Χρυσός και Bitcoin απέναντι στην κρίση χρέους

Η αμφισβήτηση της ασφάλειας των κρατικών ομολόγων επαναφέρει στο προσκήνιο τον χρυσό και το Bitcoin. Η πίεση στο αμερικανικό χρέος, οι υψηλές αποδόσεις και το debasement trade αλλάζουν το επενδυτικό τοπίο.

Η ανατροπή στην έννοια του ασφαλούς καταφυγίου

Η εικόνα των παραδοσιακών επενδυτικών καταφυγίων αλλάζει, καθώς η αβεβαιότητα δεν προέρχεται πλέον μόνο από τις αγορές υψηλού ρίσκου, αλλά και από το ίδιο το κρατικό χρέος. Για πολλά χρόνια, οι μεγάλες αναταράξεις έστρεφαν κεφάλαια από τις μετοχές και τα πιο επισφαλή στοιχεία ενεργητικού προς τα κρατικά ομόλογα. Σήμερα, όμως, μέρος του προβλήματος γεννιέται ακριβώς εκεί όπου οι επενδυτές συνήθιζαν να αναζητούν προστασία.

Στις ΗΠΑ, το ομοσπονδιακό χρέος έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, ενώ οι ετήσιες πληρωμές τόκων κινούνται πάνω από τα 1 τρισ. δολάρια. Την ίδια στιγμή, οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έχουν εκτοξευθεί, μεταφέροντας τη συζήτηση πέρα από τις επόμενες αποφάσεις της Federal Reserve. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου μπορεί να συνεχίσει να χρηματοδοτεί μεγάλα ελλείμματα χωρίς διαρκώς υψηλότερο κόστος.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο χρυσός και το Bitcoin βρέθηκαν στην ίδια πλευρά του επενδυτικού trade, παρότι προέρχονται από εντελώς διαφορετικές ιστορίες. Ο χρυσός αποτελεί αποθήκη αξίας επί χιλιετίες, ενώ το Bitcoin υπάρχει από το 2009. Και τα δύο, όμως, έχουν ένα κοινό στοιχείο: η προσφορά τους δεν μπορεί να αυξηθεί κατά βούληση από κάποια κυβέρνηση.

Το σήμα κινδύνου για το αμερικανικό χρέος

Ο Ρέι Ντάλιο έχει τοποθετήσει τη δημοσιονομική ανισορροπία των ΗΠΑ στο επίκεντρο της επενδυτικής του στρατηγικής. Η προσέγγισή του περιλαμβάνει μικρότερη έκθεση στα ομόλογα, γεωγραφική διαφοροποίηση προς οικονομίες με ισχυρότερους δημοσιονομικούς δείκτες και τοποθέτηση 10% έως 15% του χαρτοφυλακίου σε χρυσό, μαζί με μικρότερη θέση σε Bitcoin.

Το σκεπτικό στηρίζεται στα μεγέθη του προβλήματος. Τα κρατικά έσοδα διαμορφώνονται περίπου στα 5,5 τρισ. δολάρια, ενώ οι δαπάνες πλησιάζουν τα 7,5 τρισ. δολάρια, δημιουργώντας ένα κενό γύρω στα 2 τρισ. δολάρια. Παράλληλα, περίπου 10 τρισ. δολάρια χρέους χρειάζονται αναχρηματοδότηση σε ένα περιβάλλον σημαντικά υψηλότερων επιτοκίων.

Η ανησυχία δεν συνδέεται απαραίτητα με μια κλασική χρεοκοπία. Περισσότερο αφορά το πώς θα αντιμετωπιστεί μια διαρκώς αυξανόμενη συσσώρευση υποχρεώσεων: με περικοπές δαπανών, υψηλότερους φόρους, ακριβότερο δανεισμό ή με πολιτικές που θα επιτρέψουν στον πληθωρισμό και στη νομισματική χαλάρωση να διαβρώσουν σταδιακά την πραγματική αξία του χρέους. Σε αυτό ακριβώς βασίζεται το debasement trade, δηλαδή το στοίχημα σε περιουσιακά στοιχεία που δεν εξαρτώνται από κυβερνητικές ανάγκες χρηματοδότησης.

Γιατί οι υψηλές αποδόσεις δεν στηρίζουν το δολάριο

Υπό κανονικές συνθήκες, η άνοδος των αποδόσεων λειτουργεί αρνητικά για τον χρυσό, αφού το πολύτιμο μέταλλο δεν πληρώνει τόκο. Αντίστοιχα, το Bitcoin πιέζεται συνήθως όταν οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες σφίγγουν. Ωστόσο, η σημερινή συγκυρία διαφέρει, καθώς οι αποδόσεις δεν ανεβαίνουν μόνο λόγω καλύτερης ανάπτυξης ή προσδοκιών για επιτόκια, αλλά και εξαιτίας του δημοσιονομικού κινδύνου.

