ΣΥΡΙΖΑ: Το πολιτικό «brain drain» που αναδιαμορφώνει την αντιπολίτευση

Ο ΣΥΡΙΖΑ διανύει ίσως τη βαθύτερη κρίση της μεταπολιτευτικής του πορείας. Ένα κόμμα που πριν από λίγα χρόνια κυβερνούσε τη χώρα και αποτελούσε τον βασικό εκφραστή της Κεντροαριστεράς, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο όχι μόνο με τη δημοσκοπική του κατάρρευση, αλλά και με μια πρωτοφανή εσωτερική αποσύνθεση που αποτυπώνεται πλέον και στους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.

Μέσα σε λιγότερο από δύο εικοσιτετράωρα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε επτά ακόμη βουλευτές μέσω ανεξαρτητοποιήσεων, με αποτέλεσμα η Κοινοβουλευτική Ομάδα να περιοριστεί στους 17 βουλευτές, υποχωρώντας πλέον κάτω ακόμη και από το ΚΚΕ, το οποίο διαθέτει 21 έδρες.

Η εξέλιξη αυτή δεν έχει μόνο συμβολική σημασία. Αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα στην εικόνα αξιοπιστίας και συνοχής ενός κόμματος που εξακολουθεί να αναζητά ταυτότητα μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες και τις αλλεπάλληλες εσωκομματικές συγκρούσεις.

Το “κύμα” ανεξαρτητοποιήσεων

Το νέο κύμα αποχωρήσεων ξεκίνησε με τους Γιώργο Ψυχογιό, Ανδρέα Παναγιωτόπουλο και Γιώργο Γαβρήλο και συνεχίστηκε με τους Απόστολο Μεϊκόπουλο, Χάρη Μαμουλάκη και Μαρίνα Κοντοτόλη, οι οποίοι γνωστοποίησαν στον Πρόεδρο της Βουλής ότι αποχωρούν από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, διατηρώντας την έδρα τους ως ανεξάρτητοι.

Στις απώλειες προστέθηκε και η Μυρτώ Κοροβέση, η οποία είχε ήδη επιλέξει να ανεξαρτητοποιηθεί αμέσως μετά την ορκωμοσία της και πλέον συνδέεται πολιτικά με τους Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο του Στέφανου Κασσελάκη.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα πολιτικό ντόμινο, καθώς πληροφορίες από την Κουμουνδούρου αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και νέες αποχωρήσεις τις επόμενες ημέρες.

Η σκιά της ηγεσίας

Οι εξελίξεις αυτές συμπίπτουν με την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την ηγεσία του κόμματος, ανοίγοντας νέο κύκλο εσωκομματικών διεργασιών.

Κατά την πρώτη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας εξελέγη ομόφωνα ο Γιάννης Αμανατίδης ως νέος γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ενώ το Σάββατο αναμένεται η εκλογή νέου επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και ακολούθως η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής.

Ωστόσο, ούτε αυτή η διαδικασία εξελίχθηκε χωρίς εντάσεις.

Η αποχή Φάμελλου και η σύγκρουση για Πολάκη

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία απέκτησε η απόφαση του Σωκράτη Φάμελλου να μην συμμετάσχει στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε έντονη διαφωνία με τον τρόπο που οργανώθηκε η διαδικασία εκλογής του νέου γραμματέα, θεωρώντας ότι προηγήθηκε σκόπιμα της εκλογής επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας προκειμένου να διευκολυνθεί η επιστροφή του Παύλου Πολάκη.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο κ. Φάμελλος χαρακτήρισε την επιλογή αυτή «απαράδεκτη μεθόδευση», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τόσο τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες όσο και τις πολιτικές αρχές της Αριστεράς.

Η αποχή του δεν ερμηνεύεται απλώς ως προσωπική διαφωνία. Αντανακλά το βαθύ ρήγμα που εξακολουθεί να χωρίζει διαφορετικές τάσεις και πολιτικές αντιλήψεις στο εσωτερικό του κόμματος.

