Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί την έναρξη μιας από τις σημαντικότερες διπλωματικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών για το Κυπριακό. Η Λευκωσία μετατρέπεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, καθώς ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, πραγματοποιεί την πρώτη του επίσκεψη στην Κύπρο, επιδιώκοντας να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επανεκκίνηση της πολιτικής διαδικασίας που παραμένει ουσιαστικά παγωμένη από το ναυάγιο του Κραν Μοντανά το 2017.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Με τη θητεία του να πλησιάζει προς το τέλος της, ο Γκουτέρες επιδιώκει να αφήσει ένα ουσιαστικό αποτύπωμα σε έναν από τους μακροβιότερους φακέλους των Ηνωμένων Εθνών.
Η Ολγκίν ανοίγει τον κύκλο των επαφών
Το διπλωματικό σκέλος της εβδομάδας ξεκινά από σήμερα το πρωί με τις συναντήσεις της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Στις 09:30 συναντάται με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ στις 11:00 ακολουθεί η συνάντησή της με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη πρόσφατα στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας.
Οι δύο αυτές συναντήσεις θεωρούνται καθοριστικές, καθώς θα διαμορφώσουν το πλαίσιο των συνομιλιών που θα έχει ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ τις επόμενες ώρες.
Αθήνα και Λευκωσία σε κοινή γραμμή
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο στενός συντονισμός μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας.
Το Σάββατο ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε συνάντηση στην Αθήνα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με βασικό αντικείμενο την προετοιμασία της κρίσιμης εβδομάδας και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής απέναντι στις επικείμενες επαφές με τα Ηνωμένα Έθνη.
Η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να στηρίζει σταθερά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δηλαδή μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, θέση που αποτελεί και την επίσημη γραμμή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι χωριστές συναντήσεις του Γκουτέρες
Το πρωί της Τρίτης ο Αντόνιο Γκουτέρες θα πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες.
Αρχικά θα δει τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και στη συνέχεια τον Τουφάν Ερχιουρμάν, επιχειρώντας να καταγράψει τα περιθώρια σύγκλισης αλλά και τις βασικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στη συνέχεια ο Γενικός Γραμματέας θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο των Ειρηνευτών κοντά στο Λήδρα Πάλας και θα επισκεφθεί το εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ), δίνοντας ιδιαίτερο συμβολισμό σε δύο ζητήματα που παραμένουν στενά συνδεδεμένα με την ιστορία του Κυπριακού.
Το δείπνο που μπορεί να καθορίσει το κλίμα
Το πολιτικό ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο ιδιωτικό δείπνο που θα πραγματοποιηθεί το βράδυ της Τρίτης στην κατοικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ στη νεκρή ζώνη.
Σε αντίστοιχες διαδικασίες του παρελθόντος, τα ανεπίσημα δείπνα αποτέλεσαν συχνά χώρο όπου οι ηγέτες είχαν τη δυνατότητα να ανταλλάξουν απόψεις χωρίς τη δημόσια πίεση των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι από το κλίμα αυτής της συνάντησης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και το μήνυμα που θα εκπέμψει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ κατά την ολοκλήρωση της επίσκεψής του.
Η μεγάλη σύγκρουση παραμένει η ίδια
Παρά το θετικό κλίμα που επιχειρεί να δημιουργήσει ο ΟΗΕ, οι ουσιαστικές διαφωνίες εξακολουθούν να είναι βαθιές.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στην επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, με βάση το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Αντίθετα, η τουρκοκυπριακή ηγεσία, με τη στήριξη της Άγκυρας, συνεχίζει να προβάλλει ως προϋπόθεση την αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και ενός μοντέλου δύο κρατών, θέση που απορρίπτεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και δεν γίνεται αποδεκτή από τη Λευκωσία ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η τελευταία μεγάλη πρωτοβουλία του Γκουτέρες;
Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος και για έναν ακόμη λόγο.
Με την ολοκλήρωση της θητείας του να πλησιάζει, αρκετοί διπλωμάτες θεωρούν ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες επιχειρεί να διαμορφώσει μια ουσιαστική πολιτική παρακαταθήκη στο Κυπριακό, καταγράφοντας έστω ένα πρώτο βήμα επανεκκίνησης του διαλόγου.
Η παρουσία του ίδιου στη Λευκωσία, μαζί με την Προσωπική Απεσταλμένη Μαρία Άνχελα Ολγκίν και κορυφαία στελέχη του ΟΗΕ, αποτυπώνει τη βαρύτητα που εξακολουθεί να αποδίδει ο Οργανισμός στο Κυπριακό, παρά τις αλλεπάλληλες διεθνείς κρίσεις που κυριαρχούν σήμερα στην παγκόσμια ατζέντα.
Η Διάσκεψη Τύπου της Τετάρτης θα δείξει την κατεύθυνση
Το πρωί της Τετάρτης θα πραγματοποιηθεί η κοινή συνάντηση του Γενικού Γραμματέα με τους δύο ηγέτες στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας, εντός της προστατευόμενης περιοχής των Ηνωμένων Εθνών.
Αμέσως μετά, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου, από την οποία αναμένεται να φανεί εάν η τριήμερη αποστολή οδήγησε σε συγκεκριμένα βήματα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ή ακόμη και σε έναν οδικό χάρτη για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Το ζητούμενο δεν είναι απαραίτητα μια θεαματική συμφωνία. Είναι αν, έπειτα από σχεδόν εννέα χρόνια ακινησίας, μπορεί να δημιουργηθεί η πολιτική δυναμική που θα επιτρέψει στο Κυπριακό να επιστρέψει ξανά στο τραπέζι των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Πηγή: pagenews.gr