ΕΕ–Καναδάς: Από τη CETA σε κάτι πολύ μεγαλύτερο – Η νέα συμμαχία που θέλει να χτίσει η Ευρώπη
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 7 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//ΕΕ–Καναδάς: Από τη CETA σε κάτι πολύ μεγαλύτερο – Η νέα συμμαχία που θέλει να χτίσει η Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς μπορεί να βρίσκονται μπροστά σε μια από τις πιο ασυνήθιστες θεσμικές και γεωπολιτικές κινήσεις των τελευταίων ετών.
Όχι επειδή πρόκειται να ξεκινήσει μια τυπική διαδικασία ένταξης.
Αλλά επειδή οι Βρυξέλλες εξετάζουν κάτι που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ως καθιερωμένο μοντέλο:
μια σχέση τόσο στενή ώστε να μοιάζει με «μέλος χωρίς πλήρη ένταξη».
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν το είπε ευθέως στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης:
«Θα ήθελα να εργαστούμε μαζί για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο associate member της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Η φράση προκάλεσε αμέσως συζήτηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Και τώρα το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τον συμβολισμό στο περιεχόμενο.
Από τη CETA σε «Alliance for the Future»
Η ΕΕ και ο Καναδάς έχουν ήδη βαθιά οικονομική σχέση μέσω της CETA.
Σύμφωνα με τη von der Leyen, το εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο πλευρών έχει αυξηθεί κατά 75% σε λιγότερο από μία δεκαετία μετά την εφαρμογή της συμφωνίας
Όμως οι Βρυξέλλες θεωρούν πλέον ότι η εμπορική συμφωνία δεν αρκεί.
Η νέα πρόταση είναι να μετατραπεί η CETA σε κάτι πολύ ευρύτερο:
μια «Alliance for the Future», με κοινό χώρο οικονομικής ασφάλειας και ευημερίας.
Και εδώ φαίνεται ότι το σχέδιο δεν αφορά μόνο δασμούς και εμπορικές ροές.
Η ατζέντα απλώνεται από τη βιομηχανία μέχρι την άμυνα.
Άμυνα: Το πιο στρατηγικό κομμάτι
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της νέας προσέγγισης είναι η πρόθεση για στενότερη ενοποίηση των αμυντικών βιομηχανικών βάσεων ΕΕ και Καναδά
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
κοινές προμήθειες, συνεργασία σε αμυντική παραγωγή, συντονισμό αλυσίδων εφοδιασμού, κρίσιμα υλικά για οπλικά συστήματα, και μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα.
Δεν πρόκειται για αποχώρηση από το NATO.
Το αντίθετο.
Η ΕΕ και ο Καναδάς παραμένουν μέσα στην ίδια ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Αλλά η Ευρώπη θέλει πλέον να χτίσει πιο άμεσες, διμερείς και θεσμικά βαθύτερες σχέσεις με χώρες που θεωρεί στρατηγικά αξιόπιστους εταίρους.
AI και quantum: Η τεχνολογία μπαίνει στον πυρήνα
Η δεύτερη μεγάλη περιοχή είναι η τεχνολογία.
Η von der Leyen μίλησε ρητά για:
AI, quantum, cyber και economic security.
Και στη συνάντησή της με τον Mark Carney οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης:
artificial intelligence, computing capabilities, digital trade, financial services και payments.
Αυτό δείχνει ότι η ΕΕ βλέπει τον Καναδά ως κάτι περισσότερο από εμπορικό εταίρο.
Τον βλέπει ως μέρος ενός ευρύτερου τεχνολογικού μπλοκ χωρών που μοιράζονται παρόμοια πρότυπα σε:
ασφάλεια δεδομένων, κανόνες AI, κυβερνοασφάλεια, πρόσβαση σε compute, και προστασία κρίσιμων τεχνολογιών.
Κρίσιμες πρώτες ύλες: Το κομμάτι που «καίει»
Ο Καναδάς διαθέτει σημαντικά αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών.
Και αυτό έχει αποκτήσει τεράστια σημασία για την ΕΕ.
Οι Βρυξέλλες προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα σε τομείς όπως:
σπάνιες γαίες, μπαταρίες, ορυκτά για ηλεκτροκίνηση, προηγμένα ηλεκτρονικά και αμυντική βιομηχανία.
Η von der Leyen συμπεριέλαβε ρητά critical minerals και batteries στο νέο πλαίσιο συνεργασίας.
Άρα το σχέδιο ΕΕ–Καναδά έχει και καθαρά geo-economic χαρακτήρα.
Δεν είναι μόνο πολιτική φιλία.
Είναι και αγώνας για ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Αρκτική γίνεται νέο κοινό project
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη μέτωπο που αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία:
η Αρκτική.
Η von der Leyen είπε ότι η ΕΕ και ο Καναδάς θέλουν να καταστήσουν την Αρκτική «flagship joint project».
Η περιοχή είναι κρίσιμη για:
νέες θαλάσσιες οδούς, πρώτες ύλες, ενεργειακά κοιτάσματα, στρατιωτική παρουσία, και στρατηγικό ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα.
Ο Καναδάς έχει άμεση γεωγραφική και στρατιωτική παρουσία.
