Η Ελλάδα βγαίνει από τη «λίστα επιτήρησης» της Ευρώπης – Αλλά η πραγματική δοκιμασία τώρα αρχίζει

Η Ελλάδα πέτυχε κάτι που πριν από μία δεκαετία έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αφαιρέσει τη χώρα από τη λίστα των κρατών-μελών που αντιμετωπίζουν Μακροοικονομικές Ανισορροπίες, κλείνοντας ουσιαστικά τον τελευταίο θεσμικό φάκελο που παρέμενε ανοιχτός από την εποχή της κρίσης χρέους.

Δεκαπέντε χρόνια μετά το πρώτο μνημόνιο, η χώρα που απείλησε τη συνοχή της Ευρωζώνης παύει να θεωρείται πηγή συστημικού κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία.

• Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο συμβολισμό.
• Αλλά οι αγορές δεν λειτουργούν με συμβολισμούς.
• Λειτουργούν με αριθμούς.
• Και οι αριθμοί είναι πράγματι εντυπωσιακοί.

Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, υπερδιπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώθηκε στο 0,9%. Για το 2026 η Κομισιόν προβλέπει νέα ανάπτυξη 1,8%, όταν η Ευρωζώνη αναμένεται να κινηθεί εκ νέου σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα.

Παράλληλα, η Ελλάδα κατέγραψε δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ το 2025, σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της Ευρώπης εξακολουθεί να παλεύει με ελλείμματα και αυξανόμενα δημοσιονομικά βάρη.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στο δημόσιο χρέος.

Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε στο 146,1% το 2025 και σύμφωνα με τις προβλέψεις θα φτάσει στο 134,4% έως το 2027. Πρόκειται για μία από τις ταχύτερες αποκλιμακώσεις χρέους που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη μετά την πανδημία.

Με όρους αγορών, η Ελλάδα πέρασε από το στάδιο της επιβίωσης στο στάδιο της αξιοπιστίας.

Από «πρόβλημα της Ευρώπης» σε παράδειγμα δημοσιονομικής προσαρμογής

Το πολιτικό βάρος της απόφασης είναι μεγαλύτερο από όσο δείχνει ο τεχνικός τίτλος της έκθεσης.

Το 2010 η Ελλάδα αποτέλεσε το επίκεντρο της μεγαλύτερης κρίσης στην ιστορία του ευρώ.

Το 2026 οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν επισήμως ότι οι ανισορροπίες που χαρακτήριζαν την οικονομία — υψηλό χρέος, τραπεζική αδυναμία, δημοσιονομικά ελλείμματα και εξωτερικές ευπάθειες — έχουν σε μεγάλο βαθμό περιοριστεί. (

Η μεταβολή είναι τόσο μεγάλη ώστε αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν πλέον πιθανό η Ελλάδα να χάσει μέσα στα επόμενα χρόνια ακόμη και τον τίτλο της πιο υπερχρεωμένης οικονομίας της Ευρωζώνης, καθώς η Ιταλία αναμένεται να την ξεπεράσει σε λόγο χρέους προς ΑΕΠ.

Για μια χώρα που βρισκόταν στο χείλος της εξόδου από το ευρώ, η εικόνα αυτή συνιστά ιστορική ανατροπή.

Το σημείο που η αφήγηση γίνεται πιο σύνθετη

Ωστόσο, η έξοδος από τις μακροοικονομικές ανισορροπίες δεν σημαίνει έξοδο από όλες τις αδυναμίες.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε απόλυτους όρους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εξακολουθεί να παρουσιάζει ελλείμματα, ενώ η οικονομική ανάπτυξη στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στον τουρισμό, στις υπηρεσίες, στην κατανάλωση και στους ευρωπαϊκούς πόρους.

Παράλληλα, η ανεργία υποχωρεί αλλά παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο αδύναμα σημεία της οικονομίας.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα έλυσε σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα της σταθερότητας.

Δεν έχει ακόμη λύσει πλήρως το πρόβλημα της ευημερίας.

Η νέα ευρωπαϊκή εποχή και η γεωοικονομική ευκαιρία

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία.

Η απόφαση της Κομισιόν συμπίπτει με μια βαθιά μετατόπιση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων.

Η Ευρώπη εγκαταλείπει σταδιακά την εποχή της λιτότητας και εισέρχεται σε μια εποχή στρατηγικών επενδύσεων σε ενέργεια, άμυνα και υποδομές.

Οι νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που επιτρέπουν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις στην ενεργειακή ασφάλεια δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας για χώρες με κρίσιμη γεωγραφική θέση. Και λίγες χώρες βρίσκονται σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα.

Από τους ενεργειακούς διαδρόμους της Ανατολικής Μεσογείου μέχρι τα λιμάνια, τα δίκτυα ηλεκτρικής διασύνδεσης και τις υποδομές LNG, η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά από δημοσιονομικό πρόβλημα της Ευρώπης σε γεωοικονομικό περιουσιακό στοιχείο της Ευρώπης.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα πίσω από την έκθεση των Βρυξελλών.

Η χώρα κέρδισε το στοίχημα της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.

Το επόμενο στοίχημα είναι πολύ μεγαλύτερο:

• να μετατρέψει αυτή την αξιοπιστία σε διατηρήσιμη παραγωγική ισχύ, υψηλότερα εισοδήματα και πραγματική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό πυρήνα.
• Γιατί η ιστορία της ελληνικής κρίσης τελείωσε.
• Η ιστορία της ελληνικής αναβάθμισης μόλις ξεκινά.

Η Μεγάλη Απομόχλευση της Ελλάδας

Από το σοκ της πανδημίας στην ταχύτερη μείωση χρέους της Ευρώπης

Χρέος (% ΑΕΠ)

220 ┤ 210 ┤● 2020 200 ┤ 190 ┤● 2021 180 ┤● 2022 170 ┤ 160 ┤● 2023 150 ┤● 2024 140 ┤● 2025 130 ┤● 2027 └──────────────────▶ 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2027

▼ -75 ποσοστιαίες μονάδες σε 7 χρόνια

Η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει το υψηλότερο χρέος στην ΕΕ, αλλά καταγράφει τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωζώνη.

Ελλάδα vs Ευρωζώνη

Η ανάπτυξη παραμένει υπερδιπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου

Ανάπτυξη 2025

Ελλάδα      ████████████ 2,1%

Ευρωζώνη    █████ 0,9%

Η Επιστροφή στην Κανονικότητα

Timeline

Οι Τράπεζες

Από τα «κόκκινα» δάνεια στην εξυγίανση

Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια

50% ┤● 40% ┤ 30% ┤● 20% ┤ 10% ┤● 5% ┤● 0% └────────────▶ 2016 2020 2023 2025

Το Νέο Ευρωπαϊκό Στοίχημα

Από τη λιτότητα στις επενδύσεις

Το ελληνικό story σε έναν αριθμό

Από το 209% στο 134%

Ελλάδα 2026

Η έξοδος από τη λίστα των ανισορροπιών κλείνει τον κύκλο της κρίσης.

Η μάχη της σύγκλισης μόλις αρχίζει Πηγή: pagenews.gr