ΗΠΑ: Πάνω από 25.000 απελάσεις σε τρίτες χώρες – Οι συμφωνίες που προκαλούν αντιδράσεις

Περισσότεροι από 25.000 άνθρωποι έχουν σταλεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε χώρες διαφορετικές από την πατρίδα τους, στο πλαίσιο συμφωνιών της Ουάσιγκτον με δεκάδες κράτη. Η πρακτική βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο έντονης νομικής και πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ.

Πάνω από 25.000 απελάσεις σε τρίτες χώρες

Τουλάχιστον 25.447 άνθρωποι είχαν απελαθεί σε τρίτες χώρες μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με στοιχεία διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας. Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι δεν μεταφέρθηκαν απαραίτητα στις χώρες καταγωγής τους, αλλά σε κράτη με τα οποία, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είχαν προηγούμενο δεσμό.

Η πολιτική εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να επιταχύνει τις απελάσεις μεταναστών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η επιστροφή στη χώρα καταγωγής δεν είναι εφικτή ή έχει εμποδιστεί για νομικούς λόγους.

Συμφωνίες με 35 χώρες

Η Ουάσιγκτον έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με συνολικά 35 χώρες, οι οποίες έχουν δεχθεί ή έχουν συμφωνήσει να δεχθούν υπηκόους τρίτων κρατών.

Περίπου 20.000 άνθρωποι έχουν σταλεί στο Μεξικό, ενώ χιλιάδες ακόμη έχουν μεταφερθεί σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και του Ειρηνικού. Συμφωνίες έχουν επίσης ολοκληρωθεί με επιπλέον κράτη, γεγονός που δείχνει ότι το δίκτυο των χωρών υποδοχής έχει διευρυνθεί σημαντικά.

Οι όροι δεν είναι ίδιοι σε όλες τις περιπτώσεις. Κάθε συμφωνία μπορεί να προβλέπει διαφορετικές εθνικότητες μεταναστών που γίνονται δεκτές, διαφορετικό αριθμό ατόμων και διαφορετικούς περιορισμούς σχετικά με το ποινικό τους ιστορικό.

410 εκατ. δολάρια για το πρόγραμμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και το οικονομικό σκέλος των συμφωνιών.

Συνολικά έχουν προβλεφθεί περίπου 410 εκατ. δολάρια για την εφαρμογή του προγράμματος, είτε μέσω άμεσων πληρωμών προς κυβερνήσεις είτε μέσω χρηματοδότησης διεθνών οργανισμών που συμμετέχουν σε προγράμματα επιστροφών και υποστήριξης μεταναστών.

Από το ποσό αυτό, περίπου 81 εκατ. δολάρια προορίζονταν για κυβερνήσεις χωρών που είχαν υπογράψει συμφωνίες, ενώ μεγαλύτερα ποσά είχαν κατευθυνθεί σε διεθνείς οργανισμούς.

Η περίπτωση του Παλάου

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Παλάου, μικρό νησιωτικό κράτος στον Ειρηνικό.

Η συμφωνία προβλέπει ότι η χώρα μπορεί να δεχθεί μέχρι 75 υπηκόους τρίτων κρατών, με οικονομικό αντάλλαγμα 7,5 εκατ. δολάρια. Μέχρι τη δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων είχαν μεταφερθεί μόλις τρία άτομα στο πλαίσιο της συγκεκριμένης συμφωνίας.

Αντίστοιχη συμφωνία έχει συναφθεί με την Εσουατίνι, όπου είχαν φτάσει 32 άτομα από τον Ιούλιο του 2025, ενώ το συνολικό όριο μπορούσε να φτάσει τους 160 ανθρώπους. Η οικονομική αξία της συμφωνίας ξεπερνούσε τα 5 εκατ. δολάρια.

Σχεδόν ολόκληρη η Αφρική στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Η έκταση των αμερικανικών επαφών είναι ενδεικτική της στρατηγικής που ακολουθείται.

Από τις 54 χώρες της Αφρικής, 49 φέρεται να είχαν δεχθεί προσέγγιση προκειμένου να εξετάσουν τη δυνατότητα υποδοχής μεταναστών που απελαύνονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι διαπραγματεύσεις αφορούν τόσο οικονομικά ανταλλάγματα όσο και ευρύτερες διπλωματικές σχέσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί παράλληλες συμφωνίες οικονομικής ή αναπτυξιακής βοήθειας.

Η μεγάλη νομική σύγκρουση στις ΗΠΑ

Το μεγαλύτερο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο αριθμός των απελάσεων αλλά το κατά πόσο οι άνθρωποι που πρόκειται να σταλούν σε τρίτες χώρες έχουν πραγματική δυνατότητα να προσφύγουν κατά της απόφασης.

Ομοσπονδιακό Εφετείο στις ΗΠΑ απέρριψε στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 την κυβερνητική πολιτική που επέτρεπε την ταχεία μεταφορά μεταναστών σε τρίτες χώρες χωρίς επαρκή διαδικασία για να εκφράσουν φόβους σχετικά με την ασφάλειά τους.

Το δικαστήριο έκρινε ότι πρέπει να παρέχεται ουσιαστική δυνατότητα προσφυγής πριν από μία τέτοια απέλαση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει πιθανότητα το άτομο να αντιμετωπίσει δίωξη, κακομεταχείριση ή άλλο σοβαρό κίνδυνο στη χώρα υποδοχής.

Καταγγελίες για «νομικό κενό»

Δικηγόροι και οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι ορισμένοι απελαθέντες καταλήγουν σε χώρες όπου δεν έχουν οικογένεια, κοινωνικό δίκτυο ή ξεκάθαρο νομικό καθεστώς.

Έχουν επίσης καταγραφεί καταγγελίες για κράτηση και κακομεταχείριση ανθρώπων μετά την άφιξή τους σε τρίτες χώρες. Σε μία περίπτωση στην Ισημερινή Γουινέα, δικηγόροι κατήγγειλαν ότι δύο απελαθέντες συνελήφθησαν και ξυλοκοπήθηκαν από τις τοπικές αρχές. Οι συγκεκριμένες καταγγελίες αποδίδονται στους νομικούς εκπροσώπους των εμπλεκομένων και δεν αποτελούν από μόνες τους δικαστική διαπίστωση.

Η κυβέρνηση επιμένει στην πολιτική των απελάσεων

Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η δυνατότητα μεταφοράς μεταναστών σε τρίτες χώρες αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την εφαρμογή αποφάσεων απέλασης, ειδικά όταν η χώρα καταγωγής αρνείται να δεχθεί έναν υπήκοό της ή όταν υπάρχουν άλλοι νομικοί περιορισμοί.

Από την άλλη πλευρά, οι προσφυγές στα δικαστήρια επικεντρώνονται κυρίως στο εάν τηρούνται οι εγγυήσεις της δέουσας διαδικασίας πριν από την απομάκρυνση ενός ανθρώπου.

Η αντιπαράθεση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς το ζήτημα μπορεί τελικά να φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Με περισσότερες από 25.000 μεταφορές να έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, η πολιτική των απελάσεων σε τρίτες χώρες εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες και περισσότερο αμφισβητούμενες πτυχές της αμερικανικής μεταναστευτικής πολιτικής.

Πηγή: Pagenews.gr