Η Scope πυροβολεί ECB και EBA: «Η Ευρώπη χτίζει τραπεζικό χάος αντί για απλοποίηση»

Νέα σύγκρουση στις Βρυξέλλες για τα τραπεζικά ratings, τα κεφάλαια και το πραγματικό κόστος του “One Europe, One Market”

Η Ευρώπη επιχείρησε να πουλήσει ένα αφήγημα απλοποίησης του τραπεζικού συστήματος. Όμως πίσω από τα τεχνικά κείμενα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA), ξεσπά πλέον μια ανοιχτή σύγκρουση με σοβαρές πολιτικές και χρηματοπιστωτικές προεκτάσεις.

Η Scope Ratings εξαπέλυσε μία από τις πιο επιθετικές δημόσιες παρεμβάσεις που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια απέναντι στην European Banking Authority και την European Central Bank, προειδοποιώντας ότι οι νέοι κανόνες για τις διατραπεζικές εκθέσεις δεν οδηγούν σε απλοποίηση — αλλά σε ένα πιο αδιαφανές, κατακερματισμένο και δυνητικά επικίνδυνο τραπεζικό σύστημα.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται η νέα ερμηνεία του άρθρου 138(g) του CRR, που εισήχθη στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Basel III στην Ευρώπη και προβλέπει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας χωρίς ενσωματωμένη κρατική στήριξη για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών απαιτήσεων στις διατραπεζικές εκθέσεις.

Η λογική της ρύθμισης είναι πολιτικά ξεκάθαρη: μετά την κρίση του 2008 και την ευρωπαϊκή κρίση χρέους, οι Βρυξέλλες ήθελαν να σπάσουν τον φαύλο κύκλο μεταξύ κρατών και τραπεζών. Η φιλοσοφία της BRRD ήταν ότι στο επόμενο τραπεζικό σοκ θα πληρώσουν πρώτοι οι μέτοχοι και οι πιστωτές — όχι οι φορολογούμενοι.

Όμως η αγορά βλέπει πλέον κάτι εντελώς διαφορετικό να διαμορφώνεται.

«Θα κοιτάμε το ίδιο χαρτοφυλάκιο και θα βλέπουμε διαφορετικούς κινδύνους»

Η μεγάλη ένσταση της Scope αφορά την απαίτηση της EBA να δημιουργηθούν εντελώς νέα “standalone” rating products, ειδικά σχεδιασμένα ώστε να αφαιρούν κάθε στοιχείο έμμεσης κρατικής στήριξης.

Με απλά λόγια, οι τράπεζες δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν υπάρχουσες αξιολογήσεις και να αφαιρούν τεχνικά την κρατική υποστήριξη. Θα χρειάζονται νέες, ξεχωριστές αξιολογήσεις.

Και εδώ ξεκινά το πρόβλημα.

Σύμφωνα με τη Scope, αυτό ανοίγει τον δρόμο για ένα τραπεζικό σύστημα «πολλών ταχυτήτων», όπου δύο τράπεζες με ακριβώς τα ίδια ανοίγματα και τα ίδια χαρτοφυλάκια μπορεί να εμφανίζουν διαφορετικούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας, μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιούν διαφορετικό οίκο αξιολόγησης.

«Η διατήρηση της τρέχουσας καθοδήγησης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, χαμηλότερη διαφάνεια και υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις», προειδοποίησε ο managing director της Scope, Karlo Fuchs.

Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική.

Οι διαφορετικοί οίκοι αξιολόγησης χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθοδολογίες για τις κρατικά συνδεδεμένες τράπεζες (GREs). Άλλοι ενσωματώνουν ισχυρά το ενδεχόμενο κρατικής διάσωσης, άλλοι όχι. Άλλοι εφαρμόζουν top-down μοντέλα και άλλοι bottom-up αξιολογήσεις.

Το αποτέλεσμα;

Η ίδια τράπεζα μπορεί να θεωρείται διαφορετικού ρίσκου ανάλογα με το ποιος τη βαθμολογεί.

Και όταν αυτό μεταφράζεται σε διαφορετικά risk weights και διαφορετικές κεφαλαιακές απαιτήσεις, τότε η συγκρισιμότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών αρχίζει να καταρρέει.

Η “απλοποίηση” που κάνει το σύστημα πιο περίπλοκο

Η ειρωνεία είναι ότι όλο αυτό προωθείται στο όνομα της απλοποίησης.

Η ίδια η EBA παραδέχεται στα consultation papers της ότι επιχειρεί να μειώσει την κανονιστική πολυπλοκότητα και το λειτουργικό βάρος του ευρωπαϊκού τραπεζικού πλαισίου. (Global Regulation Tomorrow)

Όμως η αγορά βλέπει ακριβώς το αντίθετο.

