Το Ιράν σε τροχιά εσωτερικής σύγκρουσης–Οι σκληροπυρηνικοί βλέπουν πραξικόπημα μετά την εκεχειρία με ΗΠΑ

Η εύθραυστη εκεχειρία με την Ουάσιγκτον, η απουσία του νέου Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και η ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ μετριοπαθών και σκληροπυρηνικών αποκαλύπτουν ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ισλαμική Δημοκρατία ίσως βρίσκεται πλέον στο εσωτερικό της.

Η κρίση μεταφέρεται από το μέτωπο στους διαδρόμους της εξουσίας

Η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να περνά σε δεύτερο πλάνο, καθώς στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας εξελίσσεται μια σκληρή μάχη για τον έλεγχο της εξουσίας.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, οι πλέον ακραίες παρατάξεις του καθεστώτος κατηγορούν πλέον κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους ότι οργανώνουν ένα «ήπιο πραξικόπημα», εκμεταλλευόμενοι την απουσία του νέου Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιου και διαδόχου του εκλιπόντος Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Οι κατηγορίες αυτές αποκαλύπτουν ότι η σύγκρουση στο Ιράν δεν αφορά πλέον μόνο τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τη διαδοχή της εξουσίας στο εσωτερικό του θεοκρατικού καθεστώτος.

Η απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τροφοδοτεί τα σενάρια

Από τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, ο διάδοχός του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει σχεδόν αόρατος.

Δεν έχει απευθυνθεί δημόσια στον ιρανικό λαό, δεν εμφανίζεται στις σημαντικές κρατικές εκδηλώσεις και δεν επιβεβαιώνει προσωπικά τις αποφάσεις της νέας ηγεσίας.

Η παρατεταμένη αυτή απουσία έχει δημιουργήσει κενό εξουσίας, το οποίο οι πιο ακραίες φωνές επιχειρούν να εκμεταλλευτούν, αμφισβητώντας τη νομιμοποίηση όσων διαπραγματεύονται με την Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με το CNN, ορισμένοι υποστηρίζουν ακόμη και ότι ο νέος Ανώτατος Ηγέτης παραμένει κρυμμένος είτε για λόγους ασφαλείας είτε επειδή αδυνατεί να ασκήσει πλήρως τα καθήκοντά του.

Οι σκληροπυρηνικοί καταγγέλλουν «πραξικόπημα»

Στο στόχαστρο βρίσκονται πλέον ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, οι οποίοι διαχειρίστηκαν τις διαπραγματεύσεις και υπέγραψαν τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι υπερσυντηρητικοί θεωρούν ότι η συμφωνία παραβιάζει τις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης και εγκαταλείπει τη γραμμή σύγκρουσης που είχε χαράξει ο Αλί Χαμενεΐ.

Ο βουλευτής Μαχμούντ Ναμπαβιάν, μία από τις πιο χαρακτηριστικές φωνές του σκληροπυρηνικού στρατοπέδου, έγραψε στο X:«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Επίκειται πραξικόπημα;»

Λίγες ημέρες αργότερα πρόσθεσε:«Σε αυτές τις στιγμές αποχαιρετισμού του μάρτυρα Ιμάμη, υψώνουμε τη σημαία της εκδίκησης για το αίμα του και αντιστεκόμαστε σθεναρά στο πραξικόπημα.»

Οι απειλές κατά της κυβέρνησης κλιμακώνονται

Η ρητορική των σκληροπυρηνικών γίνεται ολοένα πιο επιθετική.

Ο Μοχάμεντ Αλί Μπαχσί, πρόσωπο που συνδέεται με τον μηχανισμό ασφαλείας του καθεστώτος, εξαπέλυσε δημόσια προειδοποίηση προς την κυβέρνηση:«Κύριε Πρόεδρε, αν δεν εκπληρωθούν οι όροι του ηγέτη, τότε θα είμαστε εμείς, η λεπίδα και ο λαιμός σας.»

Και συνέχισε:«Θα σας φέρουμε την κόλαση.»

Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν το βάθος της εσωτερικής κρίσης και δείχνουν ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον σε πολιτικές διαφωνίες, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά ανοιχτής σύγκρουσης μεταξύ διαφορετικών κέντρων εξουσίας.

Η κατάρρευση της εκεχειρίας ενισχύει τους ακραίους

Η εύθραυστη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δοκιμάστηκε έντονα όταν οι Φρουροί της Επανάστασης πραγματοποίησαν επιθέσεις εναντίον πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, επιχειρώντας να επαναφέρουν τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.

Οι αμερικανικές απαντήσεις έδωσαν νέα επιχειρήματα στους σκληροπυρηνικούς, οι οποίοι ζητούν πλέον την πλήρη εγκατάλειψη της εκεχειρίας και την επιστροφή σε μια πολιτική ανοικτής αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.

Για τους υπερεθνικιστές κύκλους του καθεστώτος, κάθε συμβιβασμός με τις Ηνωμένες Πολιτείες θεωρείται προδοσία της Ισλαμικής Επανάστασης.

Σύμφωνα με τον ειδικό σε θέματα Ιράν Αράς Αζίζι, η απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει επιτρέψει στον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και στους συμμάχους του να διαχειρίζονται ουσιαστικά τη χώρα.

Αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των πιο ακραίων κύκλων, οι οποίοι θεωρούν ότι επιχειρείται σταδιακή μεταφορά της πραγματικής εξουσίας από το θεοκρατικό κατεστημένο προς τους πολιτικούς θεσμούς.

Οι εξελίξεις στο Ιράν δείχνουν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για το καθεστώς ίσως να μην προέρχεται πλέον από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, αλλά από τις εσωτερικές αντιθέσεις που έχουν αναδειχθεί μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.

Η απουσία του νέου Ανώτατου Ηγέτη έχει δημιουργήσει ένα κενό εξουσίας που διαφορετικά πολιτικά και ιδεολογικά στρατόπεδα επιχειρούν να καλύψουν. Οι μετριοπαθείς επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη συμφωνία με την Ουάσιγκτον για να σταθεροποιήσουν τη χώρα και να περιορίσουν τη διεθνή απομόνωση, ενώ οι σκληροπυρηνικοί θεωρούν ότι οποιαδήποτε προσέγγιση με τις ΗΠΑ ισοδυναμεί με εγκατάλειψη των θεμελιωδών αρχών της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η σύγκρουση αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το μέλλον του Ιράν. Εάν η εκεχειρία με τις Ηνωμένες Πολιτείες καταρρεύσει οριστικά, οι υπερσυντηρητικοί είναι πιθανό να ενισχύσουν περαιτέρω την επιρροή τους, οδηγώντας τη χώρα σε μια νέα περίοδο εσωτερικής αστάθειας και εξωτερικής κλιμάκωσης. Σε αυτή την περίπτωση, το διακύβευμα δεν θα είναι μόνο η ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, αλλά και η ίδια η συνοχή του ιρανικού καθεστώτος.

Πηγή: CNN – Ανάλυση για τις εσωτερικές εξελίξεις στο Ιράν και τις αντιδράσεις των σκληροπυρηνικών μετά την εκεχειρία με τις ΗΠΑ.