Ο ΤΡΑΜΠ ΒΟΜΒΑΡΔΙΖΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΕΙ: Η νέα στρατηγική πίεσης που φέρνει τη Μέση Ανατολή στο όριο

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΟΜΒΩΝ

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επαναφέρει ένα δόγμα που έχει σημαδέψει πολλές στιγμές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής:

Πρώτα η στρατιωτική πίεση. Μετά η διαπραγμάτευση.

Το βράδυ της Τετάρτης, αμερικανικά αεροσκάφη και ναυτικές δυνάμεις εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον στόχων στο Ιράν. Σύμφωνα με την CENTCOM, οι επιχειρήσεις στόχευσαν συστήματα επιτήρησης, επικοινωνιών και αεράμυνας, με την Ουάσιγκτον να υποστηρίζει ότι πρόκειται για «αυτοάμυνα» απέναντι στη συνεχιζόμενη ιρανική επιθετικότητα.

Όμως πίσω από τη στρατιωτική γλώσσα κρύβεται ένας ευρύτερος πολιτικός στόχος:

Η εξαναγκαστική επιστροφή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΥ ΟΙΚΟΥ

Λίγες ώρες πριν ξεκινήσουν οι επιδρομές, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει δημόσια ότι η ιρανική ηγεσία «καθυστερεί υπερβολικά» τις συνομιλίες.

Η φράση που κυριάρχησε στην Ουάσιγκτον ήταν ότι η Τεχεράνη «παίζει παιχνίδια».

Το βράδυ, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ επιχείρησε να εξηγήσει τη λογική της κυβέρνησης:

«Οι επιθέσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής μας θέσης.»

Η δήλωση αυτή είναι αποκαλυπτική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρουσιάζουν τα πλήγματα ως προετοιμασία εισβολής ή αλλαγής καθεστώτος.

Τα παρουσιάζουν ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.

Ωστόσο, στην ιστορία της Μέσης Ανατολής, η γραμμή μεταξύ πίεσης και πολέμου υπήρξε πάντοτε εξαιρετικά λεπτή.

Η ΙΡΑΝΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΗΡΘΕ ΑΜΕΣΑ

Η Τεχεράνη δεν άφησε αναπάντητες τις αμερικανικές επιδρομές.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, πραγματοποιήθηκαν δύο κύματα επιχειρήσεων εναντίον δεκαοκτώ στρατιωτικών στόχων.

Ανεξάρτητη επιβεβαίωση δεν υπήρξε άμεσα.

Ωστόσο, το πολιτικό μήνυμα ήταν σαφές:

Το Ιράν θέλει να δείξει ότι κάθε αμερικανικό χτύπημα θα έχει κόστος.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Το ενδιαφέρον στοιχείο της κρίσης δεν είναι μόνο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Είναι ο πόλεμος των αφηγήσεων.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιδρομές αποτελούν μέσο αποτροπής.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι αποτελούν απόδειξη αμερικανικής αδυναμίας και αποτυχίας της διπλωματίας.

Και οι δύο πλευρές προσπαθούν να πείσουν όχι μόνο τους αντιπάλους τους αλλά και το διεθνές κοινό ότι διαθέτουν την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Σε αυτή τη μάχη αντιλήψεων, κάθε πύραυλος έχει και πολιτικό στόχο.

Η ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΣΚΙΑ

Στο κέντρο της κρίσης βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν μια συμφωνία που θα περιορίσει δραστικά ή θα εξαλείψει τις δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου της χώρας.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα και ζητά άρση κυρώσεων και απελευθέρωση δεσμευμένων κεφαλαίων.

Οι δύο πλευρές συνεχίζουν έμμεσες επαφές.

Αλλά κάθε νέα στρατιωτική κλιμάκωση κάνει μια πολιτική συμφωνία πιο δύσκολη.

ΓΙΑΤΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ

Η λογική της αμερικανικής στρατηγικής είναι σχετικά απλή.

Η κυβέρνηση πιστεύει ότι το Ιράν αντιμετωπίζει οικονομική πίεση, στρατιωτική φθορά και περιφερειακές προκλήσεις.

Εκτιμά ότι μια συνδυασμένη πολιτική κυρώσεων και αεροπορικών επιθέσεων μπορεί να αναγκάσει την ιρανική ηγεσία να αποδεχθεί όρους που προηγουμένως απέρριπτε.

Το ερώτημα είναι αν η ανάλυση αυτή είναι σωστή.

Διότι η ιστορία δείχνει ότι πολλά κράτη υπό πίεση δεν υποχωρούν.

Αντίθετα, συχνά σκληραίνουν τη στάση τους.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΡΙΣΚΟ

Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει ότι οι επιδρομές δεν στοχεύουν στην έναρξη ενός νέου πολέμου.

Αλλά κάθε νέα ανταλλαγή πυρών αυξάνει τον κίνδυνο ενός λάθους υπολογισμού.

Ένας πύραυλος που θα πετύχει αμερικανικό στόχο.

Μια επίθεση που θα προκαλέσει μεγάλες απώλειες.

Μια ναυτική σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο.

Αρκεί ένα μόνο περιστατικό για να μετατρέψει την πολιτική πίεσης σε ανοιχτή πολεμική αναμέτρηση.

Η στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην πεποίθηση ότι η αντοχή μπορεί να εξαντλήσει την αμερικανική πίεση.

Το αποτέλεσμα θα κριθεί όχι μόνο από τα όπλα αλλά και από το ποια πλευρά θα αντέξει περισσότερο πολιτικά, οικονομικά και στρατηγικά.

Μέχρι τότε, η Μέση Ανατολή παραμένει εγκλωβισμένη σε μια επικίνδυνη λογική:

Οι βόμβες χρησιμοποιούνται για να φέρουν μια συμφωνία πιο κοντά. Αλλά κάθε νέα βόμβα μπορεί να την απομακρύνει ακόμη περισσότερο.