«Ασπίδα» Ελλάδας απέναντι στο Ιράν: F-16 στην Κύπρο και Patriot για Σούδα και Βουλγαρία
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//«Ασπίδα» Ελλάδας απέναντι στο Ιράν: F-16 στην Κύπρο και Patriot για Σούδα και Βουλγαρία
Η σύγκρουση με το Ιράν πλησιάζει επικίνδυνα την ευρωπαϊκή γειτονιά – και η Ελλάδα βρίσκεται πλέον πολύ πιο κοντά στην πρώτη γραμμή απ’ όσο θα επιθυμούσε.
Οι πληροφορίες των Financial Times ότι η Τεχεράνη έχει εξετάσει σενάρια πληγμάτων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη προκαλούν νέο συναγερμό στην Αθήνα, καθώς ανάμεσα στις περιοχές που φέρονται να έχουν εξεταστεί βρίσκονται η Κύπρος και η Βουλγαρία.
Δεν πρόκειται μέχρι στιγμής για ανακοίνωση επικείμενης ιρανικής επίθεσης.
Πρόκειται για στρατιωτικά σενάρια που, σύμφωνα με πηγές κοντά στο ιρανικό καθεστώς, θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώσουν εκ νέου τις επιθέσεις τους εναντίον ζωτικών ιρανικών υποδομών.
Αυτό όμως αρκεί για να αλλάξει ο χάρτης κινδύνου.
Γιατί η απόσταση που χώριζε τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή από την Ευρώπη αρχίζει να μικραίνει.
Η Αθήνα σηκώνει την αμυντική ασπίδα
Η Ελλάδα έχει ήδη μετακινήσει σημαντικά στρατιωτικά μέσα στην ευρύτερη περιοχή μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Τον Μάρτιο, μετά τις ιρανικές επιθέσεις με drones εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι, η Αθήνα απέστειλε στην Κύπρο τέσσερα F-16, τα οποία αναπτύχθηκαν στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, καθώς και τις φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά».
Η ελληνική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή συνεχίστηκε και τους επόμενους μήνες. Τον Μάιο, η ΕΡΤ κατέγραφε ελληνικά F-16 και τη φρεγάτα «Έλλη» στην Κύπρο, παράλληλα με αναδιάταξη της αεράμυνας στην Κάρπαθο.
Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες που επικαλείται το δημοσίευμα για την ελληνική αντίδραση, δύο F-16 Viper παραμένουν στην Κύπρο.
Αυτό είναι σημαντικό.
Η Ελλάδα δεν ξεκινά τώρα να σχεδιάζει από μηδενική βάση την αντίδρασή της.
Έχει ήδη στρατιωτικό αποτύπωμα στην περιοχή.
Κύπρος: Από τα μετόπισθεν στην πρώτη γραμμή
Η Κύπρος βρίσκεται στην πιο ευαίσθητη θέση.
Η γεωγραφία της την τοποθετεί στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου και σε μικρή απόσταση από τις εστίες σύγκρουσης της Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, στο νησί βρίσκονται οι βρετανικές Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεων του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, ενώ οι δυτικές στρατιωτικές δραστηριότητες στην περιοχή καθιστούν την Κύπρο εξαιρετικά σημαντικό κόμβο.
Αυτό εξηγεί γιατί οι πληροφορίες των Financial Times έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Μία από τις πηγές της εφημερίδας ανέφερε συγκεκριμένα ότι η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των περιοχών που θα μπορούσαν να εξεταστούν για πλήγμα σε περίπτωση νέας αμερικανικής κλιμάκωσης.
Η Αθήνα επομένως έχει μπροστά της ένα διπλό ζήτημα:
την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ταυτόχρονα την αποτροπή μιας ακόμη μεγαλύτερης εξάπλωσης του πολέμου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Βουλγαρία μπαίνει στο ιρανικό «ραντάρ»
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της Βουλγαρίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες των Financial Times, οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αξιολογήσει το ενδεχόμενο επίθεσης σε αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τη Βουλγαρία να αναφέρεται συγκεκριμένα.
Η σημασία είναι προφανής.
Εάν μια σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν επεκτεινόταν στρατιωτικά σε βουλγαρικό έδαφος, ο πόλεμος θα είχε περάσει πλέον ξεκάθαρα μέσα στον ευρωπαϊκό και νατοϊκό χώρο.
