Η Σύνοδος Τραμπ–Σι και το Τέλος της Αμερικανικής Διαχείρισης Κρίσεων

Η Ουάσιγκτον, το Ιράν και η Ταϊβάν αποκαλύπτουν τα όρια της αμερικανικής ισχύος στην εποχή του ανταγωνισμού με την Κίνα

Η επικείμενη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως μια διμερής διπλωματική επαφή. Αντιθέτως, εξελίσσεται σε τεστ στρατηγικής αντοχής για τις Ηνωμένες Πολιτείες: κατά πόσο μπορούν ακόμη να διαχειριστούν ταυτόχρονες διεθνείς κρίσεις με όρους κυριαρχίας.

Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν ζητήματα όπως το Ιράν, η Ταϊβάν, το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη, τα πυρηνικά και οι σπάνιες γαίες. Όμως το πραγματικό διακύβευμα είναι βαθύτερο: η σταδιακή φθορά της ικανότητας της Ουάσιγκτον να μετατρέπει τη στρατιωτική της υπεροχή σε σταθερό πολιτικό έλεγχο.

Το Ιράν ως “stress test” της αμερικανικής στρατηγικής

Η κρίση γύρω από το Ιράν λειτουργεί ως καθρέφτης των αντιφάσεων της αμερικανικής ισχύος. Η σύγκρουση γύρω από τον Περσικό Κόλπο, οι διακοπές στη ναυσιπλοΐα και η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη προκαλέσει διεθνείς οικονομικές αναταράξεις.

Όπως σημειώνεται σε διεθνείς αναλύσεις, οι αγορές πετρελαίου αντιδρούν άμεσα σε κάθε κλιμάκωση, με τον φόβο παρατεταμένης σύγκρουσης να επηρεάζει τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.

Η ουσία είναι ότι το Στενό του Ορμούζ δεν αποτελεί απλώς γεωγραφικό πέρασμα αλλά παγκόσμιο ενεργειακό “chokepoint”, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι κάθε στρατιωτική ένταση μετατρέπεται αυτόματα σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Η στρατηγική των κυρώσεων και τα όριά της

Η Ουάσιγκτον έχει βασιστεί επί χρόνια σε αυτό που αποκαλείται «μέγιστη πίεση» (maximum pressure), μέσω κυρώσεων, ναυτικής αποτροπής και οικονομικής απομόνωσης.

Όμως αυτή η στρατηγική παρουσιάζει δομικά όρια:

• Δεν οδηγεί απαραίτητα σε πολιτική αλλαγή
• Ενισχύει παράλληλες οικονομικές δικτυώσεις
• Μετατοπίζει εμπορικές ροές προς μη δυτικούς παίκτες
• Δημιουργεί νέες εξαρτήσεις εκτός δυτικού συστήματος

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αμερικανικές κυρώσεις που ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εντάσσονται σε μια λογική αποδόμησης δικτύων προμήθειας όπλων και τεχνολογίας προς το Ιράν, χωρίς όμως εγγύηση πολιτικής επίλυσης.

Η αναπόφευκτη είσοδος της Κίνας

Το κρίσιμο σημείο της εξίσωσης είναι ότι η Κίνα έχει εξελιχθεί στον βασικό εμπορικό δίαυλο του Ιράν, απορροφώντας πάνω από το 80% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου σύμφωνα με διεθνή δεδομένα ενεργειακής παρακολούθησης.

Έτσι, η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε ένα στρατηγικό παράδοξο: αφού συνέβαλε στη δημιουργία ενός καθεστώτος κυρώσεων που ώθησε το Ιράν προς την κινεζική οικονομική σφαίρα, τώρα καλείται να ζητήσει από το Πεκίνο να λειτουργήσει ως ρυθμιστής της ίδιας κρίσης.

Ταϊβάν: Σταθερότητα με όρους αβεβαιότητας

Στον Ειρηνικό, η κατάσταση είναι διαφορετική αλλά εξίσου εύθραυστη. Η αμερικανική πολιτική για την Ταϊβάν βασίζεται σε ένα σύνθετο νομικό και πολιτικό πλαίσιο, χωρίς όμως πλήρη στρατηγική βεβαιότητα.

Η αντίφαση είναι εμφανής:

• ισχυρές δεσμεύσεις αποτροπής
• αλλά ταυτόχρονα πολιτική ευελιξία και διαπραγματευτική αβεβαιότητα

Για την Ταϊβάν, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η πίεση του Πεκίνου, αλλά και η πιθανότητα η αμερικανική υποστήριξη να καταστεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ένα ευρύτερο παζάρι συμφερόντων.

Το δομικό πρόβλημα της αμερικανικής ισχύος

Ιράν και Ταϊβάν, παρότι διαφορετικές περιπτώσεις, αναδεικνύουν ένα κοινό μοτίβο:

• η στρατιωτική ισχύς δημιουργεί κρίσεις αντί να τις επιλύει
• η οικονομική πίεση αναδιαμορφώνει αντί να ελέγχει τα δίκτυα ισχύος
• η διπλωματία γίνεται αντιδραστική αντί προληπτική

Το αποτέλεσμα είναι μια εξωτερική πολιτική που συχνά παράγει κρίσεις και στη συνέχεια βασίζεται σε άλλους παίκτες —συχνά αντιπάλους— για τη διαχείρισή τους.

 Το τεστ Τραμπ–Σι

Η σύνοδος κορυφής δεν αφορά μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας. Αποτελεί δοκιμασία για το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν ακόμη να λειτουργήσουν ως παγκόσμιος διαχειριστής κρίσεων ή αν εισέρχονται σε μια εποχή όπου η ισχύς τους είναι περισσότερο αποσταθεροποιητική παρά ρυθμιστική.

Η βασική πρόκληση συνοψίζεται σε μία πρόταση:η στρατιωτική υπεροχή χωρίς πολιτικό έλεγχο δεν παράγει τάξη — παράγει διαρκή κρίση.

Πηγή: pagenews.gr