120 δόσεις και servicers: Τι αλλάζει πραγματικά για χρέη και πλειστηριασμούς – Ο οδηγός Πιερρακάκη

Παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2024 μπαίνουν στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ. Παράλληλα αλλάζουν οι κανόνες για τους servicers: απάντηση μέσα σε τρεις μήνες, ολοκλήρωση διαπραγμάτευσης σε έξι, πλαφόν 15% στην προκαταβολή και υποχρεωτική βιώσιμη πρόταση πριν από πλειστηριασμό. Το κρίσιμο όμως είναι άλλο: όποιος τηρεί τη ρύθμισή του αποκτά συγκεκριμένη νομοθετική προστασία και ο servicer που την παραβιάζει βρίσκεται αντιμέτωπος με ακυρότητα της ενέργειας, αποζημιωτική συνέπεια και πρόστιμο έως 500.000 ευρώ.

Τι αλλάζει τελικά με τις 120 δόσεις και το νέο πλαίσιο για τους servicers;

Και κυρίως: τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη για έναν πολίτη που έχει παλιά χρέη, βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με εταιρεία διαχείρισης ή φοβάται ότι το ακίνητό του μπορεί να βγει σε πλειστηριασμό;

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις μέσα από νέο βίντεο, αποσαφηνίζοντας κρίσιμες λεπτομέρειες του πακέτου.

Η ουσία είναι ότι έχουμε δύο διαφορετικές παρεμβάσεις που δεν πρέπει να συγχέονται:

1. Νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις για παλαιά χρέη.

2. Νέους υποχρεωτικούς κανόνες στις διαπραγματεύσεις με servicers.

Και το δεύτερο σκέλος είναι ίσως εκείνο που αλλάζει περισσότερο την καθημερινή σχέση οφειλέτη–πιστωτή.

120 δόσεις: Ποια χρέη μπαίνουν

Η πρώτη μεγάλη διευκρίνιση αφορά την ημερομηνία των οφειλών.

Σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, στη νέα ρύθμιση θα μπορούν να ενταχθούν:

παλαιές οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2024.

Η προηγούμενη ρύθμιση έφτανε έως τις 72 δόσεις και αφορούσε παλαιότερο χρονικό όριο.

Τώρα ο αριθμός αυξάνεται έως τις 120 δόσεις και το χρονικό πεδίο επεκτείνεται κατά έναν χρόνο.

Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα:

30 ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι το τελικό πλήθος των δόσεων δεν θα είναι υποχρεωτικά 120 για όλους.

Οι 120 αποτελούν το ανώτατο όριο, ενώ η πραγματική διάρκεια θα εξαρτάται από το ύψος της οφειλής και τους όρους της ρύθμισης.

Πότε ανοίγουν οι 120 δόσεις

Εδώ χρειάζεται προσοχή.

Η ρύθμιση δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή.

Ο στόχος της κυβέρνησης είναι ο σχετικός νόμος να ψηφιστεί μέσα στον Οκτώβριο.

Ο Πιερρακάκης, απαντώντας στο ερώτημα πότε θα μπορεί κάποιος να ρυθμίσει τα χρέη του, τοποθέτησε την ενεργοποίηση στο τέλος Οκτωβρίου, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία.

Άρα σήμερα ο οφειλέτης δεν μπορεί ακόμη να υποβάλει αίτηση με βάση το νέο καθεστώς.

Πρέπει πρώτα να ψηφιστεί ο νόμος και να ενεργοποιηθεί η διαδικασία.

Γιατί μένει έξω το 2025

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ρύθμισης.

Οι νέες 120 δόσεις δεν επεκτείνονται στα χρέη του 2025.

Ο υπουργός έχει εξηγήσει ότι για τις νεότερες οφειλές εξακολουθεί να λειτουργεί η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων της φορολογικής διοίκησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το επιτόκιο των 24 δόσεων είναι αντίστοιχο με εκείνο που προβλέπεται να έχει η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.

Η κυβερνητική λογική είναι επομένως να δοθεί μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής στα συσσωρευμένα παλαιότερα χρέη, χωρίς να μετατραπεί η 120άρα σε μόνιμο μηχανισμό για κάθε νέα οφειλή.

Ένα απλό παράδειγμα

Ένας φορολογούμενος που έχει παλιά οφειλή:

12.000 ευρώ

και πληροί τις τελικές προϋποθέσεις του νόμου, θα μπορεί θεωρητικά, εφόσον χρησιμοποιήσει το μέγιστο πλήθος δόσεων, να απλώσει το κεφάλαιο σε:

120 μήνες.

Αυτό αντιστοιχεί αριθμητικά σε περίπου:

100 ευρώ κεφάλαιο τον μήνα,

πριν συνυπολογιστούν οι τόκοι και οι ακριβείς όροι που θα ορίζει ο νόμος.

