Η Ευρώπη μπαίνει σε νέο γύρο ενεργειακής πίεσης.
Αυτή τη φορά, το επίκεντρο δεν είναι μόνο το φυσικό αέριο ή το αργό πετρέλαιο.
Είναι το diesel.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται σε επείγουσες συζητήσεις για το αν θα πρέπει να προχωρήσουν σε νέα απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, καθώς οι τιμές έχουν εκτιναχθεί και οι ΗΠΑ ασκούν ισχυρή πίεση για άμεση δράση.
Η Ουάσιγκτον πιέζει για απελευθέρωση αποθεμάτων
Η κυβέρνηση Trump ζητά από την Ευρώπη να διαθέσει περισσότερο diesel από τα emergency stocks, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά και να πιεστούν χαμηλότερα οι τιμές διεθνώς.
Στο αμερικανικό επιτελείο υπάρχει ιδιαίτερη ενόχληση απέναντι στη Γαλλία και τη Γερμανία, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι δεν έχουν εκπληρώσει πλήρως προηγούμενες δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο συντονισμένης απελευθέρωσης αποθεμάτων υπό τον International Energy Agency.
Η διαφωνία είναι σημαντική.
Γιατί πλέον το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις τιμές στην αντλία.
Αφορά το ερώτημα:
πόσο γρήγορα μπορούν Ευρώπη και ΗΠΑ να κινητοποιήσουν τα αποθέματά τους σε μια παρατεταμένη κρίση προσφοράς;
Γαλλία και Γερμανία κρατούν το 35% των στρατηγικών αποθεμάτων
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, Γαλλία και Γερμανία μαζί κατέχουν περίπου 35% των στρατηγικών αποθεμάτων diesel της ΕΕ.
Η Γαλλία διαθέτει περίπου 8,2 εκατ. τόνους και η Γερμανία περίπου 5,6 εκατ. τόνους στρατηγικών αποθεμάτων gasoil και diesel.
Συνολικά, τα κράτη-μέλη διέθεταν περίπου 39 εκατ. τόνους emergency gasoil και diesel stocks με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που αναφέρει το Reuters.
Άρα οποιαδήποτε μεγάλη ευρωπαϊκή κίνηση περνά αναπόφευκτα από Παρίσι και Βερολίνο.
Το δίλημμα της Ευρώπης: τι καίμε τώρα και τι κρατάμε για τον χειμώνα
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα.
Αν η Ευρώπη απελευθερώσει περισσότερα αποθέματα σήμερα, μπορεί να μειώσει την πίεση στις τιμές.
Αλλά θα μπει στον χειμώνα με μικρότερο safety buffer.
Ο επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η ΕΕ πρέπει να σταθμίσει δύο αντικρουόμενους στόχους:
να μειώσει άμεσα το κόστος,
και να κρατήσει αρκετά αποθέματα για ακόμη σοβαρότερη διαταραχή αργότερα.
Αυτό είναι το κλασικό dilemma της ενεργειακής ασφάλειας:
πόσο γρήγορα χρησιμοποιείς το “μαξιλάρι” όταν δεν ξέρεις πόσο θα διαρκέσει η κρίση;
400 εκατ. βαρέλια είχε συμφωνήσει να απελευθερώσει ο IEA
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, περίπου 30 χώρες συμφώνησαν μέσω του International Energy Agency να απελευθερώσουν περίπου 400 εκατ. βαρέλια πετρελαϊκών αποθεμάτων παγκοσμίως.
Οι χώρες της ΕΕ είχαν αναλάβει περίπου το 20% αυτής της ποσότητας.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη κινητοποιήσει το δικό τους μέρος και ζητούν από ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη να επιταχύνουν.
Η ΕΕ, πάντως, δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα υπάρξει νέα συντονισμένη release.
Η άλλη απειλή: αμερικανικό export ban
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό επειδή η κυβέρνηση Trump εξετάζει περιορισμούς ή ακόμη και απαγόρευση στις εξαγωγές αμερικανικού diesel.
Ένα τέτοιο μέτρο θα είχε άμεσες συνέπειες για την Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή refined products.
Η απειλή ενός export ban δημιουργεί ένα παράδοξο.
Η Ουάσιγκτον ζητά από την Ευρώπη:
να ανοίξει τα στρατηγικά της αποθέματα,
την ώρα που ταυτόχρονα εξετάζει να περιορίσει τις δικές της εξαγωγές.
Από την ευρωπαϊκή σκοπιά, αυτό ενισχύει το επιχείρημα ότι τα αποθέματα πρέπει να διαφυλαχθούν όσο υπάρχει κίνδυνος για ακόμη μεγαλύτερο supply shock.
Γιατί το diesel είναι πιο κρίσιμο από τη βενζίνη
Το diesel δεν είναι απλώς καύσιμο ΙΧ.
Είναι βασικό καύσιμο για:
μεταφορές,
φορτηγά,
γεωργία,
κατασκευές,
βιομηχανία,
logistics.
Άρα μια παρατεταμένη άνοδος της τιμής του περνά πολύ πιο γρήγορα στο συνολικό κόστος της οικονομίας.
Ακριβαίνουν:
οι μεταφορές τροφίμων,
η εφοδιαστική αλυσίδα,
η αγροτική παραγωγή,
οι κατασκευές,
οι εισαγωγές.
Με απλά λόγια:
ακριβό diesel σημαίνει ακριβότερος πληθωρισμός.
Η Ευρώπη πληρώνει ήδη πολύ περισσότερο για την ίδια ενέργεια
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλούνται ευρωπαϊκές πηγές, οι χώρες της ΕΕ έχουν πληρώσει περίπου $113,5 δισ. επιπλέον για ενεργειακές εισαγωγές από την έναρξη της κρίσης, χωρίς να λαμβάνουν αντίστοιχα μεγαλύτερες ποσότητες καυσίμων.
Αυτό είναι ένα από τα πιο σκληρά στοιχεία της σημερινής ενεργειακής κατάστασης.
Η Ευρώπη δεν αγοράζει περισσότερο.
Πληρώνει περισσότερο για το ίδιο ή μικρότερο όγκο.
Και αυτό επιβαρύνει:
εμπορικό ισοζύγιο,
πληθωρισμό,
βιομηχανική ανταγωνιστικότητα,
δημοσιονομικά.
Η ασφάλεια εφοδιασμού επιστρέφει πάνω από το green transition
Τα τελευταία χρόνια, η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική είχε ως κεντρικό άξονα την απανθρακοποίηση.
Τώρα όμως η προτεραιότητα μετατοπίζεται ξανά προς:
security of supply,
strategic stocks,
diversification,
resilience.
Η κρίση στο diesel δείχνει ότι η ενεργειακή μετάβαση και η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.
Η Ευρώπη θέλει λιγότερα ορυκτά καύσιμα.
Αλλά μέχρι να τα υποκαταστήσει πλήρως, παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε διαταραχές refined products.
Γιατί Γερμανία και Γαλλία είναι το πραγματικό κλειδί
Η συγκέντρωση μεγάλου μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων σε δύο χώρες δημιουργεί και πολιτικό πρόβλημα.
Γαλλία και Γερμανία πρέπει να αποφασίσουν αν θα χρησιμοποιήσουν σήμερα μέρος ενός αποθέματος που μπορεί να χρειαστούν αργότερα.
Και ταυτόχρονα πρέπει να λάβουν υπόψη:
τις εσωτερικές τιμές,
τις ανάγκες της βιομηχανίας,
τις πιέσεις από την Ουάσιγκτον,
και τον κίνδυνο νέας διαταραχής από Μέση Ανατολή ή Ρωσία.
Αυτό μετατρέπει την απόφαση από τεχνική σε καθαρά γεωπολιτική.
Το νέο ευρωπαϊκό security doctrine
Η σημερινή κρίση δείχνει ότι η έννοια της ενεργειακής ασφάλειας αλλάζει.
Δεν αρκεί πλέον να έχεις:
αποθέματα,
εναλλακτικούς προμηθευτές,
υποδομές.
Χρειάζεται να έχεις και πολιτική αυτονομία στη χρήση τους.
Αν ένας βασικός σύμμαχος όπως οι ΗΠΑ μπορεί να εξετάζει περιορισμό εξαγωγών για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους, τότε η Ευρώπη πρέπει να σχεδιάζει με βάση όχι μόνο εχθρικά κράτη αλλά και πιθανές αποφάσεις συμμάχων.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο lesson της σημερινής κρίσης.
Το μεγάλο ερώτημα: release τώρα ή κράτημα για αργότερα;
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε δύσκολη επιλογή.
Αν απελευθερώσει μεγάλες ποσότητες diesel:
μπορεί να ρίξει τις τιμές.
Αν κρατήσει τα αποθέματα:
προστατεύεται περισσότερο απέναντι σε νέο σοκ.
Και όσο η αμερικανική απειλή για export ban παραμένει στο τραπέζι, η απόφαση γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
Το diesel έχει μετατραπεί πλέον σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από commodity story.
Είναι τεστ για:
την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, τη διατλαντική ενεργειακή σχέση και το πόσο πραγματικά προετοιμασμένη είναι η ΕΕ για μια παρατεταμένη κρίση εφοδιασμού.
Πηγή: pagenews.gr