Ελλάδα–Λιβύη: Κίνηση-ματ για ΑΟΖ μέσα στη «σκιά» του τουρκολιβυκού μνημονίου

Η Αθήνα ανοίγει δίαυλο με την Τρίπολη ενώ το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει υψηλό

Σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα επιχειρεί μια προσεκτική αλλά στρατηγική διπλωματική κίνηση: την έναρξη συζητήσεων με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, παρά το γεγονός ότι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο παραμένει σε ισχύ.

Η επίσκεψη του Γιώργος Γεραπετρίτης στην Τρίπολη σηματοδοτεί μια σαφή στροφή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής προς την επαναπροσέγγιση με την κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, η οποία μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δύσκολος συνομιλητής.

Δηλώσεις με διπλωματικό βάθος

Μετά τις επαφές του με τον πρωθυπουργό της Λιβύης Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα και τον ΥΠΕΞ Αλ Τάχερ Σάλεμ αλ Μπαούρ, ο Έλληνας υπουργός έστειλε σαφές μήνυμα επανεκκίνησης:

«Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε τη συζήτηση των τεχνικών επιτροπών που αφορούν την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ»

Παράλληλα, ανακοίνωσε την ενεργοποίηση της Μικτής Επιτροπής, η οποία θα επαναξιολογήσει υφιστάμενες συμφωνίες και θα ανοίξει τον δρόμο για νέες.

Σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, τόνισε:«Ελλάδα και Λιβύη, σε ένα ταραγμένο περιβάλλον, οφείλουν να συνεργάζονται για ειρήνη και ευημερία»

 Το κρίσιμο υπόβαθρο: Μνημόνιο και ανταγωνισμοί

Παρά την πρόοδο, το βασικό «αγκάθι» παραμένει: η Λιβύη εξακολουθεί να αναγνωρίζει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο με την Τουρκία, το οποίο η Ελλάδα θεωρεί άκυρο και αντίθετο στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Αυτό δημιουργεί μια διπλή πραγματικότητα:

• Η Αθήνα επιδιώκει διάλογο και νομική οριοθέτηση
• Η Τρίπολη διατηρεί παράλληλα διεκδικήσεις μέσω Άγκυρας

Το αποτέλεσμα είναι μια εύθραυστη ισορροπία, όπου η πρόοδος μπορεί εύκολα να ανατραπεί.

Γεωπολιτική ανάλυση: Γιατί τώρα;

1. Στρατηγική επαναπροσέγγισης

Η Ελλάδα επιχειρεί να «σπάσει» τη μονομέρεια της λιβυκής πολιτικής έναντι της Τουρκίας, δημιουργώντας απευθείας δίαυλο με την Τρίπολη.

Η ενεργοποίηση τεχνικών επιτροπών για ΑΟΖ δεν σημαίνει άμεση συμφωνία, αλλά:

• Θέτει νομική βάση διαπραγμάτευσης
• Δημιουργεί προηγούμενο διαλόγου
• Αποδυναμώνει τη λογική αποκλεισμού της Αθήνας

2. Ο ρόλος της Λιβύης ως «γεωπολιτικό πεδίο μάχης»

Η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη πολιτικά και γεωγραφικά, με πολλαπλές εξωτερικές επιρροές.

Η κυβέρνηση της Τρίπολης:

• Αναζητά διεθνή νομιμοποίηση
• Θέλει οικονομικές συνεργασίες
• Ισορροπεί μεταξύ Δύσης και Τουρκίας

Η προσέγγιση με την Ελλάδα εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική εξισορρόπησης.

3. Ενέργεια και ΑΟΖ: Το πραγματικό διακύβευμα

Η οριοθέτηση ΑΟΖ δεν είναι απλώς νομικό ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με:

• Έρευνες υδρογονανθράκων
• Θαλάσσιες μεταφορές και logistics
• Γεωστρατηγικό έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου

Η πιθανή συμφωνία θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή.

Τα «αγκάθια» που παραμένουν

Παρά το θετικό κλίμα, τα εμπόδια είναι σημαντικά:

• Η ισχύς του τουρκολιβυκού μνημονίου
• Οι εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις στη Λιβύη
• Οι διαφορετικές ερμηνείες για το διεθνές δίκαιο της θάλασσας
• Η έλλειψη εμπιστοσύνης από το παρελθόν

Η διαδικασία αναμένεται μακρά και γεμάτη διαπραγματευτικές εντάσεις.

 Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η κίνηση της Αθήνας έχει ισχυρό συμβολισμό αλλά και πρακτική αξία:

• Επαναφέρει την Ελλάδα στο τραπέζι των εξελίξεων στη Λιβύη
• Δημιουργεί αντίβαρο στην τουρκική επιρροή
• Ενισχύει τη θέση της σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών

Ταυτόχρονα, δείχνει ότι η ελληνική διπλωματία επενδύει πλέον σε πολυεπίπεδες σχέσεις και όχι σε μονοδιάστατες αντιπαραθέσεις.

Πηγή: pagenews.gr