Μια από τις πιο καθαρές παρεμβάσεις των τελευταίων μηνών για το ενεργειακό κόστος έκανε ο πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, μετά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του πρώτου εξαμήνου.
Δεν περιορίστηκε σε μια γενική προειδοποίηση για τον δύσκολο χειμώνα. Έβαλε στο τραπέζι φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα, μπαταρίες, περικοπές ΑΠΕ και τραπεζική χρηματοδότηση, συνδέοντάς τα σε μία αλυσίδα κινδύνων.
Η παρέμβαση αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς προέρχεται από έναν όμιλο που επεκτείνεται δυναμικά στην ενέργεια: η ίδια η AKTOR αναφέρει χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ και αποθήκευσης 1,2 GW, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026 εμφάνισε pro forma EBITDA €120 εκατ., αυξημένο κατά 85%, και ανεκτέλεστο €4,5 δισ.
Πρώτο καμπανάκι: Αέριο ακόμη και στα €100/MWh
Η πρώτη προειδοποίηση αφορά τον χειμώνα.
Ο Εξάρχου εκτιμά ότι η προηγούμενη πρόβλεψή του για τιμές φυσικού αερίου στα €85/MWh μπορεί πλέον να αποδειχθεί ακόμη και αισιόδοξη, εφόσον η Ευρώπη βρεθεί αντιμέτωπη με χαμηλές θερμοκρασίες, αυξημένη ζήτηση και ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων της.
Σύμφωνα με το σημερινό ενεργειακό ρεπορτάζ, ο επικεφαλής της AKTOR έθεσε πλέον στο τραπέζι ακόμη και το ενδεχόμενο των €100/MWh.
«Εύχομαι να μην είναι κρύος ο χειμώνας για την Ευρώπη, γιατί, αν είναι, τις συνέπειες θα τις επωμιστούμε και εμείς», ανέφερε, σύμφωνα με το Business Daily. Για το ενδεχόμενο των €100/MWh, η προειδοποίησή του ήταν ότι σε ένα τέτοιο επίπεδο η αγορά θα βρεθεί υπό πολύ ισχυρή πίεση.
Η ουσία της θέσης Εξάρχου είναι ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να χρειάζεται μεγαλύτερη ασφάλεια προμήθειας και διαφοροποίηση πηγών, αντί να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τις βραχυπρόθεσμες συνθήκες της αγοράς LNG.
Και για την Ελλάδα το θέμα είναι κρίσιμο: όσο ακριβότερο γίνεται το φυσικό αέριο, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μετάδοσης της πίεσης στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεύτερο καμπανάκι: Το σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ και η πίεση στους ιδιώτες
Εδώ ο Εξάρχου πήγε ένα βήμα παραπέρα.
Χαρακτήρισε ουσιαστικά μονόδρομο για τον καταναλωτή το σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ υπό τις σημερινές συνθήκες και προειδοποίησε ότι μια νέα μεγάλη άνοδος του ενεργειακού κόστους θα δοκιμάσει τους υπόλοιπους προμηθευτές.
Η παρατήρηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς στις αρχές Σεπτεμβρίου η ΔΕΗ ανακοίνωσε νέα μείωση στο σταθερό μπλε τιμολόγιό της και απορρόφηση του μεγαλύτερου μέρους των αυξήσεων στο πράσινο τιμολόγιο.
Σε ένα περιβάλλον απότομης αύξησης της χονδρικής, το ζήτημα για την αγορά προμήθειας είναι ποιοι πάροχοι διαθέτουν το μέγεθος, την παραγωγική βάση και τις στρατηγικές αντιστάθμισης ώστε να προσφέρουν ανταγωνιστικά σταθερά προϊόντα.
Η προειδοποίηση Εξάρχου επομένως δεν αφορά μόνο τους λογαριασμούς.
Αφορά και την επόμενη αναδιάταξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο ίδιος, μάλιστα, δεν απέκλεισε πιθανή εξαγορά εταιρείας προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος από την AKTOR, διευκρινίζοντας ότι ο Όμιλος παρακολουθεί την αγορά.
Τρίτο και μεγαλύτερο καμπανάκι: «Ανοίξτε την αγορά των μπαταριών»
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη παρέμβασή του.
«Ανοίξτε την αγορά των μπαταριών», ήταν το κεντρικό μήνυμα του επικεφαλής της AKTOR.
Ο Εξάρχου υποστηρίζει ότι ένας επενδυτής που είναι έτοιμος να τοποθετήσει δικά του κεφάλαια, χωρίς κρατική επιδότηση, πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει την ισχύ αποθήκευσης που θεωρεί οικονομικά βιώσιμη, με τους αναγκαίους φυσικά περιβαλλοντικούς και τεχνικούς κανόνες.
Η θέση του έχει σαφή οικονομική λογική: εάν κατασκευαστούν περισσότερες μπαταρίες από όσες τελικά χρειάζεται η αγορά, το επενδυτικό ρίσκο θα το αναλάβει ο ιδιώτης και όχι ο φορολογούμενος.
Και ζητά ιδιαίτερα μεγάλες μονάδες αποθήκευσης, άνω των 100 MW, ώστε να αποκτήσει το ηλεκτρικό σύστημα πραγματική δυνατότητα μεταφοράς μεγάλων ποσοτήτων φθηνής ενέργειας από τις ώρες υπερπαραγωγής στις ώρες υψηλής ζήτησης.
Ελλάδα 700 MW – Βουλγαρία πάνω από 6 GW
Ο Εξάρχου χρησιμοποίησε τη σύγκριση με τη Βουλγαρία για να αναδείξει το πρόβλημα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Ελλάδα δεν ξεπερνά σήμερα περίπου τα 700 MW μπαταριών, ενώ η Βουλγαρία έχει ξεπεράσει τα 6 GW. Τα συγκεκριμένα μεγέθη αποδίδονται στον ίδιο και επιβεβαιώνονται από περισσότερα του ενός σημερινά δημοσιεύματα της ενημέρωσης.
Το αποτέλεσμα, κατά τον Εξάρχου, δημιουργεί μια οικονομικά παράδοξη κατάσταση.
Η Ελλάδα μπορεί να παράγει άφθονη και πολύ φθηνή ηλιακή ενέργεια το μεσημέρι, αλλά χωρίς επαρκή αποθήκευση δεν μπορεί να μεταφέρει αυτή την ενέργεια στις βραδινές ώρες.
Έτσι, γειτονικά συστήματα με μεγαλύτερη αποθηκευτική δυνατότητα μπορούν να αξιοποιούν τη χαμηλή μεσημεριανή τιμή και η ενέργεια να επιστρέφει στην αγορά όταν οι τιμές είναι υψηλότερες.
Η κυβέρνηση πράγματι βάζει μπαταρίες στο σχέδιο – εδώ βρίσκεται η πραγματική διαφωνία
Χρειάζεται εδώ μία κρίσιμη διευκρίνιση.
Η κυβέρνηση δεν έχει αφήσει εκτός σχεδιασμού την αποθήκευση.
Ο επίσημος οδικός χάρτης για σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% από το 2027 έως το 2029 προβλέπει επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και εξοικονόμηση, καθώς και νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών €200 εκατ. για το 2027 και το 2028.
Άρα η διαφωνία Εξάρχου δεν είναι «μπαταρίες ή όχι».
Είναι πόσο γρήγορα, πόσο μεγάλες και με πόσο ελεύθερη πρόσβαση των επενδυτών στην αγορά.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η σημερινή προσέγγιση δεν είναι αρκετά επιθετική για τις ανάγκες του συστήματος.
«Δεν κατάλαβα πώς θα πέσει 30% το ρεύμα»
Ο επικεφαλής της AKTOR αμφισβήτησε ανοιχτά εάν τα μέτρα που έχουν παρουσιαστεί επαρκούν για να επιτευχθεί ο κυβερνητικός στόχος.
Ο επίσημος σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή μείωση κατά 30% από το 2027 έως το 2029, μέσω συνδυασμού αποθήκευσης, δικτύων, εξοικονόμησης και μείωσης των ΥΚΩ.
Ο Εξάρχου δεν αμφισβητεί ότι ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί. Αμφισβητεί εάν τα εργαλεία και η ταχύτητα εφαρμογής που έχουν παρουσιαστεί αρκούν.
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο της παρέμβασής του: ζητά περισσότερη αγορά και ταχύτερες ιδιωτικές επενδύσεις, όχι απλώς μεγαλύτερες κρατικές επιδοτήσεις.
Το πιο βαρύ μήνυμα: Από τις περικοπές ΑΠΕ στις τράπεζες
Υπάρχει όμως και μία τέταρτη διάσταση που κάνει την προειδοποίηση πολύ σοβαρότερη.
Τα curtailments.
Όταν το σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει την παραγωγή ΑΠΕ, ένα μέρος της παραγωγής περικόπτεται. Για έναν επενδυτή φωτοβολταϊκών αυτό σημαίνει ενέργεια που θα μπορούσε να παραχθεί αλλά τελικά δεν μετατρέπεται σε αντίστοιχο έσοδο.
Ο Εξάρχου προειδοποίησε ότι, εάν οι περικοπές κινηθούν πάνω από 20%, το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο τους παραγωγούς ενέργειας.
Μπορεί να περάσει στις τράπεζες.
«Αν το κούρεμα της παραγωγής ρεύματος από ΑΠΕ ξεπεράσει το 20% τότε θα σκάσουν τα δάνεια που έχουν οι τράπεζες σε παραγωγούς φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων», ανέφερε σύμφωνα με τον Οικονομικό Ταχυδρόμο.
Η οικονομική αλληλουχία είναι απλή:
περισσότερες περικοπές → λιγότερη πωλούμενη παραγωγή → χαμηλότερες χρηματοροές των έργων → μεγαλύτερη δυσκολία εξυπηρέτησης δανείων.
Γι’ αυτό και η αποθήκευση δεν είναι πλέον μόνο ενεργειακό ζήτημα.
Γίνεται επενδυτικό και δυνητικά τραπεζικό ζήτημα.
Η ουσία της παρέμβασης Εξάρχου
Ο Εξάρχου βάζει στο τραπέζι ένα δύσκολο αλλά ουσιαστικό ερώτημα για την ελληνική ενεργειακή πολιτική:
Αφού υπάρχουν ιδιωτικά κεφάλαια έτοιμα να επενδυθούν στην αποθήκευση, γιατί να μην επιτραπεί στην αγορά να αναπτύξει ταχύτερα τη δυναμικότητα που χρειάζεται το σύστημα;
Η Ελλάδα έχει ήδη επενδύσει τεράστια ποσά στις ΑΠΕ. Το επόμενο βήμα δεν είναι απλώς να εγκαταστήσει ακόμη περισσότερα φωτοβολταϊκά.
Είναι να μπορέσει να κρατήσει τη φθηνή ενέργεια που ήδη παράγει και να τη χρησιμοποιήσει όταν πραγματικά τη χρειάζεται.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο η παρέμβαση του επικεφαλής της AKTOR αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Γιατί το μήνυμά του δεν είναι ότι ο στόχος για φθηνότερο ρεύμα είναι λάθος.
Είναι ότι ο χρόνος αρχίζει να τελειώνει: χωρίς ταχύτερη αποθήκευση, το ενεργειακό κόστος, οι περικοπές ΑΠΕ και η χρηματοδότηση των επενδύσεων μπορεί να μετατραπούν σε ένα πολύ ακριβότερο πρόβλημα για ολόκληρη την οικονομία.
Πηγή: pagenews.gr