Ο Πολάκης επιστρέφει

Την ίδια στιγμή, όλα δείχνουν ότι ο Παύλος Πολάκης επιστρέφει στην Κοινοβουλευτική Ομάδα.

Η σχετική επιστολή αναμένεται να αναγνωστεί στην Ολομέλεια της Βουλής τις επόμενες ημέρες, εξέλιξη που επαναφέρει στο επίκεντρο μία από τις πιο πολωτικές προσωπικότητες του ΣΥΡΙΖΑ.

Η επιστροφή του ενισχύει μια διαφορετική πολιτική γραμμή στο εσωτερικό του κόμματος, περισσότερο συγκρουσιακή απέναντι τόσο στην κυβέρνηση όσο και στους εσωκομματικούς αντιπάλους.

Το μήνυμα των αποχωρούντων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δήλωση του Χάρη Μαμουλάκη, ο οποίος συνέδεσε την αποχώρησή του με τις γενικότερες ανακατατάξεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

«Οι ευρύτερες μεταβολές που συντελούνται στον χώρο της Κεντροαριστεράς και οι εξελίξεις στο έως χθες κόμμα μου με οδήγησαν στην απόφαση να προχωρήσω στην ανεξαρτητοποίησή μου», ανέφερε, προσθέτοντας:

«Κάθε τι που φέρνει μια αλλαγή, φέρνει μαζί του και τη δύναμη της ελπίδας.»

Η διατύπωση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι αρκετοί πρώην βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ δεν βλέπουν πλέον προοπτική πολιτικής ανασυγκρότησης μέσα από το σημερινό κομματικό σχήμα.

Η Κεντροαριστερά σε νέα φάση αναδιάταξης

Πέρα από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ, οι εξελίξεις επηρεάζουν συνολικά τον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση του ως βασικός εκφραστής της προοδευτικής αντιπολίτευσης, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσονται νέες πολιτικές πρωτοβουλίες γύρω από τον Στέφανο Κασσελάκη και άλλες κινήσεις που διεκδικούν ρόλο στον ίδιο πολιτικό χώρο.

Η διάσπαση της κοινοβουλευτικής δύναμης του ΣΥΡΙΖΑ ενδέχεται να επιταχύνει αυτές τις διεργασίες, καθώς οι ανεξάρτητοι βουλευτές αποτελούν δυνητική δεξαμενή για νέους πολιτικούς σχηματισμούς ή μελλοντικές συνεργασίες.

Το θεσμικό αποτύπωμα

Η υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ στους 17 βουλευτές έχει και θεσμική διάσταση.

Αν και το κόμμα διατηρεί τα κοινοβουλευτικά του δικαιώματα, η μείωση της δύναμής του περιορίζει την πολιτική του επιρροή στη Βουλή και ενισχύει την εικόνα ενός κόμματος που δυσκολεύεται να διατηρήσει ακόμη και τη στοιχειώδη οργανωτική συνοχή.

Το γεγονός ότι το ΚΚΕ διαθέτει πλέον μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα αποτελεί ένα ιδιαίτερα ισχυρό πολιτικό και συμβολικό μήνυμα για τις μεταβολές που συντελούνται στον χώρο της Αριστεράς.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ δεν αφορά μόνο ένα κόμμα. Αφορά συνολικά τη φυσιογνωμία της ελληνικής αντιπολίτευσης.

Καθώς η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να κυριαρχεί πολιτικά, η αδυναμία συγκρότησης ενός ισχυρού και συνεκτικού εναλλακτικού πόλου δημιουργεί ένα νέο πολιτικό τοπίο, όπου η αντιπολίτευση εμφανίζεται περισσότερο κατακερματισμένη από ποτέ.

Το ερώτημα που πλέον τίθεται δεν είναι μόνο ποιος θα ηγηθεί του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αν το κόμμα μπορεί να ανασυγκροτηθεί ως ενιαία πολιτική δύναμη ή αν η σημερινή κρίση αποτελεί την αρχή μιας βαθύτερης αναδιάταξης της ελληνικής Κεντροαριστεράς.