Επιστήμονες δημιούργησαν σιτάρι με CRISPR που μειώνει δραστικά τις καρκινογόνες ουσίες στο ψωμί

Μια σημαντική επιστημονική εξέλιξη που μπορεί να κάνει το καθημερινό ψωμί και άλλα αρτοποιητικά προϊόντα ασφαλέστερα για την υγεία ανακοινώθηκε από ερευνητές στο Rothamsted Research του Ηνωμένου Βασιλείου. Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία CRISPR, οι επιστήμονες ανέπτυξαν ποικιλία σιταριού με σημαντικά μειωμένα επίπεδα ασπαραγίνης – του αμινοξέος που μετατρέπεται σε ακρυλαμίδη, μια πιθανώς καρκινογόνο ουσία, κατά το ψήσιμο, το φρυγάνισμα ή το τηγάνισμα.

Πώς λειτουργεί η ακρυλαμίδη

Η ασπαραγίνη είναι φυσικό συστατικό του σιταριού που χρησιμοποιεί το φυτό για την αποθήκευση αζώτου. Όταν το αλεύρι ψήνεται σε υψηλές θερμοκρασίες (πάνω από 120°C), η ασπαραγίνη αντιδρά με σάκχαρα και μετατρέπεται σε ακρυλαμίδη. Η ουσία αυτή έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε πειραματικές μελέτες.

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Σε δοκιμές πεδίου που διήρκεσαν δύο χρόνια, το γονιδιακά επεξεργασμένο σιτάρι παρουσίασε δραστική μείωση της ασπαραγίνης χωρίς καμία απώλεια στην απόδοση της καλλιέργειας. Συγκεκριμένα:

• Μείωση ασπαραγίνης έως 59% σε μία γραμμή φυτών
• Μείωση έως 93% σε μια πιο εξελιγμένη εκδοχή

Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι ψωμί και μπισκότα που παρασκευάστηκαν από αυτό το σιτάρι εμφάνισαν πολύ χαμηλότερα επίπεδα ακρυλαμίδης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα επίπεδα της ουσίας ήταν κάτω από το όριο ανίχνευσης ακόμα και μετά από έντονο φρυγάνισμα.

CRISPR vs παραδοσιακές μέθοδοι

Οι ερευνητές συνέκριναν τη μέθοδο CRISPR με τις παραδοσιακές τεχνικές βελτίωσης καλλιεργειών (χημικά προκαλούμενες μεταλλάξεις). Με τις συμβατικές μεθόδους επιτεύχθηκε μείωση ασπαραγίνης περίπου 50%, αλλά συνοδεύτηκε από πτώση της απόδοσης της καλλιέργειας κατά σχεδόν 25%, λόγω ανεπιθύμητων μεταλλάξεων σε άλλα γονίδια.

Αντίθετα, η στοχευμένη επέμβαση με CRISPR επέτρεψε ακριβείς αλλαγές χωρίς να επηρεαστεί η παραγωγικότητα του φυτού.

Δήλωση της επικεφαλής της έρευνας

Η Δρ. Ναβνίτ Κάουρ, επικεφαλής της μελέτης, τόνισε: «Η μελέτη δείχνει τη δυνατότητα της τεχνολογίας CRISPR να επιφέρει στοχευμένες και ωφέλιμες αλλαγές στη γενετική των καλλιεργειών. Με το κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο, μπορούν να προκύψουν σημαντικά οφέλη τόσο για τη γεωργία όσο και για την ασφάλεια των τροφίμων».

Τι σημαίνει πρακτικά

Η νέα ποικιλία σιταριού ανοίγει τον δρόμο για την παραγωγή ψωμιού, μπισκότων, κρουασάν και άλλων αρτοποιητικών προϊόντων με δραστικά μειωμένα επίπεδα ακρυλαμίδης, χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα ή την απόδοση. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εφόσον εγκριθεί, η τεχνολογία αυτή μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού σε μια πιθανώς καρκινογόνο ουσία που υπάρχει καθημερινά στο τραπέζι μας.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό και θεωρείται από τις πιο σημαντικές εφαρμογές της CRISPR στη βελτίωση διατροφικών χαρακτηριστικών καλλιεργειών.

Πηγή: Pagenews.gr