Γεωπολιτικά

Ο Πούτιν αρπάζει τη «χείρα βοηθείας» Τραμπ: Η ειρήνη γίνεται το νέο όπλο πίεσης της Μόσχας

Ο Πούτιν αρπάζει τη «χείρα βοηθείας» Τραμπ: Η ειρήνη γίνεται το νέο όπλο πίεσης της Μόσχας

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ο Πούτιν αρπάζει τη «χείρα βοηθείας» Τραμπ: Η ειρήνη γίνεται το νέο όπλο πίεσης της Μόσχας

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Μόσχα αναγνωρίζει πλέον δημόσια «πιθανότητα» συμφωνίας για την Ουκρανία αμέσως μετά το μήνυμα Τραμπ για νέα συνάντηση μόνο όταν το deal είναι ώριμο. Όμως οι επιθέσεις συνεχίζονται και το Κρεμλίνο επιχειρεί να μετατρέψει την προοπτική της ειρήνης σε διαπραγματευτικό μοχλό απέναντι σε Κίεβο, Ουάσινγκτον και Ευρώπη.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν άνοιξε την Πέμπτη ένα παράθυρο που μέχρι πριν από λίγες ώρες έμοιαζε σχεδόν κλειστό: δήλωσε δημοσίως ότι βλέπει πιθανότητα επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, την ώρα που και το Κίεβο μιλά για μια «νέα δυναμική» στις διπλωματικές προσπάθειες.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι είπε ο Ρώσος πρόεδρος στο Ανατολικό Οικονομικό Φόρουμ στο Βλαδιβοστόκ.

Είναι πότε το είπε.

Μία ημέρα νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει ουσιαστικά τον όρο για μια νέα συνάντηση κορυφής με τον Πούτιν: να υπάρχει ήδη ώριμη προοπτική ειρηνευτικής συμφωνίας. «Θα ήθελα να το κάνω όταν όλοι θα είναι έτοιμοι να συνάψουν μια ειρηνευτική συμφωνία», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να συναντήσει τον Ρώσο ηγέτη ακόμη και άμεσα εάν το επιθυμούσε.

Και τώρα η Μόσχα απαντά: ναι, συμφωνία μπορεί να υπάρξει.

Πούτιν: «Υπάρχει πιθανότητα»

Μιλώντας στο Βλαδιβοστόκ, ο Πούτιν αναγνώρισε ότι αρκετές χώρες —μεταξύ αυτών οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα— είναι διατεθειμένες να βοηθήσουν στην επίτευξη μιας διευθέτησης.

Αλλά έβαλε ταυτόχρονα ένα κρίσιμο όριο στον ρόλο τους.

«Πρώτα απ’ όλα, η Ρωσία και η Ουκρανία πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ τους. Όλες οι άλλες χώρες είναι έτοιμες να υποστηρίξουν και να βοηθήσουν», δήλωσε.

Και στη συνέχεια έδωσε τη φράση που αλλάζει τουλάχιστον τον διπλωματικό τόνο:

«Υπάρχει πιθανότητα; Κατά την άποψή μου, ναι, υπάρχει».

Δεν πρόκειται ακόμη για ειρηνευτική πρόταση. Δεν παρουσιάστηκε χρονοδιάγραμμα, νέα φόρμουλα κατάπαυσης του πυρός ή συμβιβασμός στα μεγάλα ζητήματα.

Είναι όμως πολιτικό σήμα προς την Ουάσινγκτον.

Ο Τραμπ έβαλε τον πήχη – Ο Πούτιν απάντησε

Η αλληλουχία των δηλώσεων έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ο Τραμπ ουσιαστικά είπε ότι δεν επιθυμεί άλλη μία συνάντηση υψηλού συμβολισμού χωρίς απτό αποτέλεσμα. Ο Πούτιν, μέσα σε περίπου ένα εικοσιτετράωρο, αναγνώρισε ότι η διπλωματική λύση παραμένει εφικτή.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο επιβεβαιώνει ότι οι επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζονται, ακόμη και μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών και των ειδικών απεσταλμένων της Ουάσινγκτον.

«Οι επαφές μας με την αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζονται», δήλωσε ο Πούτιν, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα οδηγήσουν τελικά σε θετικό αποτέλεσμα.

Αυτό δημιουργεί μια νέα εικόνα: η Ουάσινγκτον βρίσκεται πλέον στο κέντρο της διαπραγματευτικής γεωμετρίας, ακόμη κι αν ο Πούτιν επιμένει δημοσίως ότι την τελική συμφωνία πρέπει να την κάνουν Μόσχα και Κίεβο.

