Νέο χάπι ρίχνει έως 60% την «κακή» χοληστερίνη – Πώς λειτουργεί

Ο FDA ενέκρινε το Lipfendra της Merck, το πρώτο από του στόματος φάρμακο που αναστέλλει την πρωτεΐνη PCSK9, προσφέροντας μία νέα καθημερινή θεραπευτική επιλογή για ενήλικες με υψηλή LDL χοληστερόλη.

Νέα εξέλιξη στη μάχη κατά της υψηλής χοληστερόλης

Μία σημαντική νέα θεραπευτική επιλογή προστίθεται στην αντιμετώπιση της αυξημένης LDL χοληστερόλης, της γνωστής ως «κακής» χοληστερόλης, μετά την έγκριση του φαρμάκου Lipfendra από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων.

Το νέο σκεύασμα της Merck περιέχει τη δραστική ουσία enlicitide και αποτελεί τον πρώτο εγκεκριμένο αναστολέα της πρωτεΐνης PCSK9 που χορηγείται από το στόμα. Μέχρι σήμερα, οι θεραπείες της συγκεκριμένης κατηγορίας ήταν διαθέσιμες αποκλειστικά σε ενέσιμη μορφή.

Το Lipfendra λαμβάνεται μία φορά την ημέρα και εγκρίθηκε ως συμπληρωματική θεραπεία μαζί με την κατάλληλη διατροφή και τη σωματική άσκηση για ενήλικες με υπερχοληστερολαιμία. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και ασθενείς με ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία, μία συχνή κληρονομική διαταραχή που προκαλεί ιδιαίτερα υψηλές τιμές LDL.

Τι έδειξαν οι κλινικές δοκιμές

Η έγκριση βασίστηκε στα αποτελέσματα δύο μελετών Φάσης 3 του κλινικού προγράμματος CORALreef.

Στη βασική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν περίπου 2.900 ασθενείς, το Lipfendra πέτυχε έπειτα από 24 εβδομάδες μείωση της LDL κατά 56% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Με βάση συμπληρωματική ανάλυση των δεδομένων, η μείωση έφτασε το 60%.

Σε δεύτερη δοκιμή, η οποία αφορούσε ασθενείς με ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία, καταγράφηκε μείωση της LDL κατά 59% σε σύγκριση με το placebo.

Τα αποτελέσματα χαρακτηρίστηκαν ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς πολλοί από τους συμμετέχοντες χρειάζονταν πρόσθετη μείωση της χοληστερόλης, παρά το γεγονός ότι λάμβαναν ήδη στατίνες μέτριας ή υψηλής έντασης ή άλλες θεραπείες.

Το Lipfendra δεν έρχεται απαραίτητα να αντικαταστήσει τις στατίνες, αλλά να προσφέρει μία επιπλέον θεραπευτική επιλογή σε ασθενείς που δεν επιτυγχάνουν τους επιθυμητούς στόχους μόνο με τις υπάρχουσες αγωγές.

Πώς λειτουργεί η πρωτεΐνη PCSK9

Η PCSK9 είναι μία πρωτεΐνη που παράγεται κυρίως στο ήπαρ και επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να απομακρύνει την LDL χοληστερόλη από την κυκλοφορία του αίματος.

Στην επιφάνεια των ηπατικών κυττάρων υπάρχουν ειδικοί υποδοχείς, οι οποίοι δεσμεύουν την LDL και τη μεταφέρουν στο ήπαρ για να απομακρυνθεί. Η PCSK9 προσκολλάται σε αυτούς τους υποδοχείς και οδηγεί στην καταστροφή τους, περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητα του οργανισμού να καθαρίζει το αίμα από την περίσσεια χοληστερόλης.

Το Lipfendra δεσμεύει την PCSK9 και εμποδίζει την αλληλεπίδρασή της με τους υποδοχείς LDL. Με αυτόν τον τρόπο, περισσότεροι υποδοχείς παραμένουν διαθέσιμοι στην επιφάνεια των ηπατικών κυττάρων και το ήπαρ μπορεί να απομακρύνει αποτελεσματικότερα την «κακή» χοληστερόλη.

Γιατί η LDL θεωρείται επικίνδυνη

Η αυξημένη LDL αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις.

Όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να διεισδύσει στα τοιχώματα των αρτηριών και να συμβάλει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών. Η διαδικασία αυτή προκαλεί σταδιακή στένωση και σκλήρυνση των αρτηριών, περιορίζοντας τη φυσιολογική ροή του αίματος.

Σε περίπτωση ρήξης μιας αθηρωματικής πλάκας, μπορεί να σχηματιστεί θρόμβος, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Για τους ασθενείς με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, οι κατευθυντήριες οδηγίες θέτουν συχνά ως στόχο επίπεδα LDL κάτω από 70 mg/dL. Σε άτομα πολύ υψηλού κινδύνου, ο στόχος μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερος, κάτω από 55 mg/dL.

Η ευκολία του καθημερινού χαπιού

Η από του στόματος χορήγηση θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του νέου φαρμάκου.