Ιδιαίτερο βάρος έχει και η προσπάθεια του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να ενισχύσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων τίτλων, ώστε να βελτιώσει τη ρευστότητα της αγοράς. Η αρχική αντίδραση έφερε πτώση στις αποδόσεις, όμως το αποτέλεσμα αποδείχθηκε προσωρινό. Το 10ετές επέστρεψε κοντά στο 4,74% και το 30ετές πάνω από το 5,27%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η ταυτόχρονη εξασθένηση του δολαρίου. Η συνύπαρξη υψηλότερων αποδόσεων και ασθενέστερου νομίσματος εκπέμπει διαφορετικό μήνυμα από μια συνηθισμένη άνοδο επιτοκίων. Μπορεί να αντικατοπτρίζει αυξημένη απαίτηση των επενδυτών για αποζημίωση απέναντι σε κινδύνους πληθωρισμού, διάρκειας και δημοσιονομικής αξιοπιστίας.

Ο χρυσός κερδίζει έδαφος με στήριξη από τις κεντρικές τράπεζες

Από τις δύο επιλογές, ο χρυσός εμφανίζεται ως ο πιο καθαρός κερδισμένος αυτής της μετατόπισης. Κατέγραψε άνοδο σχεδόν 5% μέσα στην εβδομάδα και πάνω από 13% τον Αύγουστο, με πορεία προς την ισχυρότερη μηνιαία επίδοσή του εδώ και δεκαετίες.

Ακόμη σημαντικότερη από τη βραχυπρόθεσμη τιμή είναι η στάση των κεντρικών τραπεζών. Το 89% αυτών αναμένει αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων χρυσού μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ το 45% σχεδιάζει να αυξήσει τις δικές του τοποθετήσεις. Η ζήτηση αυτή ενισχύει το προφίλ του χρυσού ως περιουσιακού στοιχείου χωρίς εκδότη και πιστωτικό κίνδυνο, αλλά και ως επίσημου αποθεματικού μέσου του διεθνούς νομισματικού συστήματος.

Παρά τη δυναμική του, δεν υπάρχει εγγύηση για συνεχή άνοδο. Επίμονος πληθωρισμός, ακριβότερη ενέργεια και επιτόκια που παραμένουν σε υψηλά επίπεδα μπορούν να στηρίξουν τις πραγματικές αποδόσεις και να περιορίσουν την ελκυστικότητα του μετάλλου.

Bitcoin: το «ψηφιακός χρυσός» με πολύ μεγαλύτερη μεταβλητότητα

Η κίνηση του Bitcoin ήταν ακόμη πιο έντονη, καθώς κινήθηκε από περίπου 62.800 δολάρια σε επίπεδα άνω των 77.000 δολαρίων μέσα σε λίγες ημέρες. Η προκαθορισμένη προσφορά του ενισχύει την εικόνα του ως «ψηφιακού χρυσού», αφού ούτε υπουργεία Οικονομικών ούτε κεντρικές τράπεζες μπορούν να δημιουργήσουν επιπλέον Bitcoin για να καλύψουν ελλείμματα.

Ωστόσο, η σύγκριση με τον χρυσό έχει σαφή όρια. Το τελευταίο ράλι τροφοδοτήθηκε επίσης από short squeeze, ρευστοποιήσεις δισεκατομμυρίων σε αρνητικές θέσεις, ρυθμιστικές προσδοκίες στις ΗΠΑ και βελτίωση του κλίματος γύρω από τα crypto. Έτσι, το Bitcoin παραμένει ταυτόχρονα debasement trade, risk asset και κερδοσκοπική τοποθέτηση υψηλής μεταβλητότητας.

Σε περίπτωση πραγματικής κρίσης ρευστότητας, μπορεί να υποχωρήσει μαζί με τις μετοχές και τα άλλα assets υψηλού κινδύνου. Ο χρυσός έχει πολύ μεγαλύτερη ιστορική αξιοπιστία ως μέσο προστασίας, παρότι ούτε αυτός μένει ανεπηρέαστος από προσωρινές ρευστοποιήσεις.

Η ουσιαστική μεταβολή βρίσκεται αλλού: οι επενδυτές αμφισβητούν πλέον ότι κάθε κρατικό ομόλογο αποτελεί αυτόματα ασφαλές καταφύγιο. Η δημοσιονομική κατάσταση του εκδότη, η διάρκεια του τίτλου και η πορεία του χρέους αποκτούν μεγαλύτερη σημασία. Σε έναν κόσμο μεγάλων ελλειμμάτων, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η απόδοση, αλλά η κατοχή περιουσιακών στοιχείων που κανένα κράτος δεν μπορεί να δημιουργήσει κατά βούληση. Εκεί συναντώνται ο πανάρχαιος χρυσός και το 17χρονο Bitcoin.

Πηγή: Pagenews.gr