Και εκεί η Ελλάδα αποκτά διαφορετικό ρόλο.
Οι πληροφορίες από την Αθήνα αναφέρουν ότι η κυβέρνηση θα εξέταζε θετικά ενδεχόμενο βουλγαρικό αίτημα για ελληνική συνδρομή στην αντιπυραυλική προστασία.
Δεν υπάρχει όμως μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένο επίσημο αίτημα της Σόφιας.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη.
Το χαρτί των Patriot
Εδώ μπαίνουν στην εξίσωση οι ελληνικές συστοιχίες Patriot.
Τα συστήματα αυτά δεν αποτελούν πλέον για την Ελλάδα απλώς ένα θεωρητικό όπλο αεράμυνας.
Η ελληνική πυροβολαρχία Patriot που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία έχει αποκτήσει πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία.
Στις 25 Ιουλίου, η ελληνική δύναμη αναχαίτισε επιτυχώς δύο βαλλιστικούς πυραύλους των Χούθι που κατευθύνονταν προς σημαντική εγκατάσταση διυλιστηρίων στην περιοχή Γιανμπού. Την ίδια ημέρα πραγματοποίησε επίσης καταρρίψεις UAV.
Η σημασία αυτού του γεγονότος δύσκολα υπερεκτιμάται.
Οι ελληνικοί Patriot έχουν πλέον πολεμική εμπειρία απέναντι ακριβώς στο είδος απειλών – βαλλιστικούς πυραύλους και drones – που κυριαρχούν στη νέα μορφή πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σούδα: Το στρατηγικό σημείο που δεν μπορεί να αγνοήσει η Αθήνα
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη πιο ευαίσθητο σημείο για την Ελλάδα.
Η Σούδα.
Η βάση στην Κρήτη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς κόμβους των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και όσο η Τεχεράνη εξετάζει – έστω σε επίπεδο σχεδιασμού – επέκταση των αντιποίνων της σε αμερικανικές εγκαταστάσεις εκτός Μέσης Ανατολής, η προστασία της Κρήτης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται από την Αθήνα, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο, εφόσον κριθεί αναγκαίο, να ενισχυθεί περαιτέρω η αντιπυραυλική κάλυψη της Σούδας.
Οποιαδήποτε σημαντική αναδιάταξη τέτοιου επιπέδου θα απαιτούσε τις αντίστοιχες πολιτικές και στρατιωτικές αποφάσεις.
Δεν σημαίνει ότι η Σούδα έχει χαρακτηριστεί από την Τεχεράνη ως στόχος.
Σημαίνει ότι η Αθήνα πρέπει πλέον να σχεδιάζει και για σενάρια που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολύ πιο μακρινά.
Η Ελλάδα ανάμεσα σε τρεις αμυντικούς άξονες
Ο νέος σχεδιασμός δημιουργεί για την Αθήνα ένα δύσκολο τρίγωνο:
Κύπρος – Κρήτη – Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στην Κύπρο υπάρχει ήδη ελληνική στρατιωτική παρουσία.
Στην Κρήτη βρίσκεται η Σούδα.
Και βορειότερα, η Βουλγαρία αποτελεί σύμμαχο του ΝΑΤΟ που εμφανίζεται πλέον στις πληροφορίες για πιθανά ιρανικά στρατιωτικά σενάρια.
Η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά ακριβώς στο κέντρο αυτού του τόξου.
Αυτό αυξάνει τη στρατηγική αξία της χώρας για τη Συμμαχία.
Αυξάνει όμως και τις ευθύνες – και ενδεχομένως τους κινδύνους.
Το ΝΑΤΟ μπροστά σε ένα νέο είδος απειλής
Η νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ έχει παραδοσιακά επικεντρωθεί σε διαφορετικές απειλές.
Τώρα πρέπει να προετοιμαστεί για ένα πολύ πιο σύνθετο περιβάλλον.
Βαλλιστικοί πύραυλοι.
Drones μεγάλου βεληνεκούς.
Επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Κυβερνοεπιθέσεις.
Και πιθανές ενέργειες εναντίον κρίσιμων υποδομών.
Οι Financial Times αναφέρουν μάλιστα ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν εξετάσει και επιθέσεις εναντίον υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών στα Στενά του Ορμούζ, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η σύγχρονη αποτροπή επομένως δεν αφορά πλέον μόνο μαχητικά και πολεμικά πλοία.
