Η Μέση Ανατολή στο χείλος νέας έκρηξης: ΗΠΑ και Ιράν ξαναμπαίνουν σε τροχιά πολέμου

Οι επιθέσεις κλιμακώνονται, τα Στενά του Ορμούζ παραλύουν και η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια απειλείται από έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης Ουάσινγκτον–Τεχεράνης

Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να καταρρέει, καθώς οι δύο πλευρές επέστρεψαν σε έναν επικίνδυνο κύκλο στρατιωτικών επιχειρήσεων, πυραυλικών πληγμάτων και απειλών που φέρνουν ξανά τη Μέση Ανατολή αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι η προσωρινή αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί τον προηγούμενο μήνα βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν νέα σειρά επιδρομών κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών βάσεων σε γειτονικές χώρες.

Η αντιπαράθεση πλέον δεν περιορίζεται στο διμερές επίπεδο. Αγγίζει την παγκόσμια οικονομία, τις ενεργειακές αγορές και τις ισορροπίες ασφαλείας από τον Περσικό Κόλπο έως την Ερυθρά Θάλασσα.

Ορμούζ: Το γεωπολιτικό «σημείο ασφυξίας» του πλανήτη

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες παγκοσμίως, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η επαναφορά περιορισμών στη ναυσιπλοΐα από την Τεχεράνη και τα αμερικανικά μέτρα πίεσης κατά ιρανικών λιμανιών έχουν προκαλέσει αναστάτωση στις αγορές ενέργειας.

Για το Ιράν, ο έλεγχος της περιοχής αποτελεί βασικό εργαλείο στρατηγικής πίεσης. Η Τεχεράνη γνωρίζει ότι η δυνατότητα να επηρεάζει τη ροή της ενέργειας προς την Ασία και την Ευρώπη της προσφέρει σημαντικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα.

Για την Ουάσινγκτον, αντίθετα, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στον Ορμούζ αποτελεί κόκκινη γραμμή, καθώς οποιαδήποτε μακροχρόνια διακοπή θα μπορούσε να οδηγήσει σε παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Η στρατηγική του Ιράν: Πίεση χωρίς ολοκληρωτικό πόλεμο

Παρά τη σκληρή ρητορική, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αυξήσει το κόστος για τις ΗΠΑ χωρίς να οδηγηθεί σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση.

Το Ιράν εξακολουθεί να θεωρεί ότι η προηγούμενη συμφωνία αποκλιμάκωσης εξυπηρετούσε σημαντικά συμφέροντά του και δεν επιθυμεί μια στρατιωτική αναμέτρηση που θα μπορούσε να απειλήσει κρίσιμες υποδομές του.

Ωστόσο, η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να δείξει ότι διαθέτει την ικανότητα να πλήξει αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή.

Η πιθανότητα ενεργοποίησης των συμμάχων της Τεχεράνης, όπως οι Χούθι στην Υεμένη, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φόβους της Ουάσινγκτον. Ένα νέο κλείσιμο των στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα δεύτερο μέτωπο στις διεθνείς εμπορικές μεταφορές.

Η αμερικανική απάντηση: Στρατιωτική πίεση και ανοιχτή πόρτα στη διπλωματία

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλή στρατιωτική πίεση απέναντι στην Τεχεράνη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις τους έχουν ως στόχο την υποβάθμιση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και την αποτροπή επιθέσεων κατά αμερικανικών δυνάμεων.

Παράλληλα όμως, η Ουάσινγκτον αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων, επιχειρώντας να συνδυάσει τη στρατιωτική ισχύ με τη διπλωματική πίεση.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η στρατηγική μπορεί να λειτουργήσει ή αν οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο αντιποίνων.

Η διαμάχη για τον Αμερικανό κρατούμενο

Ένα ακόμη επεισόδιο που επιβαρύνει το κλίμα αφορά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι το Ιράν απελευθέρωσε Αμερικανό πολίτη που κρατούνταν στη χώρα.

Η ιρανική δικαιοσύνη αμφισβήτησε την ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε απελευθέρωση ή ανταλλαγή Αμερικανού κρατουμένου.

Η διαφωνία αυτή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο καχυποψίας στις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο χωρών.

Η Ρωσία, η Κίνα και ο νέος ανταγωνισμός ισχύος

Η κρίση ΗΠΑ–Ιράν δεν εξελίσσεται σε κενό. Η Ρωσία και η Κίνα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο χώρο για τα ενεργειακά και στρατηγικά τους συμφέροντα.

Η Μόσχα διατηρεί σημαντικές σχέσεις με την Τεχεράνη, ενώ το Πεκίνο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο.

Μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και να αυξήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ Δύσης και αναδυόμενων δυνάμεων.

Ένας νέος κύκλος αστάθειας στη Μέση Ανατολή

Η σημερινή κρίση δείχνει ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν παραμένει ένα από τα πιο επικίνδυνα γεωπολιτικά μέτωπα του κόσμου.

Τα στρατιωτικά πλήγματα, η απειλή αποκλεισμών και η αβεβαιότητα γύρω από τις διαπραγματεύσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ένα λάθος υπολογισμένο βήμα μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη σύγκρουση.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: ή θα επικρατήσει η διπλωματία ή η περιοχή κινδυνεύει να εισέλθει σε έναν νέο, πιο επικίνδυνο κύκλο πολέμου.

Πηγή: pagenews.gr