Η Μόσχα όμως μιλά για ειρήνη και ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση — και ίσως η πραγματική στρατηγική του Κρεμλίνου.

Η αλλαγή της ρητορικής δεν συνοδεύεται ακόμη από αντίστοιχη αποκλιμάκωση στο πεδίο.

Μόλις μία ημέρα πριν, ο Πούτιν κατηγορούσε την Ουκρανία για «κρατική τρομοκρατία» και δήλωνε ότι δεν διαπραγματεύεται κανείς με «τρομοκράτες», ενώ παράλληλα επαινούσε τους Αμερικανούς διαμεσολαβητές.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία έχει προειδοποιήσει για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εναντίον ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων ως απάντηση στα ουκρανικά πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Αυτό σημαίνει ότι η Μόσχα κρατά ανοιχτές δύο πόρτες ταυτόχρονα:

τη διπλωματική προς τον Τραμπ και τη στρατιωτική προς τον Ζελένσκι.

Η «ειρήνη» ως διαπραγματευτικό όπλο

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της νέας φάσης.

Ο Πούτιν δεν χρειάζεται απαραίτητα να απορρίψει τη διαπραγμάτευση για να αυξήσει την πίεση στην Ουκρανία.

Μπορεί να κάνει το αντίθετο: να εμφανίζεται πρόθυμος να συζητήσει.

Με αυτόν τον τρόπο η συζήτηση μετατοπίζεται από το ερώτημα «θέλει η Ρωσία ειρήνη;» στο πολύ δυσκολότερο «ποιος εμποδίζει τη συμφωνία;».

Και αυτό έχει τεράστια σημασία για τον Τραμπ.

Εάν η Μόσχα παρουσιάσει τον εαυτό της ως διαθέσιμο συνομιλητή, αυξάνεται η πίεση προς το Κίεβο να δείξει αντίστοιχη ευελιξία — ιδιαίτερα εάν η αμερικανική κυβέρνηση θεωρήσει ότι υπάρχει πραγματική δυνατότητα συμφωνίας.

Η κίνηση Πούτιν, επομένως, μπορεί να διαβαστεί όχι ως υποχώρηση αλλά ως προσπάθεια ανακατανομής της διπλωματικής πίεσης.

Και το Κίεβο δεν κλείνει την πόρτα

Η ουκρανική αντίδραση έχει εξίσου μεγάλη σημασία.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σίμπιχα εμφανίστηκε προσεκτικά αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι οι επόμενες ημέρες μπορεί να σηματοδοτήσουν επανεκκίνηση της διεθνούς διπλωματικής κινητικότητας.

«Πιστεύω ότι τώρα θα έχουμε μια νέα δυναμική στις ειρηνευτικές προσπάθειες, με την επιστροφή σε μια ενεργή φάση πολιτικής και διπλωματικής εμπλοκής σε πολλές πρωτεύουσες του κόσμου», δήλωσε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι Κίεβο και Μόσχα έχουν πλησιάσει στα βασικά ζητήματα.

Σημαίνει όμως ότι, για πρώτη φορά στη συγκεκριμένη φάση, και οι δύο πλευρές χρησιμοποιούν δημοσίως γλώσσα που αφήνει ανοιχτό το διπλωματικό παράθυρο.

Τα drones εξακολουθούν να γράφουν τους όρους της διαπραγμάτευσης

Στο πεδίο, ωστόσο, η εικόνα παραμένει πολύ διαφορετική.

Η Ουκρανία έχει κλιμακώσει θεαματικά τις επιθέσεις με drones βαθιά μέσα στη Ρωσία. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Associated Press, περισσότεροι από 43.300 ουκρανικοί δρόνοι αναχαιτίστηκαν πάνω από ρωσικό έδαφος και την Κριμαία μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, σχεδόν εξαπλάσιος αριθμός σε σχέση με το προηγούμενο καλοκαίρι.

Στόχος δεν είναι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Διυλιστήρια, ενεργειακές υποδομές και αεροδρόμια έχουν μπει στο κάδρο, μεταφέροντας μέρος του οικονομικού κόστους του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας.

Την 1η Σεπτεμβρίου, ουκρανικά drones έπληξαν το συγκρότημα της Novatek στο λιμάνι Ust-Luga στη Βαλτική, προκαλώντας ζημιές σε εξοπλισμό επεξεργασίας πετρελαίου, σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.

Απέναντι σε αυτή την πίεση, η Μόσχα απειλεί να χρησιμοποιήσει ξανά ένα από τα ισχυρότερα όπλα καταναγκασμού που διαθέτει: την ουκρανική ενεργειακή υποδομή πριν από τον χειμώνα.