Η Scope εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα δημιουργήσει:

• περισσότερες εποπτικές ερμηνείες,
• πολλαπλά standards αξιολόγησης,
• αυξημένο operational burden,
• και τελικά χαμηλότερη διαφάνεια για επενδυτές και αγορές.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο επειδή το CRR εφαρμόζεται διεθνώς και όχι μόνο εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές αρχές καλούνται ουσιαστικά να «χαρτογραφήσουν» πώς αντιμετωπίζονται τράπεζες σε ΗΠΑ, Βρετανία και τρίτες χώρες — κάτι που η ίδια η αγορά θεωρεί σχεδόν αδύνατο να γίνει με ενιαίο τρόπο.

«Μυρίζει ολιγοπώλιο» στην αγορά αξιολογήσεων

Η πιο πολιτικά εκρηκτική διάσταση της υπόθεσης αφορά την ίδια την αγορά των rating agencies.

Η Scope υποστηρίζει ότι οι νέοι κανόνες ευνοούν στην πράξη ελάχιστους παίκτες που διαθέτουν ήδη την τεχνική δυνατότητα να εκδίδουν τα νέα unsupported ratings.

Αυτό σημαίνει ότι αντί η Ευρώπη να αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ οίκων αξιολόγησης, κινδυνεύει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη συγκέντρωση της αγοράς.

«Οι προτάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε αναγκαστική εξάρτηση από περιορισμένο αριθμό παρόχων αξιολογήσεων», προειδοποιεί η Scope.

Το θέμα δεν είναι μόνο επιχειρηματικό. Είναι και βαθιά γεωπολιτικό.

Η Ευρώπη εδώ και χρόνια προσπαθεί να περιορίσει την κυριαρχία των αμερικανικών οίκων αξιολόγησης στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αν όμως οι νέοι κανόνες απαιτούν εξειδικευμένα νέα προϊόντα αξιολόγησης που μόνο λίγοι μπορούν να παρέχουν, τότε η εξάρτηση μπορεί τελικά να ενισχυθεί αντί να μειωθεί.

Οι επενδυτές μπορεί να χάσουν πλήρως την εικόνα

Η Scope προειδοποιεί ότι η αγορά οδηγείται σε ένα νέο περιβάλλον σύγχυσης.

Σήμερα οι οίκοι αξιολόγησης ήδη δημοσιοποιούν αναλυτικά πόσο κρατική στήριξη περιλαμβάνει κάθε rating. Οι επενδυτές μπορούν να το δουν.

Με το νέο σύστημα όμως ενδέχεται να δημιουργηθούν πολλαπλές παράλληλες αξιολογήσεις, διαφορετικές ονομασίες και διαφορετικά standards επισήμανσης.

Και εδώ εντοπίζεται μία ακόμη σοβαρή αποτυχία της ευρωπαϊκής ρύθμισης:

Δεν υπάρχει κοινό ευρωπαϊκό standard labeling.

Σε αντίθεση με τις τιτλοποιήσεις όπου υπάρχει κοινό “sf” suffix, στις νέες unsupported bank ratings δεν έχει θεσπιστεί ακόμη ενιαία ευρωπαϊκή ονοματολογία.

Δηλαδή κάθε οίκος μπορεί να παρουσιάζει τα ratings με διαφορετικό τρόπο.

Για τους επενδυτές, αυτό σημαίνει ότι οι κεφαλαιακοί δείκτες των τραπεζών ενδέχεται να γίνουν λιγότερο συγκρίσιμοι ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη προσπαθεί να προωθήσει την Τραπεζική Ένωση.

Η Scope ζητά φρένο μέχρι το 2030

Ο γερμανικός οίκος ζητά πλέον ανοιχτά αναβολή της πλήρους εφαρμογής.

Αντί για το 2027, προτείνει μετάθεση προς το 2030 ώστε να υπάρξει χρόνος για:

• κοινά standards,
• σαφείς εποπτικές οδηγίες,
• εναρμονισμένη ονοματολογία,
• και προσαρμογή τραπεζών και αγορών.

Διαφορετικά, όπως υποστηρίζει, η Ευρώπη κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα κανονιστικό σύστημα όπου:

οι τράπεζες θα εμφανίζουν διαφορετικά επίπεδα κινδύνου για τις ίδιες ακριβώς εκθέσεις, οι επενδυτές δεν θα μπορούν να συγκρίνουν αξιόπιστα τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και οι εποπτικές αρχές θα δίνουν διαφορετικές ερμηνείες ανά χώρα.

Και τότε το ευρωπαϊκό τραπεζικό project θα έχει πετύχει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που διαφημίζει:λιγότερη ενιαία αγορά και περισσότερη κανονιστική Βαβέλ.

Πηγή: pagenews.gr