Τσίπρας: «Φορολογικό χτύπημα» στο 1% και ανάσα στους μισθωτούς – Το σχέδιο για πλούτο, ρεύμα και νερό
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Τσίπρας: «Φορολογικό χτύπημα» στο 1% και ανάσα στους μισθωτούς – Το σχέδιο για πλούτο, ρεύμα και νερό
Σε μια σαφή μετατόπιση της πολιτικής αντιπαράθεσης στο πεδίο της οικονομίας και της αναδιανομής προχωρά ο Αλέξης Τσίπρας, ξεδιπλώνοντας σταδιακά ένα πρόγραμμα που επιχειρεί να συνδυάσει φορολογικές ελαφρύνσεις για τη μισθωτή εργασία με μεγαλύτερη επιβάρυνση του πολύ μεγάλου πλούτου, ισχυρότερο δημόσιο έλεγχο σε νερό και ενέργεια και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.
Ο πρώην πρωθυπουργός θέτει μια καθαρή πολιτική διαχωριστική γραμμή: λιγότερη φορολογική πίεση στην εργασία, χωρίς αύξηση φόρων στη μεσαία τάξη και στην επιχειρηματικότητα, αλλά με μεταφορά μέρους του βάρους προς την κορυφή της οικονομικής πυραμίδας.
Η κατεύθυνση δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά. Τον Ιούνιο ο Τσίπρας είχε δηλώσει ότι οι πρόσθετες επιβαρύνσεις θα αφορούν το πλουσιότερο 1% και τις πολύ κερδοφόρες επιχειρήσεις, ενώ είχε προαναγγείλει λελογισμένη και κλιμακωτή αύξηση της φορολογίας των μερισμάτων στις μεγάλες επιχειρήσεις.
Το κρίσιμο πολιτικό στοίχημα, ωστόσο, είναι πλέον διαφορετικό: πώς θα μετατραπούν αυτές οι εξαγγελίες σε ένα δημοσιονομικά πειστικό κυβερνητικό πρόγραμμα.
«Ψαλίδι» στους φόρους της μισθωτής εργασίας
Στην καρδιά της οικονομικής πρότασης βρίσκεται η μείωση της φορολογίας στη μισθωτή εργασία.
Η λογική που αναπτύσσει ο Τσίπρας είναι ότι το σημερινό φορολογικό μείγμα επιβαρύνει δυσανάλογα όσους ζουν από τον μισθό τους και χρειάζεται ανακατανομή των βαρών μεταξύ εργασίας, κεφαλαίου και μεγάλων περιουσιών.
Δεν πρόκειται απλώς για μια εξαγγελία φοροελαφρύνσεων. Πρόκειται για απόπειρα αλλαγής ολόκληρης της φιλοσοφίας του φορολογικού συστήματος: το πολιτικό μήνυμα είναι ότι η ελάφρυνση της εργασίας θα χρηματοδοτηθεί από την αποτελεσματικότερη φορολόγηση του πλούτου και των πολύ υψηλών κερδών και όχι από νέες οριζόντιες επιβαρύνσεις.
Ο ίδιος έχει ήδη παρουσιάσει τη βασική γραμμή ως «δικαιότερους, όχι περισσότερους φόρους», συνδέοντάς την και με την ενεργοποίηση του περιουσιολογίου.
Το «τείχος» γύρω από τη μεσαία τάξη
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πολιτική παράμετρος.
Ο Τσίπρας επιχειρεί να προλάβει μία από τις βασικές επιθέσεις που αναμένεται να δεχθεί: ότι μια πολιτική αναδιανομής θα οδηγήσει σε νέο φορολογικό βάρος για μεσαία εισοδήματα, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Η δέσμευσή του είναι ότι δεν θα υπάρξει αύξηση φόρων για τη μεσαία τάξη και την επιχειρηματικότητα, με το βάρος να μεταφέρεται στους πολύ μεγάλους πλούτους και στις εξαιρετικά κερδοφόρες επιχειρήσεις.
Με άλλα λόγια, επιχειρεί να κατασκευάσει ένα νέο πολιτικό δίπολο:
όχι «επιχειρήσεις εναντίον εργαζομένων», αλλά το 99% απέναντι στην υπερσυγκέντρωση πλούτου στο 1%.
Αυτή ακριβώς τη γραμμή είχε περιγράψει τον Ιούνιο, υποστηρίζοντας ότι η φορολογική επιβάρυνση που σχεδιάζει «θα αφορά το 1%» και όχι το 99% των πολιτών.