Αφορά την προστασία ολόκληρου του δικτύου στρατιωτικών, ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών.
Πόσο πραγματική είναι η ιρανική απειλή για την Ευρώπη;
Εδώ απαιτείται ψυχραιμία.
Το γεγονός ότι το Ιράν εξετάζει ένα στρατιωτικό σενάριο δεν σημαίνει ότι έχει αποφασίσει να το υλοποιήσει.
Ο Siddharth Kaushal του Royal United Services Institute χαρακτήρισε την πυραυλική απειλή του Ιράν προς την Ευρώπη «πραγματική αλλά περιορισμένη».
Η Τεχεράνη διαθέτει δυνατότητες που μπορούν να απειλήσουν στόχους στη νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά η αποτελεσματικότητα και η δυνατότητα πρόκλησης σοβαρών ζημιών μειώνονται σε μεγαλύτερες αποστάσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μπορούν να αγνοήσουν την απειλή.
Η ίδια η δυνατότητα ενός πυραύλου ή drone να φτάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος αλλάζει τον αμυντικό σχεδιασμό.
Η Ελλάδα γίνεται κόμβος αεράμυνας
Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα αποκτά έναν ρόλο που πριν από λίγα χρόνια θα φαινόταν πολύ διαφορετικός.
Ελληνικά μαχητικά έχουν αναπτυχθεί στην Κύπρο.
Ελληνικοί Patriot έχουν επιχειρήσει στη Σαουδική Αραβία.
Η Κάρπαθος έχει ενταχθεί σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό αεράμυνας της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ η Κρήτη φιλοξενεί έναν από τους σημαντικότερους δυτικούς στρατιωτικούς κόμβους της περιοχής.
Η χώρα μετατρέπεται έτσι σταδιακά σε κρίσιμο κόμβο της νοτιοανατολικής αεράμυνας της Ευρώπης.
Αυτό προσφέρει στρατηγικό βάρος στην Αθήνα.
Αλλά κάθε αύξηση στρατηγικής αξίας συνοδεύεται και από μεγαλύτερη έκθεση.
Το δύσκολο δίλημμα της Αθήνας
Η Ελλάδα επιδιώκει παραδοσιακά να λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και ταυτόχρονα παραμένει στενός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και μέλος του ΝΑΤΟ.
Όσο όμως ο πόλεμος επεκτείνεται γεωγραφικά, γίνεται δυσκολότερο να διατηρηθεί η απόσταση από τις στρατιωτικές συνέπειές του.
Η Αθήνα καλείται επομένως να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στόχους:
να ενισχύσει την άμυνα της Ελλάδας, της Κύπρου και της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας – χωρίς να μετατραπεί από παράγοντα αποτροπής σε μέρος μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής κλιμάκωσης.
Αυτή η ισορροπία θα γίνεται ολοένα δυσκολότερη όσο συνεχίζεται η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν.
Από τον Περσικό Κόλπο στην Ανατολική Μεσόγειο
Αυτό είναι τελικά το πραγματικό μήνυμα των νέων πληροφοριών.
Η γεωγραφία του πολέμου αλλάζει.
Μέχρι πρόσφατα, το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής συζήτησης γύρω από το Ιράν αφορούσε το τι συμβαίνει στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ ή γύρω από το Ισραήλ.
Τώρα στο τραπέζι εμφανίζονται Κύπρος και Βουλγαρία.
Και ανάμεσά τους βρίσκεται η Ελλάδα.
Η Αθήνα δεν έχει καμία ένδειξη ότι μια ιρανική επίθεση εναντίον ελληνικού εδάφους είναι επικείμενη.
Έχει όμως κάθε λόγο να προετοιμάζεται για ένα πολύ πιο επικίνδυνο περιβάλλον ασφαλείας.
Γιατί εάν η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν περάσει πράγματι τα σύνορα της Μέσης Ανατολής, η Κύπρος, η Κρήτη και η νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ θα βρεθούν ξαφνικά στην πρώτη γραμμή.
Και τότε τα ελληνικά F-16 και οι Patriot δεν θα αποτελούν απλώς εργαλεία αποτροπής.
Θα αποτελούν μέρος της πρώτης ευρωπαϊκής αμυντικής γραμμής απέναντι σε έναν πόλεμο που κινδυνεύει να φτάσει μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