Η Ευρώπη έχει συμφέρον να μην μείνει εκτός της νέας ισορροπίας ισχύος.
Το «associate member» δεν έχει ακόμη νομικό περιεχόμενο
Και εδώ βρίσκεται το πιο σημαντικό σημείο προσοχής.
Η πρόταση είναι πολιτική.
Δεν υπάρχει ακόμη καθορισμένο νομικό μοντέλο «associate membership» στην ΕΕ για χώρα σαν τον Καναδά. Η ίδια η Κομισιόν αναγνώρισε ότι η ιδέα είναι νέα και ότι οι παράμετροι θα πρέπει να καθοριστούν μέσα από πολιτικές συζητήσεις με τα κράτη-μέλη και την καναδική κυβέρνηση.
Άρα δεν μιλάμε για έτοιμη συνθήκη.
Ούτε για κανονική προσχώρηση.
Μιλάμε για πολιτική κατασκευή ενός νέου τύπου σχέσης.
Και αυτό είναι ακριβώς που κάνει την υπόθεση τόσο ενδιαφέρουσα.
Το επόμενο μεγάλο ραντεβού: τέλη Οκτωβρίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δώσει και το επόμενο βήμα.
Στα τέλη Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί EU–Canada summit στον Καναδά, και η Κομισιόν το περιγράφει ως την πρώτη πραγματικά σημαντική ευκαιρία για να συζητηθούν οι παράμετροι της νέας σχέσης.
Εκεί αναμένεται να αρχίσει η ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Όχι για «ένταξη» με την κλασική έννοια.
Αλλά για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η νέα συμμαχία.
Γιατί τώρα;
Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία.
Η ίδια η von der Leyen εξήγησε τη λογική με όρους γεωπολιτικής αστάθειας.
Κατά την ομιλία της, υποστήριξε ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες έχει υποστεί ρήγματα και ότι η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει νέους συνασπισμούς ανθεκτικότητας και δημοκρατιών
Ο Καναδάς ταιριάζει σε αυτό το μοντέλο:
μέλος του NATO, στενός σύμμαχος στην Ουκρανία, μεγάλος παραγωγός κρίσιμων πρώτων υλών, τεχνολογικά προηγμένη οικονομία, και χώρα με στενούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με την Ευρώπη.
Άρα το «associate member» δεν είναι απλώς θεσμικό πείραμα.
Είναι απάντηση σε ένα διαφορετικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η ΕΕ ψάχνει νέο μοντέλο συμμαχιών
Και εδώ βρίσκεται το βαθύτερο μήνυμα.
Η Ευρώπη έχει παραδοσιακά δύο βασικά μοντέλα εξωτερικών σχέσεων:
πλήρη ένταξη ή εμπορική/πολιτική συνεργασία.
Η πρόταση για τον Καναδά ανοίγει έναν τρίτο δρόμο:
στενή στρατηγική ενσωμάτωση χωρίς πλήρη θεσμική ένταξη.
Εάν αυτό λειτουργήσει, θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει πρότυπο και για άλλες χώρες.
Όχι απαραίτητα με τον ίδιο όρο.
Αλλά με την ίδια λογική:
άμυνα, τεχνολογία, πρώτες ύλες, οικονομική ασφάλεια και κοινά standards χωρίς να απαιτείται κανονική ένταξη.
Και εδώ υπάρχει ελληνικό ενδιαφέρον
Για την Ελλάδα, μια τόσο βαθιά ΕΕ–Canada partnership μπορεί να έχει συνέπειες σε αρκετούς τομείς:
άμυνα, ενέργεια, ναυτιλία, κρίσιμες πρώτες ύλες, AI, και επενδύσεις.
Ο Καναδάς διαθέτει ισχυρή παρουσία σε mining, energy και defence supply chains.
Η βαθύτερη ενσωμάτωσή του σε ευρωπαϊκές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει νέες επενδυτικές και βιομηχανικές ευκαιρίες και για χώρες της ΕΕ που επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν προμηθευτές.
Και παράλληλα μπορεί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή πρόσβαση σε πρώτες ύλες που είναι κρίσιμες για:
μπαταρίες, ΑΠΕ, ηλεκτροκίνηση και αμυντική τεχνολογία.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «θα μπει ο Καναδάς στην ΕΕ;»
Αυτό είναι πολύ απλουστευτικό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
πόσο κοντά μπορεί να έρθει μια χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να γίνει κανονικό μέλος;
Η von der Leyen άνοιξε την πόρτα.
Ο Carney δείχνει διαθέσιμος να συζητήσει.
Και στα τέλη Οκτωβρίου οι δύο πλευρές θα αρχίσουν να βάζουν πραγματικό περιεχόμενο στην ιδέα.
Αν το εγχείρημα προχωρήσει, η σημασία του θα ξεπερνά κατά πολύ τον Καναδά.
Γιατί θα σημαίνει ότι η ΕΕ δοκιμάζει ένα νέο μοντέλο ισχύος:
όχι μόνο περισσότερα μέλη — αλλά και περισσότερους στρατηγικούς εταίρους που λειτουργούν σχεδόν σαν μέλη.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
