Ο Σίσι μπροστά στην παγίδα της Υεμένης — Σαουδική Αραβία, Σουέζ και το δίλημμα της εμπλοκής

Η Αίγυπτος εξετάζει στρατιωτική συνδρομή στο Ριάντ απέναντι στους Χούθι, αλλά η ψηφοφορία μετατέθηκε για τις 26 Οκτωβρίου — Οι οικονομικοί δεσμοί με τον Κόλπο, η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας και ο φόβος μιας αποστολής χωρίς σαφή όρια.

Η Αίγυπτος πλησιάζει σε μια απόφαση με συνέπειες που ξεπερνούν τη διμερή σχέση της με τη Σαουδική Αραβία. Ο πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ζητά εξουσιοδότηση για στρατιωτική υποστήριξη του βασιλείου, εφόσον το Ριάντ τη ζητήσει, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι αυξάνουν την πίεση στις σαουδαραβικές υποδομές.

Η τελική κοινοβουλευτική απόφαση παραμένει ανοιχτή. Έπειτα από δύο κλειστές συνεδριάσεις, η ψηφοφορία μετατέθηκε για τις 26 Οκτωβρίου, παρατείνοντας τη συζήτηση για το εύρος, τον σκοπό και τους κινδύνους μιας πιθανής αποστολής.

Για το Κάιρο, η εξίσωση συνδέει την ασφάλεια ενός στενού συμμάχου με τις δικές του οικονομικές ανάγκες και θαλάσσιες αρτηρίες. Μια ισχυρότερη στρατιωτική παρουσία θα μπορούσε να προστατεύσει κρίσιμα συμφέροντα. Θα μπορούσε, όμως, και να διευρύνει την έκθεση της Αιγύπτου σε μια σύγκρουση με αβέβαιο τέλος.

Η δέσμευση του Σίσι και η εκκρεμής εξουσιοδότηση

Στη δημόσια παρέμβασή του, ο Σίσι υπογράμμισε την υποστήριξη προς τους συμμάχους του Κόλπου και δήλωσε ότι η Αίγυπτος θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία τους.

Το Εθνικό Συμβούλιο Άμυνας, που συνεδρίασε στις 18 Οκτωβρίου υπό την προεδρία του, εξέφρασε πλήρη αλληλεγγύη στη Σαουδική Αραβία.

Στην επίσημη ανακοίνωση περιλαμβάνεται η παροχή «όλων των αναγκαίων και δυνατών μορφών υποστήριξης» για την προστασία της ασφάλειας, της σταθερότητας και της εδαφικής ακεραιότητας του βασιλείου.

Το Συμβούλιο συνέδεσε επίσης τη σαουδαραβική εθνική ασφάλεια με την αιγυπτιακή και την αραβική ασφάλεια, ενώ ζήτησε συνέχιση των διπλωματικών προσπαθειών αποκλιμάκωσης.

Η πολιτική κατεύθυνση είναι σαφής. Η συγκεκριμένη επιχειρησιακή μορφή της συνδρομής, ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί δημόσια.

Γιατί η Βουλή ζητά χρόνο

Η μετάθεση της ψηφοφορίας αναδεικνύει τη βαρύτητα της απόφασης.

Το αιγυπτιακό Σύνταγμα προβλέπει πλειοψηφία δύο τρίτων για την αποστολή ενόπλων δυνάμεων σε πολεμική αποστολή εκτός συνόρων, μετά από διαβούλευση με το Εθνικό Συμβούλιο Άμυνας.

Το Αιγυπτιακό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ανακοίνωσε ότι οι βουλευτές του θα απέχουν, υποστηρίζοντας πως δεν έχουν δοθεί επαρκείς πληροφορίες για τους στόχους, το εύρος, τη διάρκεια, το κόστος και τους κινδύνους για το προσωπικό.

Παράλληλα με την υποστήριξή του στην ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας, ζήτησε αποφυγή μιας στρατιωτικής δέσμευσης χωρίς χρονικά και επιχειρησιακά όρια.

Ο μεγάλος ιμάμης του Αλ Άζχαρ απηύθυνε επίσης έκκληση για επείγουσα μεσολάβηση αραβικών και μουσουλμανικών ηγεσιών, ώστε να περιοριστεί η αιματοχυσία.

Ο Κόλπος στην οικονομική εξίσωση του Καΐρου

Οι σχέσεις της Αιγύπτου με τη Σαουδική Αραβία και τα υπόλοιπα κράτη του Κόλπου έχουν βαθιά οικονομική διάσταση.

Τα εμβάσματα των Αιγυπτίων εργαζομένων στην περιοχή αποτελούν σημαντική πηγή συναλλάγματος και οικογενειακών εισοδημάτων. Οι επενδύσεις, οι καταθέσεις και η χρηματοδοτική στήριξη από τον Κόλπο επηρεάζουν επίσης τα περιθώρια της αιγυπτιακής οικονομίας.

