίες είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν τα ενεργειακά τους «όπλα» για να αποτρέψουν μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Πηγές εμπλουτισμού:

• Reuters,
• Financial Times