Το παράδειγμα δείχνει τη βασική οικονομική λογική της παρέμβασης: μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση με μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής.

Προσοχή: Οι 120 δόσεις δεν είναι ο εξωδικαστικός

Υπάρχει και μία δεύτερη διάκριση που έχει σημασία.

Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων δεν ταυτίζεται με τον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Ο εξωδικαστικός αποτελεί ξεχωριστό εργαλείο και μπορεί, ανάλογα με την κατηγορία της οφειλής και την περίπτωση του οφειλέτη, να φτάνει έως τις 240 δόσεις.

Άρα κάποιος που έχει πολλαπλές ή σύνθετες οφειλές δεν πρέπει αυτομάτως να θεωρήσει ότι η 120άρα είναι το μοναδικό ή αναγκαστικά το καταλληλότερο διαθέσιμο εργαλείο.

Servicers: Τέλος στην αναμονή χωρίς ημερομηνία

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζαν πολλοί οφειλέτες:

ξεκινούσαν διαπραγμάτευση με servicer και περίμεναν επί μήνες χωρίς σαφή απάντηση.

Το νέο πλαίσιο βάζει δεσμευτικές προθεσμίες.

Ο servicer θα πρέπει να απαντά μέσα σε:

τρεις μήνες.

Και ολόκληρη η διαδικασία διαπραγμάτευσης θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέσα σε:

έξι μήνες.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν θα μπορεί μία υπόθεση να παραμένει επ’ αόριστον σε μια γκρίζα ζώνη διαπραγμάτευσης.

Και αν δεν μου δίνουν στοιχεία για το χρέος;

Προβλέπεται ακόμη μία δικλίδα.

Εφόσον ο servicer δεν παρέχει στον οφειλέτη πλήρη στοιχεία για την οφειλή μέσα σε 45 ημέρες, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο οι τόκοι θα παγώνουν.

Η διάταξη δημιουργεί άμεσο οικονομικό κόστος στην καθυστέρηση ενημέρωσης.

Με απλά λόγια:

δεν θα μπορεί να καθυστερεί η ενημέρωση του πολίτη ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να «τρέχει» ανεμπόδιστα το κόστος του χρέους.

Πριν από πλειστηριασμό πρέπει να υπάρχει πρόταση

Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες αλλαγές.

Ο Πιερρακάκης ξεκαθαρίζει ότι πριν κινηθεί διαδικασία πλειστηριασμού θα πρέπει να έχει προηγηθεί πρόταση ρύθμισης προς τον οφειλέτη.

Και δεν αρκεί πλέον μία πρόταση μόνο για να υπάρχει στον φάκελο.

Θα πρέπει να είναι:

• κατάλληλη,
• βιώσιμη,
• τεκμηριωμένη,
• και προσαρμοσμένη στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

Θα πρέπει δηλαδή να λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα και η περιουσιακή του κατάσταση.

Ο πολίτης, από την πλευρά του, θα πρέπει να έχει εγγραφεί στην πλατφόρμα ενημέρωσης του πιστωτή του ώστε να ενεργοποιείται η σχετική διαδικασία.

Τι σημαίνει πρακτικά

Εάν ένας οφειλέτης έχει χαμηλό διαθέσιμο εισόδημα, ο servicer δεν θα αρκεί να του παρουσιάσει μια ρύθμιση με δόση που αντικειμενικά δεν μπορεί να εξυπηρετήσει και στη συνέχεια να θεωρήσει ότι εκπλήρωσε την υποχρέωσή του.

Η πρόταση θα πρέπει να μπορεί να δικαιολογηθεί βάσει των οικονομικών δεδομένων του συγκεκριμένου οφειλέτη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλέτης δικαιούται αυτομάτως τη ρύθμιση που επιθυμεί.

Σημαίνει όμως ότι η πρόταση του πιστωτή αποκτά συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τη βιωσιμότητα και την τεκμηρίωσή της.

Προκαταβολή: Μπαίνει «ταβάνι» 15%

Μία από τις πιο χειροπιαστές αλλαγές αφορά τις προκαταβολές.

Μέχρι σήμερα είχαν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες ζητούνταν:

30%, 40% ή ακόμη και 50% της οφειλής προκαταβολικά για να γίνει ρύθμιση.

Ο Πιερρακάκης έδωσε το χαρακτηριστικό παράδειγμα οφειλής 100.000 ευρώ, για την οποία μπορούσε να ζητηθεί προκαταβολή 50.000 ευρώ.

Με το νέο πλαίσιο αυτό περιορίζεται.

Η προκαταβολή δεν θα μπορεί να ξεπερνά:

το 15% της οφειλής.

Για χρέος 100.000 ευρώ, επομένως, το ανώτατο ποσό θα είναι:

15.000 ευρώ.

