Τραμπ κατά Σάντσεθ: Το εμπόριο γίνεται όπλο – Νέα στρατηγική πίεσης προς την Ευρώπη

Ο Αμερικανός πρόεδρος συνδέει για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά το ΝΑΤΟ, το Ιράν και το εμπόριο, μετατρέποντας την οικονομία σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης προς τους συμμάχους των ΗΠΑ.

Η νέα δημόσια επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά της Ισπανίας από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα επεισόδιο έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Μαδρίτης.

Αποτυπώνει μια βαθύτερη μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής, όπου η άμυνα, το εμπόριο, η ενέργεια και η γεωπολιτική αντιμετωπίζονται πλέον ως ενιαίο διαπραγματευτικό εργαλείο.

Η εντολή του προς τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να προχωρήσει σε πάγωμα των εμπορικών σχέσεων με την Ισπανία μπορεί να συναντά σημαντικά νομικά εμπόδια, καθώς η εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: οι οικονομικές σχέσεις μετατρέπονται σε μέσο στρατηγικής πίεσης.

Το νέο δόγμα Τραμπ

Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου επιβεβαιώνει ότι η δεύτερη θητεία του χαρακτηρίζεται από μία διαφορετική αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις.

Για δεκαετίες, το ΝΑΤΟ, οι εμπορικές σχέσεις και οι γεωπολιτικές ισορροπίες λειτουργούσαν ως σχετικά αυτόνομα πεδία πολιτικής.

Ο Τραμπ τα ενοποιεί.

Στο νέο του δόγμα:

• οι αμυντικές δαπάνες,
• οι εμπορικές συμφωνίες,
• η συμμετοχή στις αμερικανικές στρατηγικές επιλογές,
• ακόμη και η στάση απέναντι στο Ιράν,

αποτελούν στοιχεία της ίδιας διαπραγμάτευσης.

Η λογική είναι απλή: όποιος δεν συμβάλλει περισσότερο στην κοινή ασφάλεια, δεν μπορεί να απολαμβάνει χωρίς κόστος τα οικονομικά οφέλη της στρατηγικής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ισπανία στο επίκεντρο

Η αφορμή ήταν η άρνηση της κυβέρνησης Σάντσεθ να δεσμευθεί στον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ.

Ο Τραμπ επανήλθε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα.

«Δεν θέλω καμία εμπορική σχέση μαζί τους.»

Η δήλωση δεν αφορά μόνο την Ισπανία.

Αποτελεί προειδοποίηση προς κάθε σύμμαχο που θεωρεί ότι μπορεί να απολαμβάνει την αμερικανική στρατιωτική προστασία χωρίς αντίστοιχη οικονομική συνεισφορά.

Το Ιράν περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κρίση

Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση βρίσκεται και ένα δεύτερο μέτωπο.

Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται ιδιαίτερα δυσαρεστημένη από την άρνηση της Ισπανίας να διευκολύνει αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις που σχετίζονται με το Ιράν.

Η στάση της Μαδρίτης αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ισπανία φιλοξενεί δύο από τις σημαντικότερες αμερικανικές βάσεις στη Μεσόγειο, οι οποίες αποτελούν κρίσιμους κόμβους για ναυτικές και αεροπορικές επιχειρήσεις.

Έτσι, η διαφωνία δεν αφορά μόνο τις αμυντικές δαπάνες, αλλά επεκτείνεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή.

Ο Ρούτε επιχειρεί να αποτρέψει τη ρήξη

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προσπάθησε να χαμηλώσει τους τόνους.

Αναγνώρισε ότι η Ισπανία αύξησε σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες, φθάνοντας περίπου στο 2% του ΑΕΠ, υπογραμμίζοντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω πρόοδο.

Η παρέμβασή του αποτυπώνει την αγωνία της Συμμαχίας να αποφύγει μια νέα εσωτερική κρίση σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.

Η απάντηση της Μαδρίτης

Η κυβέρνηση Σάντσεθ αντιμετώπισε τις δηλώσεις Τραμπ με ψυχραιμία.

Το γραφείο του Ισπανού πρωθυπουργού επανέλαβε ότι οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ισχυρές και επισήμανε ότι η εμπορική πολιτική δεν αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών-μελών αλλά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Ισπανία εμφανίζει εμπορικό έλλειμμα έναντι των ΗΠΑ, περιορίζοντας έτσι την αποτελεσματικότητα μιας μονομερούς αμερικανικής πίεσης.

Το εμπόριο γίνεται εργαλείο εξωτερικής πολιτικής

Η νέα παρέμβαση του Τραμπ επιβεβαιώνει μια ευρύτερη τάση.

Οι δασμοί, οι εμπορικοί περιορισμοί και οι οικονομικές κυρώσεις παύουν να αποτελούν αποκλειστικά οικονομικά εργαλεία.

Μετατρέπονται σε μέσα άσκησης γεωπολιτικής επιρροής.

Η ίδια λογική εφαρμόστηκε απέναντι:

• στην Κίνα,
• στον Καναδά,
• στο Μεξικό,
• στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
• αλλά και σε συμμάχους που δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις αμερικανικές στρατηγικές επιλογές.

Το εμπόριο εντάσσεται πλέον στην ευρύτερη αρχιτεκτονική εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία υπό νέα πίεση

Η υπόθεση αναδεικνύει και ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίλημμα.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να ασκήσει πολιτική πίεση σε ένα κράτος-μέλος, όμως δεν μπορεί εύκολα να παρακάμψει τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η κοινή εμπορική πολιτική λειτουργεί ως θεσμική ασπίδα απέναντι σε μονομερείς πιέσεις.

Ταυτόχρονα όμως, η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να διαμορφώσει ενιαία απάντηση απέναντι στις νέες μορφές οικονομικής πίεσης.

Μια νέα εποχή στις διατλαντικές σχέσεις

Η σύγκρουση Τραμπ–Σάντσεθ υπερβαίνει κατά πολύ το ζήτημα των αμυντικών δαπανών.

Αναδεικνύει μια νέα αντίληψη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, όπου:

• η άμυνα,
• το εμπόριο,
• η ενεργειακή ασφάλεια,
• οι κυρώσεις,
• και η γεωπολιτική ευθυγράμμιση

αντιμετωπίζονται ως ενιαίο πακέτο διαπραγμάτευσης.

Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές: η οικονομική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνδέεται ολοένα και περισσότερο με τις στρατηγικές επιλογές κάθε συμμάχου.

Οι Σύνοδοι Κορυφής του ΝΑΤΟ δεν είναι πλέον μόνο φόρουμ για την άμυνα. Εξελίσσονται σε χώρους όπου επαναπροσδιορίζονται ταυτόχρονα οι ισορροπίες στο εμπόριο, στην ενέργεια, στη βιομηχανική πολιτική και στη συνολική γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Δύσης.

Πηγή: pagenews.gr