ΕΚΤ: Η ξέφρενη άνοδος της ΑΙ κρύβει κίνδυνο 440 δισ. ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι μια διόρθωση στις αγορές μετά το ράλι της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να πλήξει και την Ευρωζώνη. Η έκθεση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών στις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές φτάνει τα 440 δισ. ευρώ.

Η προειδοποίηση της ΕΚΤ για την τεχνητή νοημοσύνη

Σήμα κινδύνου εκπέμπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την εξέλιξη των επενδύσεων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και την έντονη άνοδο των τεχνολογικών μετοχών. Η ανάλυση που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ επισημαίνει ότι η σημερινή δυναμική μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενή χρηματιστηριακή διόρθωση, με επιπτώσεις που δεν θα μείνουν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρότι οι μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως επενδύουν επιθετικά στην AI για να ενισχύσουν τη θέση τους στον ανταγωνισμό, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι ένα απότομο γύρισμα στις αγορές μετά από ισχυρό ανοδικό κύμα στον τεχνολογικό κλάδο θα μπορούσε να επιβαρύνει την Ευρωζώνη. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την πορεία της τεχνολογίας, αλλά και το πόσο υψηλές είναι ήδη οι προσδοκίες που έχουν αποτυπωθεί στις τιμές των μετοχών.

Οι αποτιμήσεις θυμίζουν την εποχή των dot-com

Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ σημειώνουν ότι οι αποτιμήσεις των αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών έχουν φτάσει σε επίπεδα που παραπέμπουν στη φούσκα των dot-com. Η ιστορική εμπειρία από παλαιότερες τεχνολογικές επαναστάσεις δείχνει, όπως αναφέρουν, ότι μια διόρθωση δεν μπορεί να αποκλειστεί όταν οι τιμές ανεβαίνουν πολύ γρήγορα.

Η Τράπεζα τονίζει πως μια ενδεχόμενη υποχώρηση δεν θα ήταν αναγκαστικά αποτέλεσμα αποτυχίας της τεχνητής νοημοσύνης. Ακόμη και αν η AI αυξήσει την παραγωγικότητα και τα εταιρικά κέρδη, οι μετοχές μπορεί να βρεθούν υπό πίεση αν οι τρέχουσες τιμές προϋποθέτουν εξαιρετικά υψηλή μελλοντική κερδοφορία. Εάν οι επιχειρήσεις δεν ανταποκριθούν στις υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις των επενδυτών, οι αποτιμήσεις είναι πιθανό να κινηθούν χαμηλότερα.

Πώς μπορεί η πίεση να περάσει στην Ευρωζώνη

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στον τρόπο με τον οποίο είναι συνδεδεμένες οι αγορές. Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι ένα sell-off στη Wall Street δεν θα έμενε περιορισμένο στις ΗΠΑ, καθώς η στενή διασύνδεση των χρηματιστηρίων και η σημαντική έκθεση ευρωπαίων επενδυτών στις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές δημιουργούν κανάλι μετάδοσης των πιέσεων και στην Ευρώπη.

Στην ανάλυση γίνεται αναφορά και σε προηγούμενες μεγάλες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως οι σιδηρόδρομοι τον 19ο αιώνα, ο ηλεκτρισμός και το ραδιόφωνο τη δεκαετία του 1920, αλλά και η έκρηξη του διαδικτύου στη δεκαετία του 1990. Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, οι νέες τεχνολογίες προσέλκυσαν τεράστια κεφάλαια και οδήγησαν σε άνοδο των αποτιμήσεων, πριν ακολουθήσει αισθητή υποχώρηση.

Η έκθεση 440 δισ. ευρώ των νοικοκυριών της Ευρωζώνης

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ευρώπη συνδέεται με την έκθεση των επενδυτών στις λεγόμενες Magnificent Seven: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia και Tesla. Τα νοικοκυριά της Ευρωζώνης έχουν συνολική έκθεση περίπου 440 δισ. ευρώ στις συγκεκριμένες αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές, ενώ σε παρόμοια επίπεδα κινείται και η έκθεση ασφαλιστικών εταιρειών και συνταξιοδοτικών ταμείων.

Η ΕΚΤ επισημαίνει επίσης ότι μεγάλο μέρος αυτής της έκθεσης δεν προέρχεται από άμεση κατοχή μετοχών, αλλά από αμοιβαία κεφάλαια και ETFs. Έτσι, ένας επενδυτής μπορεί να είναι σημαντικά εκτεθειμένος στις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες χωρίς να έχει αγοράσει ο ίδιος μεμονωμένες μετοχές, όπως της Nvidia ή της Microsoft.

Ο ρόλος των κεφαλαίων και της ψυχολογίας

Σε περίπτωση απότομης πτώσης, οι εκροές από επενδυτικά κεφάλαια θα μπορούσαν να τα αναγκάσουν να ρευστοποιήσουν περιουσιακά στοιχεία για να καλύψουν εξαγορές επενδυτών. Ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις στις αγορές και να διευρύνει τη μετάδοση της αναταραχής.

Η ανάλυση της ΕΚΤ δίνει επίσης έμφαση στην ψυχολογία των επενδυτών. Όταν η αισιοδοξία γίνεται υπερβολική, οι τιμές μπορεί να απομακρυνθούν από τα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών. Αν στη συνέχεια αλλάξει το κλίμα και αρχίσουν να περιορίζονται οι θέσεις, η διόρθωση μπορεί να πάρει πιο έντονη μορφή.

Η ΕΚΤ διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί ο χρόνος στον οποίο θα εκδηλωθεί μια τέτοια διόρθωση. Η τωρινή άνοδος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι τιμές έχουν ήδη κορυφωθεί. Αν η τεχνητή νοημοσύνη αποδειχθεί πιο μετασχηματιστική από όσο υπολογίζουν σήμερα οι αγορές, οι αποτιμήσεις θα μπορούσαν να συνεχίσουν να αυξάνονται πριν εμφανιστεί οποιαδήποτε ανατροπή.

Η Ευρώπη δεν μένει αλώβητη

Οι ευρωπαϊκές αγορές εμφανίζουν χαμηλότερες αποτιμήσεις σε σχέση με τις αμερικανικές και μικρότερη συμμετοχή τεχνολογικών εταιρειών, γεγονός που περιορίζει την πιθανότητα να δημιουργηθεί αντίστοιχη «φούσκα» στο εσωτερικό της Ευρωζώνης. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη είναι προστατευμένη από μια μεγάλη πτώση στη Wall Street.

Η ιστορική παράλληλη κίνηση των αμερικανικών και ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων καθιστά πιθανή τη μεταφορά των πιέσεων και στις ευρωπαϊκές μετοχές. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό: σε μια χρηματιστηριακή διόρθωση που θα συνοδευτεί από ευρύτερη αναταραχή στις αγορές.

Σε σχέση με την περίοδο των dot-com, οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα μικρότερα περιθώρια στήριξης, είτε μέσω μειώσεων επιτοκίων είτε μέσω δημοσιονομικών παρεμβάσεων. Γι’ αυτό η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά των επενδυτών, αλλά και τις ευρύτερες χρηματοδοτικές συνθήκες, την εμπιστοσύνη και τελικά την πραγματική οικονομία της Ευρωζώνης.

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι ο κίνδυνος εντοπίζεται λιγότερο στην ίδια την τεχνητή νοημοσύνη και περισσότερο στις εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες που έχουν ήδη ενσωματωθεί στις χρηματιστηριακές τιμές. Το πότε θα έρθει μια διόρθωση, αν τελικά έρθει, παραμένει αδύνατο να προβλεφθεί.

Πηγή: Pagenews.gr