Και όχι 30.000, 40.000 ή 50.000 ευρώ.

Το μεγάλο ερώτημα: Έχω ρύθμιση και την πληρώνω – μπορούν να μου βγάλουν το σπίτι;

Η απάντηση που δίνει ο υπουργός είναι σαφής:

όχι, εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμισή του.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο επιχειρεί να κλείσει περιπτώσεις όπου ένας πολίτης βρίσκεται σε ενεργή ρύθμιση, πληρώνει κανονικά τις δόσεις του και παρ’ όλα αυτά ξεκινά διαδικασία κατάσχεσης ή πλειστηριασμού.

Ο Πιερρακάκης χαρακτήρισε τέτοιες πρακτικές «απαράδεκτες».

Και εδώ οι συνέπειες για τον servicer γίνονται συγκεκριμένες.

Αν ο servicer παραβιάσει τη ρύθμιση

Εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη συμφωνία και ο servicer κινηθεί κατά παράβαση της ρύθμισης, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι η ενέργεια θα είναι:

αυτοδικαίως άκυρη.

Δεν σταματά όμως εκεί.

Ο servicer θα πρέπει να πιστώσει στον οφειλέτη ποσό ίσο με:

πέντε μηνιαίες δόσεις.

Παράλληλα, η διάρκεια της ρύθμισης θα παρατείνεται κατά:

πέντε μήνες χωρίς επιπλέον επιβάρυνση.

Και προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις.

Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ

Οι παραβάσεις των νέων κανόνων θα μπορούν να επιφέρουν πρόστιμα έως:

500.000 ευρώ.

Στην εποπτεία θα συμμετέχουν οι αρμόδιοι κρατικοί μηχανισμοί, με ρόλο τόσο της Τράπεζας της Ελλάδος όσο και του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η αλλαγή που επιχειρείται εδώ είναι σημαντική:

από έναν κώδικα συμπεριφοράς σε ένα πλαίσιο με νομοθετικά καθορισμένες υποχρεώσεις και συνέπειες.

Τι ΔΕΝ σημαίνει το νέο πλαίσιο

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη ερμηνεία για τους οφειλέτες.

Το νέο πλαίσιο δεν καταργεί τους πλειστηριασμούς.

Δεν θεσπίζει γενική προστασία πρώτης κατοικίας.

Δεν διαγράφει αυτομάτως χρέη.

Και δεν σημαίνει ότι όποιος σταματήσει να εξυπηρετεί μία ρύθμιση προστατεύεται επ’ αόριστον από αναγκαστικά μέτρα.

Αυτό που κάνει είναι διαφορετικό:

βάζει κανόνες στη διαδικασία που προηγείται και προστατεύει ειδικά τον συνεπή οφειλέτη που τηρεί τη συμφωνία του.

Αυτή είναι κρίσιμη διάκριση.

Οι πέντε αριθμοί που πρέπει να θυμόμαστε

Το νέο τοπίο μπορεί να συνοψιστεί σε πέντε αριθμούς:

120 — το ανώτατο πλήθος δόσεων για τα επιλέξιμα παλιά χρέη.

30 ευρώ — η ελάχιστη μηνιαία καταβολή που ανακοίνωσε ο υπουργός.

3 μήνες — η προθεσμία απάντησης του πιστωτή.

6 μήνες — το ανώτατο χρονικό όριο ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

15% — το ανώτατο όριο προκαταβολής που θα μπορεί να απαιτείται.

Και υπάρχει ένας έκτος:

500.000 ευρώ,

το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβληθεί για παραβάσεις του νέου πλαισίου.

Πότε θα ξέρουμε όλες τις λεπτομέρειες

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η κατάθεση και ψήφιση του νομοσχεδίου.

Μέχρι τότε, οι ανακοινώσεις Πιερρακάκη δίνουν το βασικό περίγραμμα, αλλά το τελικό κείμενο του νόμου θα καθορίσει όλες τις τεχνικές προϋποθέσεις, τις εξαιρέσεις και τη διαδικασία εφαρμογής.

Ο κυβερνητικός στόχος είναι το νέο πλαίσιο να ψηφιστεί έως το τέλος Οκτωβρίου και να εφαρμοστεί αμέσως μετά.

Για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες, επομένως, ο Οκτώβριος γίνεται μήνας-κλειδί.

Οι 120 δόσεις δίνουν περισσότερο χρόνο για την αποπληρωμή παλαιών χρεών.

Αλλά η μεγαλύτερη θεσμική αλλαγή μπορεί τελικά να βρίσκεται αλλού:

στο ότι ο servicer θα πρέπει πλέον να απαντά, να αιτιολογεί, να προτείνει βιώσιμη λύση και —εφόσον έχει συμφωνήσει ρύθμιση που ο πολίτης τηρεί— να την τηρεί και ο ίδιος.

Πηγή: pagenews.gr