Γεωπολιτική δοκιμασία στο Γερεβάν: Το EPC και το τέλος της «άνετης ευρωπαϊκής πολιτικής»

Η Ευρώπη μεταφέρει το πολιτικό της πείραμα στον Νότιο Καύκασο, αλλά η ερώτηση παραμένει: μπορεί η εγγύτητα να γίνει ισχύς;

Η συνάντηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (EPC) στο Γερεβάν δεν παρουσιάζεται απλώς ως ακόμη ένα διπλωματικό γεγονός. Αντιθέτως, λειτουργεί ως στρατηγικό stress test για το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει την πολιτική της παρουσία σε πραγματική γεωπολιτική ικανότητα.

Ένα ευρωπαϊκό format χωρίς μηχανισμό

Η EPC δημιουργήθηκε το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ως απάντηση σε ένα βασικό πρόβλημα:

η Ευρώπη έχει γεωπολιτική ευθύνη χωρίς γεωπολιτική αρχιτεκτονική

Πρόκειται για ένα υβριδικό σχήμα:

• ούτε ένταξη στην ΕΕ
• ούτε στρατιωτική συμμαχία
• ούτε θεσμική συνθήκη

Απλώς ένας πολιτικός χώρος συντονισμού.

Όμως, όπως δείχνει η ανάλυση:

«Η EPC προσφέρει μέγιστη ορατότητα με ελάχιστη επιχειρησιακή πυκνότητα»

Το βασικό πρόβλημα: Ευρώπη της στιγμιαίας σύγκλισης

Η λειτουργία της EPC αποκαλύπτει ένα μοτίβο:

• η Ευρώπη συγκλίνει υπό πίεση
• και αποκλίνει όταν η πίεση υποχωρεί

Η Ουκρανία απέδειξε ότι η σύγκλιση είναι εφικτή. Το ερώτημα είναι αν είναι διατηρήσιμη.

Γιατί το Γερεβάν έχει σημασία

Η επιλογή της Αρμενίας δεν είναι τυχαία. Η χώρα βρίσκεται σε ένα τριπλό γεωπολιτικό περιβάλλον:

• μειωμένη ρωσική επιρροή
• ενισχυμένος ρόλος της Τουρκίας
• περιορισμένη αλλά αυξανόμενη ευρωπαϊκή παρουσία

Η Αρμενία γίνεται έτσι σημείο συνάντησης ανάμεσα σε ανταγωνιστικά συστήματα ισχύος.

Από τη συζήτηση στην εφαρμογή: τέσσερις κρίσιμοι άξονες

Η ανάλυση στοχεύει σε μια μετάβαση από συμβολισμό σε αποτελέσματα.

1. Διασυνδεσιμότητα και Middle Corridor

Στόχος:

• ανάπτυξη του Trans-Caspian διαδρόμου
• σύνδεση Ευρώπης – Καυκάσου – Κεντρικής Ασίας
• αποφυγή γεωπολιτικών chokepoints

Η υποδομή γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής ανεξαρτησίας

2. Υβριδικές απειλές και ανθεκτικότητα

Η περιοχή αντιμετωπίζει:

• κυβερνοεπιθέσεις
• παραπληροφόρηση
• πολιτική χειραγώγηση

Προτείνεται:

• κοινός μηχανισμός ανθεκτικότητας
• συνεργασία σε cyber defense
• προστασία εκλογικών διαδικασιών

3. Ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση

Η περιοχή δεν είναι ενεργειακός κόμβος, αλλά:

• συνδέει γεωγραφικά ενεργειακά συστήματα
• μπορεί να λειτουργήσει ως κρίκος μεταξύ περιοχών

Στόχος:

• ηλεκτρικές διασυνδέσεις
• υδρογόνο
• διαφοροποίηση ενεργειακών ροών

4. Συνέχεια μεταξύ συνόδων

Η μεγαλύτερη αδυναμία της EPC είναι το «κενό μεταξύ συναντήσεων».

Προτείνονται:

• θεματικές ομάδες εργασίας
• προκαθορισμένοι μελλοντικοί οικοδεσπότες
• μηχανισμοί παρακολούθησης

«Η παρουσία δεν αρκεί — χρειάζεται συνέχεια»

Το κεντρικό πρόβλημα: παρουσία χωρίς ισχύ

Η EPC δεν αποτυγχάνει, αλλά δεν σταθεροποιείται σε σύστημα.

• δεν έχει θεσμική μνήμη
• δεν έχει δεσμευτικό μηχανισμό
• δεν παράγει σταθερά αποτελέσματα

«Η Ευρώπη συγχέει την πολιτική εγγύτητα με τη γεωπολιτική ικανότητα»

Το Γερεβάν αποκαλύπτει το βασικό όριο της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής: η Ευρώπη μπορεί να συγκεντρώνει χώρες, αλλά δεν μπορεί ακόμη να εγγυηθεί συνεκτική δράση.

Η EPC είναι ένα πολιτικό εργαλείο σε δοκιμή — όχι ακόμη ένας μηχανισμός ισχύος.

Το κρίσιμο ερώτημα που αναδύεται είναι: μπορεί η Ευρώπη να μετατρέψει την παρουσία της στα σύνορά της σε πραγματική στρατηγική επιρροή;

Πηγή: pagenews.gr