Τέλος επιτηδεύματος και το ερώτημα «πού θα βρεθούν τα λεφτά»
Στο πακέτο περιλαμβάνεται και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, το οποίο χαρακτηρίζεται άδικο λόγω του οριζόντιου χαρακτήρα του.
Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζει η δύσκολη συζήτηση: πόσο κοστίζουν οι φοροελαφρύνσεις και από πού θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό;
Ο Τσίπρας απαντά βάζοντας στο στόχαστρο τις απευθείας αναθέσεις, τους διαγωνισμούς περιορισμένου ανταγωνισμού, τις δαπάνες συμβούλων και φοροαπαλλαγές που θεωρεί αδικαιολόγητες.
Η φράση με την οποία συμπυκνώνει αυτή τη στρατηγική είναι πολιτικά ισχυρή:
«Στην εντιμότητά μας θα βρούμε τα λεφτά».
Έχει μάλιστα υποστηρίξει ότι μέσα σε έξι χρόνια πραγματοποιήθηκαν απευθείας αναθέσεις ύψους 12 δισ. ευρώ και διαγωνισμοί 8 δισ. ευρώ με έναν συμμετέχοντα, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία αυτά ως επιχείρημα ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος που μπορεί να ανακτηθεί από τον περιορισμό σπατάλης και πρακτικών που καταγγέλλει.
Το σημείο αυτό αναμένεται να αποτελέσει και το πρώτο μεγάλο crash test του προγράμματος: άλλο η πολιτική καταγγελία της σπατάλης και άλλο η μετατροπή της σε σταθερά, μετρήσιμα και επαναλαμβανόμενα δημόσια έσοδα που μπορούν να χρηματοδοτούν μόνιμες φορολογικές μειώσεις.
Ρεύμα και νερό: Επιστροφή του κράτους σε στρατηγικό ρόλο
Η δεύτερη μεγάλη τομή αφορά τις στρατηγικές υποδομές.
Για το νερό, η θέση είναι κατηγορηματική: αποτελεί δημόσιο αγαθό και τα δίκτυα πρέπει να παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο.
Στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης ο σχεδιασμός που περιγράφει περνά μέσα από οικονομική εξυγίανση των ΔΕΥΑ, περιορισμό του ενεργειακού τους κόστους και ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ανάλογο πολιτικό στίγμα εκπέμπεται στην ενέργεια. Ο Τσίπρας έχει ήδη ανεβάσει τους τόνους για τη ΔΕΗ, ενώ στις προγραμματικές παρεμβάσεις που παρουσίασε το προηγούμενο διάστημα έχει θέσει ως στόχο 30% φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η ουσία είναι ότι επαναφέρει στο οικονομικό λεξιλόγιο την έννοια του δημόσιου ελέγχου σε αγορές με χαρακτηριστικά φυσικού μονοπωλίου ή στρατηγικής σημασίας.
Και αυτό προμηνύει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές συγκρούσεις της επόμενης περιόδου: πόσο κράτος χρειάζεται σε ενέργεια, νερό και υποδομές και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αγορά.
«Δεν μπορούμε να είμαστε τα γκαρσόνια της Ευρώπης»
Πίσω από τη φορολογία υπάρχει όμως μια μεγαλύτερη οικονομική φιλοδοξία.
Ο Τσίπρας αμφισβητεί ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θεωρεί υπερβολικά εξαρτημένο από τουρισμό και real estate και ζητά στροφή προς τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση, τη βιομηχανία και την παραγωγή.
Η φράση «δεν μπορούμε να είμαστε τα γκαρσόνια της Ευρώπης» συμπυκνώνει την πολιτική αφήγηση που επιχειρεί να χτίσει.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα για την ελληνική οικονομία δεν είναι μόνο πώς μοιράζεται η πίτα, αλλά πρωτίστως πώς μεγαλώνει.
Χωρίς περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, εξαγωγές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, οποιοδήποτε σχέδιο αναδιανομής κινδυνεύει να περιοριστεί σε μια διαρκή μάχη για διαφορετικό μοίρασμα των ίδιων πόρων.
Και ο Τσίπρας επιχειρεί να απαντήσει ακριβώς σε αυτή την κριτική, συνδέοντας την αναδιανομή με έναν παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας.
Δήμοι με περισσότερη εξουσία – «Να τελειώσει η ετεροδιοίκηση»
Το οικονομικό σχέδιο συνδέεται και με μια ευρύτερη αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του κράτους.
Ο Τσίπρας τάσσεται υπέρ μιας ισχυρότερης αποκέντρωσης, με περισσότερες αποφάσεις να λαμβάνονται κοντά στον πολίτη και με μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Στην ανάρτησή του για το «Σχέδιο Αριστοτέλης» αναφέρει ότι προβλέπεται η δημιουργία 100 νέων δήμων, η επαναφορά των Κοινοτήτων με εκλεγμένους προέδρους και εργαλεία άμεσης συμμετοχής των πολιτών, μέσω συμμετοχικού σχεδιασμού και συμμετοχικού προϋπολογισμού.
Η πολιτική του θέση συνοψίζεται στη φράση ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως «ετεροδιοίκηση».
Και στο βάθος αλλαγές στα πανεπιστήμια
Το σχέδιο αγγίζει και την ανώτατη εκπαίδευση.
Ο πρώην πρωθυπουργός προαναγγέλλει αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, με βασικό άξονα τη διασφάλιση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και αυστηρών ακαδημαϊκών προϋποθέσεων.
Ταυτόχρονα, ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να γίνει εντός του θεσμικού πλαισίου και με σεβασμό στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Η Θεσσαλονίκη θα δείξει αν οι εξαγγελίες «βγαίνουν»
Το πραγματικό τεστ, όμως, έρχεται στη Θεσσαλονίκη.
Εκεί θα πρέπει η πολιτική αφήγηση να μετατραπεί σε αριθμούς.
Πόσο θα μειωθούν οι φόροι στους μισθωτούς; Ποιο εισόδημα ή ποια περιουσία θα θεωρείται «μεγάλος πλούτος»; Πώς ακριβώς θα φορολογηθούν τα μερίσματα; Πόσο θα κοστίσει η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος; Πώς θα επιτευχθεί φθηνότερη ενέργεια; Και κυρίως, ποια θα είναι η μόνιμη πηγή χρηματοδότησης κάθε μέτρου;
Αυτές οι απαντήσεις θα κρίνουν εάν η πρόταση Τσίπρα μπορεί να εξελιχθεί από ένα ισχυρό πολιτικό αφήγημα σε πλήρες και δημοσιονομικά ανθεκτικό κυβερνητικό πρόγραμμα.
Η μεγάλη πολιτική μάχη μεταφέρεται στην τσέπη
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί, τελικά, να μεταφέρει την πολιτική σύγκρουση εκεί όπου θεωρεί ότι μπορεί να αποκτήσει το μεγαλύτερο κοινωνικό βάθος: στο εισόδημα, στους φόρους, στους μισθούς, στο ρεύμα, στη στέγη και στην κατανομή του πλούτου.
Το δίλημμα που χτίζει είναι ευδιάκριτο: μικρότερο βάρος στην εργασία και μεγαλύτερη συμμετοχή εκείνων που βρίσκονται στην κορυφή της οικονομικής πυραμίδας, παράλληλα με ισχυρότερο δημόσιο αποτύπωμα σε στρατηγικές υποδομές και επανεκκίνηση της εγχώριας παραγωγής.
Είναι ένα σχέδιο με σαφή ιδεολογική υπογραφή, αλλά και με υψηλές απαιτήσεις χρηματοδότησης και εφαρμογής.
Και γι’ αυτό η επόμενη πολιτική μάχη δεν θα κριθεί μόνο στα συνθήματα περί «1% και 99%».
Θα κριθεί στους αριθμούς.
Γιατί στη Θεσσαλονίκη ο Τσίπρας δεν θα χρειαστεί απλώς να απαντήσει ποιος θα πληρώσει λιγότερα και ποιος περισσότερα.
Θα πρέπει να αποδείξει ότι η εξίσωση βγαίνει.
Είναι υποχρέωσή μας να δούμε την αυτοδιοίκηση ως αυτοδιοίκηση και να σταματήσει να είναι ετεροδιοίκηση.
Με το Σχέδιο Αριστοτέλης δημιουργούμε 100 νέους Δήμους, ξαναγεννιούνται οι Κοινότητες με εκλεγμένους Προέδρους και δίνεται η δυνατότητα απευθείας λήψης αποφάσεων από τους… pic.twitter.com/DnJPujeU24
— Αλέξης Τσίπρας – Alexis Tsipras (@atsipras) August 12, 2026
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο