Σκιές νέας κρίσης στο Αιγαίο: Η Αθήνα βλέπει “νομικό casus belli” πίσω από το τουρκικό νομοσχέδιο

Η Άγκυρα επιχειρεί να θεσμοθετήσει τις διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο — Συναγερμός στην Αθήνα για τη νέα γεωπολιτική στρατηγική Ερντογάν

Η νέα τουρκική πρωτοβουλία για θεσμοθέτηση των διεκδικήσεων της Άγκυρας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο αντιμετωπίζεται στην Αθήνα όχι ως μια απλή εσωτερική νομοθετική διαδικασία, αλλά ως μια κίνηση με βαθύ γεωπολιτικό και στρατηγικό αποτύπωμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει στον τουρκικό Τύπο και σε διεθνή πρακτορεία, η κυβέρνηση του Ερντογάν επεξεργάζεται νομοσχέδιο το οποίο θα ενσωματώνει στην εσωτερική έννομη τάξη της Τουρκίας τις πάγιες αναθεωρητικές θέσεις της Άγκυρας για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Στην ελληνική πλευρά, η πρωτοβουλία αυτή ερμηνεύεται ως μια κίνηση αντίστοιχης πολιτικής βαρύτητας με το περιβόητο casus belli του 1995 — την απόφαση δηλαδή της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης που χαρακτήριζε αιτία πολέμου πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Η Άγκυρα επιχειρεί να “κλειδώσει” τις διεκδικήσεις της

Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο φέρεται να επιχειρεί κάτι πολύ ευρύτερο από μια συμβολική πολιτική κίνηση.

Σύμφωνα με τις έως τώρα διαρροές, η Τουρκία επιδιώκει να κατοχυρώσει θεσμικά:

• τις διεκδικήσεις περί τουρκικής δικαιοδοσίας ανατολικά του 25ου μεσημβρινού,
• τον ρόλο της σε έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο,
• την έκδοση αδειών ερευνών σε διεθνή ύδατα,
• αλλά και τη νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια δημιουργίας ενός παράλληλου νομικού και γεωπολιτικού πλαισίου, μέσω του οποίου η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε “εσωτερικό κρατικό δίκαιο”.

Και αυτό ακριβώς προκαλεί ανησυχία στην Αθήνα.

Η σύγκρουση δύο διαφορετικών κόσμων στο Δίκαιο της Θάλασσας

Η Ελλάδα έχει κυρώσει από το 1995 τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία αναγνωρίζει πλήρη δικαιώματα θαλάσσιων ζωνών στα κατοικημένα νησιά.

Η Τουρκία, αντιθέτως, δεν έχει υπογράψει τη σύμβαση και διαχρονικά αμφισβητεί ότι τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου διαθέτουν πλήρη επήρεια σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Στην ουσία, Αθήνα και Άγκυρα δεν συγκρούονται μόνο για θαλάσσιες ζώνες. Συγκρούονται για δύο διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου του διεθνούς συστήματος.

Για την ελληνική διπλωματία, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον σε ρητορικές αμφισβητήσεις ή σε κινήσεις πεδίου, αλλά επιχειρεί να “κωδικοποιήσει” νομικά τις αναθεωρητικές της θέσεις.

Η στρατηγική Ερντογάν: “Βήμα-βήμα” αλλαγή ισορροπιών

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα δεν επιδιώκει άμεσα μια ανοιχτή κρίση στο Αιγαίο, αλλά εφαρμόζει μια στρατηγική σταδιακής μετατόπισης ισορροπιών.

Μέσα από συνεχείς μικρές κινήσεις:

• δημιουργεί νέα τετελεσμένα,
• εισάγει “γκρίζες ζώνες” στη διεθνή συζήτηση,
• και επιχειρεί να επιβάλει τη δική της ατζέντα διαπραγμάτευσης.

Το μήνυμα είναι σαφές: η Τουρκία θέλει να εμφανιστεί όχι ως χώρα που αμφισβητεί το διεθνές δίκαιο, αλλά ως δύναμη που διαμορφώνει μια “εναλλακτική” ερμηνεία του.

Αυτό ακριβώς αποτυπώθηκε και στις διαρροές της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, σύμφωνα με τις οποίες η Άγκυρα επεξεργάζεται ένα συνολικό νομοθετικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της, με άμεσες επιπτώσεις στις ισορροπίες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Αθήνα μπροστά σε νέο γεωπολιτικό τεστ

Στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών επικρατεί αυξημένη επιφυλακή, καθώς θεωρείται πιθανό η τουρκική πρωτοβουλία να αποτελέσει προπομπό νέου κύκλου έντασης τους επόμενους μήνες.

Η Αθήνα καλείται πλέον να διαχειριστεί μια νέα πραγματικότητα όπου η Τουρκία:

• συνδυάζει στρατιωτική ισχύ,
• νομική εργαλειοποίηση,
• διπλωματική πίεση,
• και επικοινωνιακή στρατηγική.

Το κρίσιμο ερώτημα για την ελληνική πλευρά δεν είναι μόνο πώς θα απαντήσει διπλωματικά, αλλά και πώς θα αποτρέψει τη σταδιακή νομιμοποίηση των τουρκικών αφηγήσεων στη διεθνή σκηνή.

Η νέα φάση του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού

Η διαμάχη Ελλάδας – Τουρκίας εισέρχεται πλέον σε μια πιο σύνθετη και υβριδική φάση.

Δεν αφορά αποκλειστικά:

• στόλους,
• αεροσκάφη,
• ή στρατιωτικές ασκήσεις.

Αφορά εξίσου:

• τη νομική ερμηνεία,
• τη γεωπολιτική επιρροή,
• την ενεργειακή στρατηγική,
• και τη διαμόρφωση διεθνών συσχετισμών.

Και σε αυτή τη νέα εποχή, η πραγματική μάχη ίσως να μην δίνεται μόνο πάνω από το Αιγαίο ή κάτω από τη θάλασσα — αλλά μέσα στους διεθνείς θεσμούς, στους χάρτες, στις συμφωνίες και στη διαμόρφωση της ίδιας της έννοιας της κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr