ΕΚΤ: Η επιβράδυνση της Ευρωζώνης μεταθέτει για τον Ιούνιο την αύξηση επιτοκίων

Η ενεργειακή κρίση, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα για τον πληθωρισμό κρατούν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε στάση αναμονής, με τις αγορές να βλέπουν πλέον πιο καθαρά κίνηση στις αρχές του καλοκαιριού

Η επιβράδυνση της οικονομίας στην Ευρωζώνη και οι εντονότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης μεταθέτουν, όπως όλα δείχνουν, για τον Ιούνιο τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για αύξηση των επιτοκίων. Το κλίμα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό της ΕΚΤ, αλλά και στις αγορές, αποτυπώνει μια σαφή προτίμηση υπέρ της αναμονής στην προσεχή συνεδρίαση της 29ης Απριλίου, με το ενδεχόμενο άμεσης παρέμβασης να θεωρείται προς το παρόν πρόωρο.

Η ίδια η Κριστίν Λαγκάρντ, από την Ουάσιγκτον όπου συμμετείχε στις εαρινές συνόδους του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, παραδέχθηκε ότι οι προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας της ζώνης του ευρώ βρίσκονται πλέον κάπου ανάμεσα στο βασικό και το δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ. Η τοποθέτησή της κατέδειξε ότι η κεντρική τράπεζα αναγνωρίζει την επιδείνωση του περιβάλλοντος, χωρίς όμως να θεωρεί ότι υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα για να προχωρήσει άμεσα σε αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής.

Ο πληθωρισμός ανεβαίνει, αλλά η ΕΚΤ δεν βλέπει ακόμη μονιμότητα

Τα τελευταία στοιχεία δίνουν στην ΕΚΤ έναν σαφή λόγο ανησυχίας, αλλά όχι ακόμη οριστική βάση για άμεση αύξηση επιτοκίων. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 2,6% τον Μάρτιο του 2026, από 1,9% τον Φεβρουάριο, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο των τιμών της ενέργειας. Παράλληλα, οι επίσημες προβολές της ΕΚΤ του Μαρτίου προβλέπουν επίσης πληθωρισμό 2,6% για το 2026, υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, λόγω των συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, αυτό που εξακολουθεί να λείπει από την εξίσωση είναι η καθαρή ένδειξη ότι το νέο κύμα ανατιμήσεων έχει αρχίσει να διαχέεται πιο βαθιά στην οικονομία, στα αγαθά, στις υπηρεσίες και κυρίως στις προσδοκίες για τον μελλοντικό πληθωρισμό. Πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παραμένουν επιφυλακτικοί, επειδή δεν υπάρχουν ακόμη ισχυρές αποδείξεις ότι η ενεργειακή ώθηση στις τιμές αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά ή πυροδοτεί δευτερογενείς επιδράσεις.

Η σκιά της ενεργειακής κρίσης αλλάζει τους σχεδιασμούς

Στο επίκεντρο της αβεβαιότητας βρίσκεται η διάρκεια και η ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η ΕΚΤ και το ΔΝΤ αναγνωρίζουν πλέον ότι ακόμη και ένα σχετικά σύντομο επεισόδιο έντασης θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά την ανάπτυξη της Ευρωζώνης, κυρίως μέσω των τιμών της ενέργειας και της αυξημένης αβεβαιότητας στις αγορές. Το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,1% το 2026 από 1,4% το 2025, ενώ οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντιφατικές ανάγκες: από τη μία να μην επαναλάβει το λάθος της καθυστερημένης αντίδρασης απέναντι στον πληθωρισμό και από την άλλη να μη σφίξει υπερβολικά τη νομισματική πολιτική σε μια φάση που η οικονομία εμφανίζει σημάδια αδυναμίας. Αυτή η εξίσωση εξηγεί γιατί η τράπεζα δείχνει να μεταθέτει την κρίσιμη απόφαση για λίγο αργότερα, όταν θα έχει στη διάθεσή της περισσότερα στοιχεία για την πορεία των τιμών, της ζήτησης και των πληθωριστικών προσδοκιών.

Η αγορά βλέπει Ιούνιο και ίσως δεύτερη κίνηση αργότερα

Οι αγορές έχουν ήδη προσαρμόσει τις προσδοκίες τους. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η πιθανότητα αύξησης επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίαση του Απριλίου έχει περιοριστεί περίπου στο 20%, ενώ μια κίνηση τον Ιούνιο θεωρείται πλέον πολύ πιο πιθανή και σε μεγάλο βαθμό προεξοφλημένη. Παράλληλα, η αγορά εξακολουθεί να βλέπει σοβαρές πιθανότητες και για δεύτερη αύξηση αργότερα μέσα στο 2026, εφόσον ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο ανθεκτικός από ό,τι αρχικά είχε υπολογιστεί.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η στρατηγική της ΕΚΤ δεν είναι η ακινησία, αλλά η προσεκτική αναμονή. Άλλωστε, όπως προκύπτει και από τα πρακτικά της συνεδρίασης του Μαρτίου, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου αναγνώρισαν ότι οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες στην Ευρωζώνη έχουν ήδη αυστηροποιηθεί αισθητά, κυρίως λόγω της γεωπολιτικής έντασης και της ανόδου των αγοραίων επιτοκίων. Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της «σύσφιξης» έχει ήδη συντελεστεί από τις αγορές πριν ακόμη αποφασίσει επίσημα η ίδια η τράπεζα.

Το δύσκολο στοίχημα: πληθωρισμός χωρίς στασιμοπληθωρισμό

Το βασικό δίλημμα για την ΕΚΤ πλέον δεν είναι απλώς πότε θα αυξήσει τα επιτόκια, αλλά πώς θα το κάνει χωρίς να επιδεινώσει περαιτέρω την αναπτυξιακή επιβράδυνση. Ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή της συνύπαρξης ασθενούς ανάπτυξης και αυξημένου πληθωρισμού, επανέρχεται στο ευρωπαϊκό προσκήνιο ως ένα σενάριο που κανείς στη Φρανκφούρτη δεν θέλει να δει να εδραιώνεται. Η νομισματική πολιτική καλείται έτσι να λειτουργήσει όχι μόνο τιμωρητικά απέναντι στον πληθωρισμό, αλλά και προστατευτικά απέναντι στην οικονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης.

Ακριβώς γι’ αυτό, η στάση της Κριστίν Λαγκάρντ παραμένει απολύτως προσανατολισμένη στα δεδομένα. Η ΕΚΤ θέλει να διατηρήσει την αξιοπιστία της απέναντι στις αγορές, χωρίς όμως να κινηθεί βιαστικά σε ένα τοπίο όπου η ενεργειακή κρίση, ο γεωπολιτικός παράγοντας και η αδύναμη ανάπτυξη συνθέτουν ένα εξαιρετικά σύνθετο σκηνικό. Όλα δείχνουν ότι η συνεδρίαση του Απριλίου θα έχει περισσότερο χαρακτήρα προειδοποίησης και ετοιμότητας, ενώ οι ουσιαστικές αποφάσεις μεταφέρονται πλέον για τον Ιούνιο, όταν η τράπεζα θα έχει πιο καθαρή εικόνα για το βάθος και τη διάρκεια της νέας αναταραχής.

Πηγή: Pagenews.gr