Γιατί ο Τραμπ απειλεί με αποκλεισμό ένα στενό που ήδη ελέγχει το Ιράν

Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ δημιουργεί ένα φαινομενικά παράδοξο ερώτημα:

Γιατί να επιχειρήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκλείσουν ένα πέρασμα που ήδη ελέγχει το Ιράν;

Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στη στρατιωτική ισχύ, αλλά κυρίως στην οικονομία της ενέργειας και στη γεωπολιτική ισορροπία.

Παρά τη ρητορική περί «αποκλεισμού», των Ορμούζ δεν είναι πλήρως κλειστό.

Το Ιράν εφαρμόζει ένα μοντέλο επιλεκτικού ελέγχου:

• επιτρέπει τη διέλευση συγκεκριμένων πλοίων
• επιβάλλει υψηλά τέλη για «ασφαλή διέλευση»
• διατηρεί αδιάλειπτες τις δικές του εξαγωγές

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, η Τεχεράνη συνεχίζει να εξάγει περίπου 1,8–1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αξιοποιώντας τόσο επίσημα όσο και «παράλληλα» δίκτυα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιότυπο καθεστώς: το πέρασμα δεν έχει κλείσει, αλλά λειτουργεί υπό ιρανικούς όρους.

Ο οικονομικός πυρήνας της σύγκρουσης

Για την Ουάσιγκτον, το βασικό διακύβευμα δεν είναι η ναυσιπλοΐα, αλλά τα έσοδα.

Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ στοχεύει:

• στη μείωση των πετρελαϊκών εισοδημάτων του Ιράν
• στον περιορισμό της χρηματοδότησης στρατιωτικών επιχειρήσεων
• στην ανατροπή της διαπραγματευτικής ισορροπίας

Ένας πλήρης αποκλεισμός θα μπορούσε να πλήξει άμεσα αυτή τη «γραμμή ζωής» της ιρανικής οικονομίας.

Η μεγάλη αντίφαση

Ωστόσο, η ίδια πολιτική ενέχει μια κρίσιμη αντίφαση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες:

• έχουν επιτρέψει προσωρινά ροές ιρανικού πετρελαίου
• έχουν διευκολύνει την αποδέσμευση αποθεμάτων στην αγορά
• έχουν επιδιώξει τη σταθεροποίηση των τιμών

Ο λόγος είναι προφανής: η αποφυγή ενός ενεργειακού σοκ που θα πλήξει την παγκόσμια οικονομία και τους ίδιους τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Διπλό παιχνίδι ισορροπίας

Η Ουάσιγκτον κινείται σε μια λεπτή ισορροπία:

• από τη μία πλευρά επιδιώκει να πιέσει το Ιράν
• από την άλλη χρειάζεται το πετρέλαιο να συνεχίσει να ρέει

Αυτό δημιουργεί μια στρατηγική «ελεγχόμενης έντασης», όπου:

• επιτρέπονται ορισμένες ροές
• διατηρείται η πίεση
• αποφεύγεται, τουλάχιστον προσωρινά, η πλήρης ρήξη

Ποιος κερδίζει από το σημερινό καθεστώς

Η τρέχουσα κατάσταση ευνοεί συγκεκριμένους παίκτες.

Η Κίνα:

• παραμένει βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου
• αξιοποιεί δίκτυα εκτός δυτικών κυρώσεων

Παράλληλα:

• ενισχύονται τα «σκιώδη» δίκτυα μεταφοράς
• δημιουργείται μια παράλληλη αγορά ενέργειας

Το αποτέλεσμα είναι η αποδυνάμωση της αποτελεσματικότητας των κυρώσεων.

Η στροφή προς τον πλήρη αποκλεισμό

Η απειλή για πλήρη ναυτικό αποκλεισμό σηματοδοτεί πιθανή αλλαγή στρατηγικής.

Οι λόγοι:

• αυξανόμενη πολιτική πίεση λόγω τιμών καυσίμων
• ανάγκη ταχείας γεωπολιτικής νίκης
• περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μέχρι τώρα μέτρων

Σε αυτό το πλαίσιο, ο αποκλεισμός εμφανίζεται ως το πιο ισχυρό — αλλά και πιο επικίνδυνο — εργαλείο.

Ο κίνδυνος του ενεργειακού σοκ

Ένας πλήρης αποκλεισμός των Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει:

• σημαντική μείωση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου
• απότομη αύξηση των τιμών
• επιτάχυνση του πληθωρισμού

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η κρίση θα ξεπεράσει τα όρια της Μέσης Ανατολής και θα μετατραπεί σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι αντιφατική — είναι στρατηγική.

Στόχος είναι να αφαιρεθεί από το Ιράν ο έλεγχος ενός κρίσιμου ενεργειακού κόμβου και να μετατραπεί σε μοχλό πίεσης της Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, όσο εντείνεται αυτή η πίεση, τόσο αυξάνεται και το ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία.

Σε μια αγορά που εξαρτάται από τη ροή ενέργειας, το μεγαλύτερο όπλο μπορεί εύκολα να μετατραπεί στον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πηγή: pagenews.gr