Ο χειμώνας γίνεται μέρος της διαπραγμάτευσης

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σκληρό κομμάτι της εξίσωσης.

Η ηλεκτροπαραγωγή, η θέρμανση, το φυσικό αέριο, οι μεταφορές και η λειτουργία της ουκρανικής οικονομίας δεν είναι απλώς στρατιωτικές παράμετροι.

Είναι παράγοντες διαπραγματευτικής αντοχής.

Η Ρωσία έχει ήδη πλήξει επανειλημμένα το ουκρανικό ενεργειακό σύστημα, ενώ η Ουκρανία επιχειρεί να επισκευάσει και να θωρακίσει τις υποδομές της πριν από τον χειμώνα 2026–2027.

Επομένως, όσο περισσότερο πλησιάζει ο χειμώνας χωρίς συμφωνία, τόσο αυξάνεται το κόστος για το Κίεβο — αλλά και το κίνητρο της Μόσχας να βελτιώσει τη θέση της πριν καθίσει πραγματικά στο τραπέζι.

Ο Πούτιν βάζει και την Κίνα στο τραπέζι

Η αναφορά του Ρώσου προέδρου στην Κίνα δεν ήταν τυχαία.

Ο Πούτιν είπε ότι ο Σι Τζινπίνγκ θέτει συστηματικά το ζήτημα της Ουκρανίας στις συνομιλίες τους και ότι το Πεκίνο προσπαθεί να συμβάλει σε ειρηνική επίλυση.

Για τη Μόσχα αυτό εξυπηρετεί δύο στόχους.

Αφενός δείχνει στον Τραμπ ότι η Ρωσία θέλει να συνομιλήσει με την Ουάσινγκτον.

Αφετέρου υπενθυμίζει ότι δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις ΗΠΑ για τη διεθνή νομιμοποίηση μιας συμφωνίας.

Η Κίνα αποτελεί το μεγάλο οικονομικό και διπλωματικό αντίβαρο της Ρωσίας απέναντι στη Δύση. Δεν υπάρχει, ωστόσο, μέχρι στιγμής δημοσιοποιημένο κοινό αμερικανοκινεζικό σχέδιο ειρήνης ή συμφωνημένος μηχανισμός εγγυήσεων.

Το πραγματικό deal είναι πολύ μεγαλύτερο από μια κατάπαυση πυρός

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι.

Μια πραγματική συμφωνία δεν αφορά μόνο το αν θα σταματήσουν να πετούν drones και πύραυλοι.

Αγγίζει το εδαφικό, τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, τις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, το μέλλον των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και τελικά τη νέα ισορροπία ασφαλείας στην Ευρώπη.

Για τον Πούτιν υπάρχει επιπλέον ένας μεγαλύτερος στόχος: η σταδιακή αποκατάσταση της σχέσης με την Ουάσινγκτον.

Για τον Τραμπ, αντίστοιχα, μια συμφωνία στην Ουκρανία θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα για μια ευρύτερη αναδιάταξη των αμερικανορωσικών σχέσεων.

Γι’ αυτό η επόμενη συνάντηση Τραμπ–Πούτιν, εφόσον πραγματοποιηθεί, δύσκολα θα αφορά αποκλειστικά μία γραμμή κατάπαυσης πυρός.

Η Μόσχα πήρε το μήνυμα του Τραμπ – Τώρα ανεβάζει το τίμημα

Η σημερινή δήλωση Πούτιν αποτελεί πραγματική αλλαγή τόνου, αλλά όχι ακόμη αλλαγή στρατηγικής.

Η Ρωσία δεν κατεβάζει τα όπλα για να διαπραγματευτεί.

Επιχειρεί να διαπραγματευτεί ενώ συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα όπλα για να βελτιώσει τους όρους της.

Και αυτή είναι η ουσία της νέας φάσης.

Ο Τραμπ άφησε ανοιχτή την πόρτα για νέα συνάντηση εφόσον υπάρξει ώριμο ειρηνευτικό σχέδιο. Ο Πούτιν απάντησε ότι η συμφωνία είναι δυνατή. Το Κίεβο μιλά για «νέα δυναμική».

Αλλά μέχρι να εμφανιστούν συγκεκριμένες κινήσεις για κατάπαυση πυρός, εδαφικό και εγγυήσεις ασφαλείας, η ειρήνη παραμένει ταυτόχρονα στόχος και μοχλός πίεσης.

Και ίσως αυτό να είναι το ισχυρότερο χαρτί του Κρεμλίνου αυτή τη στιγμή: όχι να πει «όχι» στον Τραμπ, αλλά να πει «ναι — με τους σωστούς όρους».

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο