Βρετανία και ΕΕ σε έκτακτες συνομιλίες για τα αποθέματα diesel – Πίεση Trump, φόβος για νέο ενεργειακό σοκ

Λονδίνο, Βρυξέλλες, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ιρλανδία συζητούν συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων diesel, καθώς ο Donald Trump αυξάνει την πίεση προς την Ευρώπη και δεν αποκλείει περιορισμούς στις αμερικανικές εξαγωγές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συγκαλέσει επείγουσες συνομιλίες με τα κράτη-μέλη και τον IEA, ενώ το δίλημμα είναι σκληρό: να πέσουν οι τιμές τώρα ή να διατηρηθούν επαρκή αποθέματα για έναν ακόμη δυσκολότερο χειμώνα.

Η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση μπαίνει σε ακόμη πιο ευαίσθητη φάση.

Η Βρετανία βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με ευρωπαϊκούς συμμάχους για το αν θα πρέπει να απελευθερωθούν έκτακτα αποθέματα diesel, μετά την κλιμάκωση των πιέσεων από την κυβέρνηση Trump προς Γαλλία και Γερμανία να ρίξουν περισσότερες ποσότητες στην αγορά.

Σύμφωνα με τον Guardian, Βρετανοί υπουργοί συμμετείχαν την Πέμπτη σε τηλεδιασκέψεις με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ιρλανδίας. 

Η Ουάσιγκτον ανεβάζει την πίεση

Ο Donald Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να ζητήσουν από τους Ευρωπαίους συμμάχους να χρησιμοποιήσουν τα στρατηγικά τους αποθέματα diesel, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent κάλεσε την Ευρώπη να επιταχύνει τις υπάρχουσες δεσμεύσεις και να καταστήσει άμεσα διαθέσιμες πρόσθετες ποσότητες

Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον είναι όλο και πιο σαφές:

αν η Ευρώπη δεν βοηθήσει περισσότερο στην αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς, η κυβέρνηση Trump εξετάζει ακόμη και περιορισμό των αμερικανικών εξαγωγών diesel. 

Επείγουσες συνομιλίες στις Βρυξέλλες

Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Anna Kaisa Itkonen επιβεβαίωσε ότι τα κράτη-μέλη θα πραγματοποιήσουν επείγουσες συνομιλίες με την Κομισιόν την Παρασκευή.

Στις συζητήσεις θα συμμετάσχει και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA).

Η Κομισιόν δηλώνει ότι συντονίζεται στενά με τα κράτη-μέλη για να αποτιμήσει την κατάσταση και να εξετάσει μέτρα για τις υψηλές τιμές.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν θα υπάρξει:

συντονισμένη απελευθέρωση,

εθνικές κινήσεις,

ή περιορισμένη παρέμβαση ανάλογα με τις ανάγκες κάθε χώρας.

Η Ευρώπη έχει αποθέματα, αλλά όχι απεριόριστα

Το θετικό στοιχείο για την Ευρώπη είναι ότι δεν εξαρτάται πλήρως από εισαγωγές diesel.

Σύμφωνα με τον Guardian, περίπου 70% του diesel που καταναλώνεται στην Ευρώπη παράγεται σε ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Παράλληλα, τα κράτη διατηρούν στρατηγικά αποθέματα καυσίμων για περιόδους κρίσης.

Αυτό σημαίνει ότι ένα σενάριο άμεσης φυσικής έλλειψης καυσίμων δεν είναι το βασικό πρόβλημα.

Το μεγαλύτερο ρίσκο είναι οι τιμές.

Αν Ευρώπη και Βρετανία αναγκαστούν να ανταγωνιστούν για περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες στην παγκόσμια αγορά, το κόστος μπορεί να αυξηθεί σημαντικά.

Η Βρετανία είναι πιο εκτεθειμένη

Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση.

Δεν διαθέτει επαρκή εγχώρια διυλιστική ικανότητα για να καλύψει όλη τη ζήτηση diesel.

Περίπου το ένα τρίτο των βρετανικών εισαγωγών diesel το 2025 προήλθε από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Guardian.

Άρα ένας αμερικανικός περιορισμός στις εξαγωγές θα χτυπούσε το Ηνωμένο Βασίλειο πολύ πιο άμεσα από πολλές ηπειρωτικές ευρωπαϊκές οικονομίες.

Νέο ιστορικό υψηλό στις τιμές

Η πίεση στις τιμές είναι ήδη έντονη.

Η μέση τιμή του diesel στη Βρετανία έφτασε την Τετάρτη τις 199,72 πένες ανά λίτρο, νέο ιστορικό υψηλό σύμφωνα με το RAC.

Ο καγκελάριος John Healey έχει ήδη χαρακτηρίσει τις τιμές «ακραίες» και έχει επιβεβαιώσει ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε συζητήσεις με την Ουάσιγκτον προκειμένου να αποτραπεί ένα πιθανό export ban.

Το Hormuz παραμένει η βασική πηγή του σοκ

Η ενεργειακή πίεση συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν και τις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, τον Φεβρουάριο, το Brent βρισκόταν περίπου στα $72 το βαρέλι.

Την Πέμπτη διαπραγματευόταν πάνω από $101.

Η άνοδος αυτή έχει μεταφερθεί στα refined products, και ειδικά στο diesel, με επιπτώσεις σε:

μεταφορές,

γεωργία,

βιομηχανία,

άμυνα,

και θέρμανση.

Το δίλημμα της Ευρώπης

Η απελευθέρωση αποθεμάτων θα μπορούσε να βοηθήσει βραχυπρόθεσμα τις τιμές.

Αλλά υπάρχει μεγάλο ρίσκο.

Η Ευρώπη πλησιάζει στον χειμώνα και οι κυβερνήσεις δεν γνωρίζουν:

αν ο πόλεμος με το Ιράν θα συνεχιστεί,

αν η κατάσταση στο Hormuz θα επιδεινωθεί,

αν η Ρωσία θα διατηρήσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές diesel,

ή αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν τελικά σε export ban. 

Αν χρησιμοποιηθεί τώρα μεγάλο μέρος των αποθεμάτων, το περιθώριο αντίδρασης σε μια νέα κρίση θα είναι μικρότερο.

Chris Wright: «Τώρα είναι η στιγμή»

Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright δήλωσε ότι είναι «πολύ βέβαιος» πως η Ευρώπη μπορεί να βοηθήσει την παγκόσμια αγορά μέσω των emergency inventories.

Υποστήριξε ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για συντονισμένη απελευθέρωση, καθώς πλησιάζουν ταυτόχρονα η περίοδος της συγκομιδής και η χειμερινή ζήτηση για heating oil. 

Η αμερικανική θέση είναι ότι περισσότερες ποσότητες στην αγορά τώρα μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά πριν η ζήτηση αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Η βρετανική κυβέρνηση κρατά χαμηλούς τόνους

Η υπουργός Ενέργειας Miatta Fahnbulleh έχει επικοινωνήσει με τον Wright για να εκφράσει τις βρετανικές ανησυχίες.

Η επίσημη θέση του Λονδίνου είναι ότι η χώρα διαθέτει «diverse and resilient supply» και συνεχίζει να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους και τον κλάδο καυσίμων. 

Όμως η βιομηχανία είναι σαφώς πιο ανήσυχη.

Η επικεφαλής της Fuels Industry UK, Elizabeth de Jong, προειδοποίησε ότι η Βρετανία χρειάζεται καύσιμα για:

μεταφορές,

χημική βιομηχανία,

γεωργία,

και άμυνα.

Και πρόσθεσε ότι η τελευταία αμερικανική απειλή δείχνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε παραγωγή από το εξωτερικό. 

Η Ρωσία κάνει την εξίσωση ακόμη πιο δύσκολη

Στην πίεση προστίθεται και η Ρωσία.

Η Μόσχα έχει επεκτείνει την απαγόρευση εξαγωγών diesel μέχρι το τέλος Οκτωβρίου μετά τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια.

Ο Trump έχει επίσης ζητήσει από τον Volodymyr Zelenskyy να περιορίσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποστηρίζοντας ότι αυτά επιδεινώνουν την παγκόσμια προσφορά καυσίμων και πιέζουν τις τιμές.

Άρα η αγορά δέχεται ταυτόχρονα πίεση από τρία μέτωπα:

Μέση Ανατολή,

Ρωσία,

και πιθανή αμερικανική εμπορική παρέμβαση.

Γιατί ένα αμερικανικό ban θα ήταν τόσο σημαντικό

Η αμερικανική αγορά refined products είναι από τις μεγαλύτερες και πιο ευέλικτες στον κόσμο.

Αν η Ουάσιγκτον περιορίσει τις εξαγωγές, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αναζητήσουν επιπλέον φορτία από:

Μέση Ανατολή,

Ινδία,

Ασία,

και άλλες διεθνείς αγορές.

Αυτό θα αυξήσει τον ανταγωνισμό για κάθε διαθέσιμο cargo.

Και αυτό ακριβώς φοβούνται οι Ευρωπαίοι περισσότερο από τον κίνδυνο να «στεγνώσουν» πρατήρια.

Η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει στο κέντρο

Η κρίση επαναφέρει ένα βασικό ερώτημα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.

Πόσο ασφαλές είναι να εξαρτάται μια περιοχή από εισαγόμενα refined products όταν το παγκόσμιο σύστημα γίνεται όλο και πιο γεωπολιτικά κατακερματισμένο;

Μετά το 2022, η Ευρώπη επικεντρώθηκε κυρίως στο φυσικό αέριο.

Το 2026, όμως, το πρόβλημα μεταφέρεται στο diesel.

Και αυτό δείχνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά μόνο LNG και ηλεκτρική ενέργεια.

Αφορά και τα προϊόντα διύλισης.

Το επόμενο μεγάλο ραντεβού

Οι συνομιλίες της Παρασκευής ανάμεσα στην Κομισιόν, τα κράτη-μέλη και τον IEA είναι το επόμενο κρίσιμο σημείο.

Εκεί θα φανεί αν η Ευρώπη θα προχωρήσει σε:

κοινή απελευθέρωση αποθεμάτων,

σταδιακές εθνικές παρεμβάσεις,

ή αναμονή έως ότου ξεκαθαρίσει η αμερικανική στάση.

Το ερώτημα δεν είναι απλώς πόσα βαρέλια θα μπουν στην αγορά.

Το πραγματικό ζήτημα είναι:

πόσο από το στρατηγικό ενεργειακό buffer είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει η Ευρώπη σήμερα, όταν κανείς δεν ξέρει πόσο δύσκολος θα είναι ο χειμώνας που έρχεται.

Πηγή: pagenews.gr