Αυτή η αλληλεξάρτηση αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε περίοδο πιέσεων στις τιμές τροφίμων και καυσίμων. Η προστασία της περιφερειακής σταθερότητας συνδέεται με τις προοπτικές εισοδήματος, επενδύσεων και χρηματοδότησης της ίδιας της Αιγύπτου.

Η οικονομική σχέση, πάντως, δεν αρκεί για να εξηγήσει μόνη της μια ενδεχόμενη στρατιωτική απόφαση. Συνυπάρχει με άμεσους κινδύνους ασφαλείας και με την ανάγκη διατήρησης της αξιοπιστίας του Καΐρου απέναντι στους συμμάχους του.

Σουέζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ: Η ίδια θαλάσσια αλυσίδα

Το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τη ναυσιπλοΐα που κατευθύνεται προς τη Διώρυγα του Σουέζ.

Όταν αυξάνεται ο κίνδυνος στις θαλάσσιες διαδρομές, οι πλοιοκτήτες επανεξετάζουν δρομολόγια, ασφάλιστρα και χρόνους παράδοσης. Η μετατόπιση πλοίων σε μεγαλύτερες διαδρομές επιβαρύνει το εμπόριο και περιορίζει τα έσοδα της διώρυγας.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καταγράφει ότι η κίνηση στο Σουέζ παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα πριν από την κρίση της Ερυθράς Θάλασσας.

Στην έκθεσή του αναφέρεται μέση διέλευση περίπου 39 πλοίων ημερησίως για το οικονομικό έτος 2025–2026, έναντι 73 το 2023.

Για την Αίγυπτο, επομένως, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών αφορά άμεσα μια σημαντική πηγή συναλλάγματος.

Τι μορφή θα μπορούσε να πάρει η υποστήριξη

Οι εκτιμήσεις στρατιωτικών αναλυτών συγκλίνουν περισσότερο σε δυνατότητες αεράμυνας, αεροπορικής και ναυτικής υποστήριξης, παρά σε ευρείας κλίμακας ανάπτυξη αιγυπτιακών χερσαίων δυνάμεων μέσα στην Υεμένη.

Η προστασία σαουδαραβικών εγκαταστάσεων και η ασφάλεια πλοίων αποτελούν διαφορετικές αποστολές από τη συμμετοχή σε επιχειρήσεις ανακατάληψης εδαφών.

Η διάκριση έχει σημασία για τον σχεδιασμό, το κόστος και τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Ακόμη και μια αμυντική αποστολή χρειάζεται σαφείς κανόνες εμπλοκής και πρόβλεψη για το ενδεχόμενο να δεχθούν επίθεση αιγυπτιακές δυνάμεις.

Το Κάιρο διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά η παρουσία ισχυρότερων συμβατικών δυνάμεων δεν εγγυάται την εξουδετέρωση των Χούθι.

Ο κίνδυνος της ασύμμετρης σύγκρουσης

Οι Χούθι αξιοποιούν πυραύλους, drones, διασπορά δυνάμεων και τη γεωγραφία της Υεμένης για να προκαλούν επιπτώσεις πέρα από το άμεσο πεδίο των μαχών.

Η τελευταία κλιμάκωση δείχνει την ένταση της απειλής. Στις 19 Οκτωβρίου, επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους σε στρατόπεδο κυβερνητικών δυνάμεων στην επαρχία Σάμπουα σκότωσε τουλάχιστον 53 στρατιώτες και τραυμάτισε περισσότερους από 200, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Η εξέλιξη αυξάνει την πίεση για ενίσχυση της προστασίας των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και του προσωπικού.

Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει οποιαδήποτε δύναμη αναπτύσσεται σε ένα περιβάλλον όπου οι επιθέσεις μπορούν να εκδηλωθούν σε μεγάλη απόσταση.

Το δίλημμα του Σίσι

Η αιγυπτιακή ηγεσία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις στόχους: να στηρίξει τη Σαουδική Αραβία, να προστατεύσει τη ναυσιπλοΐα και τα οικονομικά της συμφέροντα και να αποφύγει μια παρατεταμένη πολεμική εμπλοκή.

Η περιορισμένη υποστήριξη θα μπορούσε να ενισχύσει την άμυνα του Ριάντ και την επιτήρηση της Ερυθράς Θάλασσας. Η επιτυχία της, όμως, εξαρτάται από συγκεκριμένους στόχους, συντονισμό και δυνατότητα ελέγχου της κλιμάκωσης.

Έως την ψηφοφορία της 26ης Οκτωβρίου, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει το περιεχόμενο της εξουσιοδότησης: ποιες δυνάμεις, για ποια αποστολή, σε ποια περιοχή και για πόσο χρόνο.

Αυτοί οι όροι θα καθορίσουν αν η Αίγυπτος θα ενισχύσει έναν σύμμαχο με ελεγχόμενο κόστος ή θα ανοίξει ένα νέο, απαιτητικό μέτωπο για τη δική της ασφάλεια.

Πηγή: pagenews.gr