Αθήνα προς Άγκυρα: «Παράνομα και χωρίς έννομο αποτέλεσμα» τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα

Σκληρό μήνυμα του ΥΠΕΞ μετά τις τουρκικές αποφάσεις για ΒΑ Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο – Η Ελλάδα ξεκαθαρίζει ότι δεν δημιουργούνται τετελεσμένα ούτε θίγονται ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα

Σε υψηλούς τόνους απάντησε η Αθήνα στην απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει την τουρκική κίνηση παράνομη στον βαθμό που επεκτείνεται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Η ελληνική θέση είναι απολύτως σαφής: οι τουρκικές αποφάσεις δεν μπορούν να μεταβάλουν το νομικό καθεστώς στην περιοχή, δεν δημιουργούν τετελεσμένα και δεν επηρεάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ακόμη ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια αφορά περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για την Αθήνα.

Τι έκανε η Τουρκία

Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, που δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Άγκυρα ανακοίνωσε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» σε ΒΑ Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, είναι ότι τα όρια τους δεν περιορίζονται αποκλειστικά στα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Αυτό ακριβώς προκαλεί την αντίδραση της Αθήνας.

Το ελληνικό επιχείρημα

Η θέση του υπουργείου Εξωτερικών στηρίζεται σε δύο βασικά σημεία.

Πρώτον, η Αθήνα υποστηρίζει ότι ένα κράτος δεν μπορεί να εγκαθιστά μονομερώς «εθνική» θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή σε θαλάσσιες ζώνες που βρίσκονται εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.

Δεύτερον, το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι το πρόβλημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο όπου οι τουρκικές οριοθετήσεις επικαλύπτουν περιοχές τις οποίες η Ελλάδα θεωρεί ότι ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Η πάγια ελληνική θέση είναι ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες πέρα από τα χωρικά τους ύδατα, θέση την οποία η Αθήνα έχει καταθέσει και επισήμως στον ΟΗΕ.

«Δεν παράγουν κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα»

Αυτό είναι και το πιο σκληρό σημείο της ελληνικής ανακοίνωσης.

Το ΥΠΕΞ αναφέρει ότι η τουρκική ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα ούτε ως προς τα ελληνικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.

Παράλληλα, η Αθήνα απορρίπτει ευθέως οποιοδήποτε ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν οι συγκεκριμένες αποφάσεις στο μέλλον ως βάση για τη δημιουργία νέων δεδομένων στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με άλλα λόγια, η ελληνική κυβέρνηση στέλνει μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια περιβαλλοντική ή διοικητική πράξη ως μέσο έμμεσης διεκδίκησης θαλάσσιας δικαιοδοσίας.

Αθήνα: Άλλο τα ελληνικά πάρκα, άλλο η τουρκική κίνηση

Η ελληνική πλευρά επιχειρεί επίσης να διαχωρίσει πλήρως την τουρκική πρωτοβουλία από τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα που έχει θεσπίσει η Ελλάδα.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΞ, τα ελληνικά πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο δημιουργήθηκαν αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων και, κατά συνέπεια, εντός περιοχών στις οποίες η Ελλάδα ασκεί πλήρη κυριαρχία.

Αυτό είναι το βασικό νομικό επιχείρημα με το οποίο η Αθήνα απορρίπτει οποιαδήποτε προσπάθεια εξίσωσης των δύο περιπτώσεων.

Η νέα ελληνοτουρκική τριβή

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν τα τελευταία χρόνια να διατηρήσουν λειτουργικούς διαύλους επικοινωνίας.

Υπάρχουν ακόμη θεσμοθετημένα πεδία ελληνοτουρκικής συνεργασίας, από τον οικονομικό διάλογο έως τον τουρισμό και τις μεταφορές.

Ωστόσο, οι βασικές διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες παραμένουν.

Και η νέα αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα αποδεικνύει πόσο εύκολα ένα ζήτημα που εμφανίζεται αρχικά ως περιβαλλοντικό μπορεί να αποκτήσει άμεσα γεωπολιτικές και νομικές διαστάσεις.

Το μήνυμα της Αθήνας για την «καλή γειτονία»

Η ελληνική ανακοίνωση δεν περιορίζεται στη νομική απόρριψη της τουρκικής ενέργειας.

Το ΥΠΕΞ προειδοποιεί ότι μονομερείς κινήσεις που επιχειρούν να επηρεάσουν το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών δεν βοηθούν στη διατήρηση κλίματος καλής γειτονίας.

Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, επειδή συνδέει ευθέως το ζήτημα με τη συνολική πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Αθήνα ουσιαστικά διαμηνύει ότι ο διάλογος μπορεί να συνεχίζεται, αλλά δεν σημαίνει ότι θα αποδέχεται κινήσεις τις οποίες θεωρεί αντίθετες προς το Διεθνές Δίκαιο.

Το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τα «πάρκα»

Το θέμα δεν αφορά μόνο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Αφορά το ποιος έχει δικαιοδοσία να θεσπίζει κανόνες, περιορισμούς και ζώνες προστασίας σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.

Γι’ αυτό και η αντίδραση της Αθήνας είναι τόσο έντονη.

Στις ελληνοτουρκικές διαφορές, κάθε μονομερής πράξη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένδειξη άσκησης δικαιοδοσίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ακόμη και όταν παρουσιάζεται ως περιβαλλοντική πολιτική.

Η επόμενη κίνηση

Το υπουργείο Εξωτερικών καταλήγει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» να προστατεύει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τις ελευθερίες της ανοικτής θάλασσας και το θαλάσσιο περιβάλλον.

Το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι συνεπώς διπλό.

Η Αθήνα δεν αμφισβητεί το δικαίωμα της Τουρκίας να δημιουργεί προστατευόμενες περιοχές μέσα στα δικά της χωρικά ύδατα.

Ξεκαθαρίζει όμως ότι οποιαδήποτε επέκταση πέρα από αυτά, σε διεθνή ύδατα ή σε περιοχές όπου η Ελλάδα προβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα, δεν γίνεται αποδεκτή και δεν μπορεί, κατά την ελληνική θέση, να μετατραπεί σε νέο τετελεσμένο στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr