Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί κάτι που μέχρι σήμερα δεν υπήρχε θεσμικά.
Να δημιουργήσει έναν ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στην πλήρη ένταξη και στην κλασική εμπορική εταιρική σχέση.
Και ο πρώτος υποψήφιος είναι ο Καναδάς.
Η Ursula von der Leyen προσκάλεσε τον Καναδό πρωθυπουργό Mark Carney να προχωρήσει σε ένα νέο καθεστώς «associated partner», λέγοντας ότι θέλει η σχέση ΕΕ–Καναδά να φτάσει στο «υψηλότερο δυνατό επίπεδο».
Δεν είναι ένταξη
Ο Καναδάς δεν πρόκειται να γίνει κράτος-μέλος της ΕΕ.
Δεν θα έχει:
δικαίωμα ψήφου,
ευρωβουλευτές,
λόγο στη βασική ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Το νέο καθεστώς όμως θα είναι σαφώς βαθύτερο από μια απλή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Γιατί τώρα
Η γεωπολιτική συγκυρία εξηγεί πολλά.
Οι σχέσεις Καναδά–ΗΠΑ έχουν επιδεινωθεί σημαντικά υπό την προεδρία Trump.
Οι εμπορικές συνομιλίες κατέρρευσαν τον Αύγουστο και οι ΗΠΑ επέβαλαν υψηλούς δασμούς σε καναδικά προϊόντα.
Αυτό ώθησε την Οτάβα να αναζητήσει βαθύτερους εταίρους αλλού.
Και η ΕΕ βλέπει στον Καναδά έναν εταίρο που ταιριάζει σχεδόν ιδανικά στις νέες στρατηγικές ανάγκες της.
Άμυνα: ήδη μέσα στο SAFE
Τον Φεβρουάριο του 2026, ο Καναδάς έγινε η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό εργαλείο SAFE ύψους €150 δισ.
Αυτό επιτρέπει σε καναδικές αμυντικές εταιρείες να συμμετέχουν σε κοινές ευρωπαϊκές αμυντικές προμήθειες.
Το νέο καθεστώς θα μπορούσε να πάει ένα βήμα πιο πέρα:
σε πιο ενοποιημένη αμυντική βιομηχανική βάση.
Κρίσιμα ορυκτά: «Ο Καναδάς έχει τα πάντα»
Η ΕΕ έχει μεγάλο πρόβλημα εξάρτησης από την Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Ο Καναδάς διαθέτει σημαντικά αποθέματα:
λιθίου,
νικελίου,
κοβαλτίου,
σπανίων γαιών.
Αυτά είναι ζωτικής σημασίας για:
μπαταρίες,
ηλεκτρικά αυτοκίνητα,
αμυντικά συστήματα,
ενεργειακή μετάβαση.
Άρα η σχέση δεν αφορά μόνο diplomacy.
Αφορά βιομηχανική ασφάλεια.
Ενέργεια: μετά τη Ρωσία, νέα στρατηγική
Η ΕΕ έχει χάσει την πρόσβαση στη φθηνή ρωσική ενέργεια και θέλει περισσότερες σταθερές εναλλακτικές.
Ο Καναδάς διαθέτει:
φυσικό αέριο,
πετρέλαιο,
υδροηλεκτρική ενέργεια,
κρίσιμες πρώτες ύλες.
Η ίδια η γεωγραφία όμως δημιουργεί περιορισμούς.
Οι υποδομές εξαγωγών προς την Ευρώπη παραμένουν μικρότερες από το θεωρητικό δυναμικό.
AI, quantum και cyber
Το σχέδιο δεν σταματά σε ενέργεια και άμυνα.
Η νέα σχέση θα μπορούσε να καλύψει:
τεχνητή νοημοσύνη,
κβαντικούς υπολογιστές,
κυβερνοανθεκτικότητα,
ψηφιακό εμπόριο.
Ο Καναδάς συμμετέχει ήδη στο Horizon Europe, άρα η επιστημονική συνεργασία έχει ήδη θεσμική βάση.
Η Αρκτική μπαίνει στο κέντρο
Ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία της πρότασης είναι η Αρκτική.
Καναδάς και ΕΕ θα μπορούσαν να αναπτύξουν κοινό εμβληματικό project στην περιοχή, όπου η Ρωσία και η Κίνα αυξάνουν σταδιακά τη σημασία της παρουσίας τους.
Άρα το νέο καθεστώς έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση.
Ένα νέο ευρωπαϊκό μοντέλο;
Εάν το πείραμα πετύχει, μπορεί να δημιουργήσει precedent.
Η ΕΕ θα αποκτήσει ένα νέο εργαλείο:
βαθιά συνεργασία χωρίς πλήρη ένταξη.
Αυτό θα μπορούσε στο μέλλον να εφαρμοστεί και σε άλλες στενά ευθυγραμμισμένες χώρες.
Η μεγάλη εικόνα
Το project ΕΕ–Καναδά δεν είναι κυρίως θεσμική καινοτομία.
Είναι απάντηση σε έναν πιο κατακερματισμένο κόσμο.
Η Ευρώπη θέλει:
πρώτες ύλες,
άμυνα,
τεχνολογία,
ενέργεια,
ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Και ο Καναδάς θέλει να μειώσει την εξάρτησή του από τις ΗΠΑ.
Αν αυτό το μοντέλο προχωρήσει, δεν θα σημαίνει ότι ο Καναδάς γίνεται «σχεδόν μέλος» της ΕΕ.
Θα σημαίνει όμως ότι η Ένωση αρχίζει να χτίζει έναν νέο κύκλο στρατηγικών εταίρων γύρω από τον πυρήνα της.
Πηγή: pagenews.gr