Οι ήδη διαθέσιμοι αναστολείς της PCSK9 χορηγούνται με ενέσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Παρότι μπορούν να επιτύχουν σημαντική μείωση της LDL, ορισμένοι ασθενείς αποφεύγουν ή διακόπτουν τη θεραπεία εξαιτίας της ενέσιμης μορφής, του κόστους ή της δυσκολίας στη μακροχρόνια τήρηση της αγωγής.

Ένα καθημερινό δισκίο θα μπορούσε να κάνει τη συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων πιο εύχρηστη και περισσότερο αποδεκτή από ασθενείς που χρειάζονται σημαντική πρόσθετη μείωση της χοληστερόλης.

Παράλληλα, η δυνατότητα συνταγογράφησής του από περισσότερες ιατρικές ειδικότητες ενδέχεται να διευρύνει την πρόσβαση στη θεραπεία.

Οι παρενέργειες που καταγράφηκαν

Στη μεγαλύτερη κλινική μελέτη, η συχνότητα των ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια μεταξύ των ασθενών που έλαβαν Lipfendra και εκείνων που έλαβαν placebo.

Στη μελέτη των ασθενών με οικογενή υπερχοληστερολαιμία, οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που εμφανίστηκαν σε μεγαλύτερο ποσοστό με το νέο φάρμακο ήταν η διάρροια και η ζάλη.

Η διάρροια καταγράφηκε στο 7% των ασθενών που έλαβαν τη θεραπεία, έναντι 2% στην ομάδα placebo. Η ζάλη εμφανίστηκε στο 9%, έναντι 4% αντίστοιχα.

Παρόλα αυτά, παρόμοια ποσοστά ασθενών στις δύο ομάδες διέκοψαν τη θεραπεία εξαιτίας κάποιας ανεπιθύμητης ενέργειας.

Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί η μείωση εμφραγμάτων

Παρά την εντυπωσιακή επίδραση στα επίπεδα της LDL, δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι το Lipfendra μειώνει από μόνο του τη συχνότητα εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων ή καρδιαγγειακών θανάτων.

Η Merck πραγματοποιεί μεγάλη μελέτη καρδιαγγειακών εκβάσεων, στην οποία συμμετέχουν περισσότεροι από 14.500 ασθενείς. Η συγκεκριμένη έρευνα θα εξετάσει κατά πόσο η μείωση της LDL με το νέο χάπι μεταφράζεται και σε ουσιαστική μείωση σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.

Οι ενέσιμοι αναστολείς PCSK9 έχουν ήδη δείξει ότι μπορούν να περιορίσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, απαιτούνται ξεχωριστά δεδομένα προτού διατυπωθεί το ίδιο συμπέρασμα και για το Lipfendra.

Πόσο αναμένεται να κοστίζει

Το κόστος του νέου φαρμάκου στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται περίπου στα 300 δολάρια για θεραπεία ενός μήνα, δηλαδή περισσότερο από 10 δολάρια ανά χάπι.

Η τιμή είναι αρκετά υψηλότερη σε σχέση με τις περισσότερες γενόσημες στατίνες, οι οποίες αποτελούν συνήθως την πρώτη θεραπευτική επιλογή για τη μείωση της LDL.

Ωστόσο, παραμένει χαμηλότερη από το κόστος ορισμένων ενέσιμων αναστολέων PCSK9, το οποίο μπορεί να φτάνει ή να ξεπερνά τα 500 με 600 δολάρια τον μήνα.

Το κατά πόσο η νέα θεραπεία θα είναι πραγματικά προσβάσιμη θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την ασφαλιστική κάλυψη και τα κριτήρια συνταγογράφησης.

Μία νέα επιλογή, όχι θεραπεία για όλους

Η έγκριση του Lipfendra αποτελεί μία ουσιαστική εξέλιξη στη θεραπεία της υπερχοληστερολαιμίας, αλλά δεν σημαίνει ότι το νέο χάπι είναι κατάλληλο για κάθε άνθρωπο με αυξημένη χοληστερόλη.

Οι στατίνες παραμένουν βασικός πυλώνας της θεραπείας, διαθέτουν πολυετή δεδομένα και έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων και της θνησιμότητας.

Το νέο φάρμακο απευθύνεται κυρίως σε ασθενείς που χρειάζονται μεγαλύτερη μείωση της LDL, δεν πετυχαίνουν τους στόχους τους με τις υφιστάμενες θεραπείες ή έχουν ειδικές ανάγκες που πρέπει να αξιολογηθούν από τον θεράποντα ιατρό.

Η σημαντική μείωση της LDL και η ευκολία ενός καθημερινού δισκίου δημιουργούν μεγάλες προσδοκίες. Η πραγματική θέση του Lipfendra στη μακροχρόνια πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων θα καθοριστεί από τα επόμενα κλινικά δεδομένα και την εμπειρία από την ευρεία χρήση του.

Πηγή: Pagenews.gr